ਜਦੋਂ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਅਚਾਨਕ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਐਸੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਗੁੱਡੀਆਂ ਨਿਸ਼ਚੇਤ ਪਈਆਂ ਹੋਣ। ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਾਰਾ ਹਿੱਸਾ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਥੇ ਨਾ ਤਾਂ ਰਾਧਾ ਸੀ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਹਰੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਘੜੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਝ ਲਿਆ ਜੋ ਚਾਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਸੇ ਵੇਲੇ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਅਕਾਇਆ ਅਵਾਜ਼ ਗੂੰਜੀ। ਉਹ ਅਵਾਜ਼ ਆਖ ਰਹੀ ਸੀ, "ਮੈਂ ਹੀ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਹੀ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਮਨੂ, ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ, ਅਤੇ ਜੋ ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਭਗਤ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ—ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮਿਓ, ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਆਪ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਹੁਕਮ ਕਰ।" "ਅਜਿਹੀਆਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਇੱਛਤ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਮੰਤ੍ਰ, ਕਵਚ ਤੇ ਸਤੋਤ੍ਰ ਬਣਾਉ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ-ਲੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੇਵਲ ਕੋਈ ਇੱਕ ਹੀ ਮੇਰੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਉਪਾਸਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਸਾਰੇ ਗੋਲੋਕ ਵਾਸੀ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਹਰ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਕਿਸਮ ਦੇ ਲੋਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਹੇਠਾਂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ। ਇਹ ਕੰਮ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕਰਨ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਸਨਾਤਨ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਮਾਇਆ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਸਰਵੋਚ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪਾਣੀ ਛੂਹ ਕੇ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ, ਤਾਂ... (ਇਥੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਗਲੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵੱਲ ਚੱਲਦੇ ਹਾਂ।) ਜਦੋਂ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਗੋਲੋਕ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਭ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ ਅਤੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸ਼ੰਭੂ ਜੀ ਨੇ ਅਸਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਗੰਗਾ, ਜੋ ਗੋਲੋਕ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ ਸੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਦਾਰਥਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਹਨ, ਨੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ: "ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਕਿੱਥੇ ਗਈ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।" ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: "ਜਦੋਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਲੱਗੀ ਸ਼ਾਪ ਖਤਮ ਹੋਈ, ਉਹ ਮੁੜ ਵੈਕੁੰਠ ਨੂੰ ਪਰਤ ਗਈ। ਭਾਰਤੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ। ਗੰਗਾ, ਸਰਸਵਤੀ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ—ਇਹ ਤਿੰਨਵੇਂ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਅ ਹਨ।" ਨਾਰਦ ਫਿਰ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ: "ਉਹ ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਕਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਸੀ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵੀ।" ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਜੋ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਅ ਹੈ, ਐਸੇ ਹੀ ਬਣੀ। ਪਹਿਲਾਂ, ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੰਗਾ ਪਦਾਰਥਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਉਹ, ਜੋ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤ੍ਰੀ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਸਦਾ ਰੂਪ ਅਤੁੱਲ ਹੈ।" ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪਤੇ-ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਜੋਤੀ ਨਰਮ ਤੇ ਬੜੀ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ; ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਤਿਤਵ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ, ਉੱਚੀਆਂ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਗੋਲ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਲੰਮੇ, ਲਹਿਰਦਾਰ ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਸੂਮਿਨ ਦੇ ਹਾਰ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਗਲਾਬੀ ਗਲਾਂ ਉੱਤੇ ਕਸਤੂਰੀ ਦੇ ਟਿੱਕੇ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਦੰਦ ਅਨਾਰ ਦੇ ਪੱਕੇ ਦਾਣਿਆਂ ਵਰਗੇ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਲਜਜਤ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਖੜੀ ਹੋਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੰਗਾ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਈ।