ਧਰਤੀ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਆਖਰੀ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਮਹਾਨ ਫਲ ਵਾਲਾ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪਾਠ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਜਲ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਲਈ ਖੋਦਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਪਰਾਈ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਪਜਣ ਵਾਲੇ ਪਾਪ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਇਸ ਸਤੋਤ੍ਰ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਕੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਪਰਾਈ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਕੂਏ ‘ਚ, ਜਾਂ ਉਸ ਕੂਏ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ‘ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਜਲ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਲਈ ਖੋਦਾਈ ਕਰਕੇ, ਜਾਂ ਬੀਜ ਛੱਡ ਕੇ, ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉਪਜਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਕੀਤੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ, ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰੇ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸਭ ਫਸਲਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਪਿੰਡ, ਧਰਤੀ ਜਾਂ ਅਨ ਦਿੰਦਾ ਜਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਦਾਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦਾਨ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਜਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਖੁਦ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਪੋਤਿਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਗੋ-ਪਥ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਕੇ ਉਥੇ ਫਸਲ ਲਗਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਗੋ-ਸ਼ਾਲਾ ਜਾਂ ਤਲਾਬ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਉਥੇ ਪਥ ਜਾਂ ਫਸਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਕੂਏ ਵਿਚ ਪੰਜ ਨੈਵੇਦਿਆਂ ਦੀ ਆਹੂਤੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਚੁਪ-ਚਾਪ ਬੀਜ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਜਾਂ ਜਲ ਲਈ ਖੋਦਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਮੂਰਖਤਾ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਛੱਡੇ ਕੂਏ ‘ਚ ਨਵਾਂ ਕੂਆ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਤਲਾਬ ਵਿਚ ਮਿੱਟੀ ਹਟਾ ਕੇ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਪਿਤਰ ਰੱਖਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਹੈ। ਜੋ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਦੀਵਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੋਤੀ, ਲਾਲ, ਹੀਰਾ, ਸੋਨਾ, ਰਤਨ—ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ-ਲਿੰਗ ਜਾਂ ਪੂਜਿਤ ਪਥਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਸਤੋਤ੍ਰ, ਮੰਤ੍ਰ, ਪਥਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਜਲ, ਫੁੱਲ ਜਾਂ ਤੁਲਸੀ ਪੱਤਾ, ਜਾਂ ਮਾਲਾ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਕੈਂਫਰ, ਹਲਦੀ, ਚੰਦਨ, ਰੁਦ੍ਰਾਖਸ਼, ਕੁਸ਼ਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਜਾਂ ਪੁਸਤਕ, ਜਾਂ ਯਜਨ-ਸੂਤਰ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਯਜਨ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਦੁੱਧ ਛਿੜਕਦਾ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਭੂਚਾਲ ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਣ ਦੌਰਾਨ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖੋਦਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹੈ। ਹੇ ਨਾਰਦ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਹਰੀ ਦੇ ਜੰਘਾ ਤੋਂ ਉਪਜੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਰਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਯਜਨ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਮਾਪਤੀ ਤੇ ਸਮਾਏ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਸ਼ਯਪ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਥਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਥੁ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ। ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੁਣ ਗੰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਓ, ਹੇ ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਗੰਗਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਆਈ। ਕਿਵੇਂ, ਕਿੱਥੇ, ਕਿਸ ਯੁਗ ਵਿਚ, ਕਿਸ ਨੇ ਮੰਗੀ ਤੇ ਭੇਜੀ—ਇਹ ਕਥਾ ਦੱਸੋ।