ਜਦੋਂ ਵੀ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨਵੇਂ ਘਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮਾਂ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਸੇ ਮੌਕਿਆਂ ‘ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਬੜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਵਸੁਧਾ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੁਹਾਡੇ ਖੇਡ-ਵਿਹਾਰ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਚਲ, ਵਜੂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ।” ਧਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਸਮੇਂ, ਯਜਨੌਪਵੀਤ (ਜੰਨੈਉ), ਫੁੱਲ, ਪੁਸਤਕ, ਅਤੇ ਤੁਲਸੀ ਦਾ ਪੱਤਾ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗੋਰੋਚਨਾ, ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਸ਼ਿਲਾ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵੀ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੇਰੇ ਲਈ, ਦਿਵਿਆ ਸੌ ਸਾਲ ਇਕੋ ਥਾਂ ਦੇ ਧਾਗੇ ਵਾਂਗ ਲੰਘ ਜਾਣਗੇ।” ਇੰਨਾ ਆਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ, ਹੇ ਨਾਰਦ। ਫਿਰ, ਹਰੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਸਭ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਆਦਿਕ ਦੀ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।” ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਇਹ ਪੂਜਾ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ, ਫਿਰ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਿਥੂ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮਨੂਆਂ, ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕੀਤੀ।” ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ: “ਓਂ ਹ੍ਰੀੰ ਸ਼্রীਂ ਵਾਂ, ਵਸੁਧਾ ਨੂੰ, ਸਵਾਹਾ।” ਧਰਤੀ, ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਚੰਪਕ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਸੌ ਚੰਦ੍ਰਮਿਆਂ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਆਧਾਰ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ—ਇਹ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਵਿਜੈ ਅਤੇ ਹਾਰ ਵਿੱਚ, ਵਿਜੈ ਦੀ ਨੀਂਹ ਵਿਚ, ਵਿਜੈ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਵਿਜੈ ਦੇ ਦਾਤਾ ਵਜੋਂ—” “ਹੇ ਸਭ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਸਭ ਦਾ ਬੀਜ, ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਹੇ ਸਭ ਫਸਲਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ, ਸਭ ਫਸਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਸਭ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਦਾਤਾ! ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਮੰਗਲ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਮੰਗਲ ਦਾ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਦੀ ਦਾਤਾ! ਹੇ ਧਰਤੀ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਦੀ ਮਾਲਕਣ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰੱਖਿਆਕਾਰਾਂ ਦਾ ਆਖਰੀ ਆਸਰਾ!” ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਮਹਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਭੂਮਿ-ਦਾਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਕਰਕੇ ਇਹ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰਾਇਆ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰਕੇ ਹੋਏ ਪਾਪ ਵੀ ਇਹ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਜੇ ਕੋਈ ਪਰਾਈ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਖੂਹ ‘ਚ, ਜਾਂ ਉਸ ਖੂਹ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ‘ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਬੀਜ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋਰ ਕੋਈ ਪਾਪ ਕਰੇ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?” ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ, ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੇ।” “ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਜ਼ਮੀਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਪਿੰਡ, ਜ਼ਮੀਨ ਜਾਂ ਅਨਾਜ ਦਿੰਦਾ ਜਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਦਾਨ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ, ਚਾਹੇ ਆਪਣੇ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ, ਛੀਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪੋਤਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਸਮੇਤ, ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਗਵਾ ਬੈਠਦਾ ਹੈ।” “ਜੇ ਕੋਈ ਗਾਈਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਉੱਥੇ ਫਸਲ ਲਾ ਦੇਵੇ, ਜਾਂ ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਜਾਂ ਤਲਾਬ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਉਥੇ ਰਸਤਾ ਜਾਂ ਫਸਲ ਦੇਵੇ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਖੂਹ ‘ਚ ਪੰਜ ਭੇਟਾਂ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਚੁਪਚਾਪ ਬੀਜ ਸੁੱਟ ਦੇਵੇ, ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਲਈ ਖੁਦਾਈ ਕਰੇ—” ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਉਪਰੋਕਤ ਸਤੋਤ੍ਰ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਲਾਭ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।