ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਠਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਕਿਵੇਂ ਹੈ। ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ—ਜਦੋਂ ਹਿਰਣਯਾਖ੍ਸ਼ ਦਾ ਵਧ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਉੱਠਾਇਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਰੱਖਿਆ। ਜਦੋਂ ਹਰਿ ਨੇ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਸੁੰਦਰ ਸੇਜ ਬਣਾਈ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮੋਹਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੇ ਮਿਲਾਪ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਧਰਤੀ ਦੇਵੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅਲਿੰਗਨ ਤੋਂ, ਉਹ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤਿ ਤੋਂ ਬੇਖ਼ਬਰ ਰਹੀ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰੂਪ ਅਤੇ ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ—ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਦੀ ਲੀਲਾ ਸੀ। ਧਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਧੂਪ, ਦੀਵੇ, ਭੋਜਨ ਦੀ ਭੇਟ ਤੇ ਸਿੰਧੂਰ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮਹਾਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮਨੂਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਆਦਿ ਵੱਲੋਂ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਭੇਟ, ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਸਮੇਂ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਹੋਵੇਗੀ।” ਵਸੁਧਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੇਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਲੀਲਾ ਨਾਲ, ਸਾਰਾ ਜਗਤ—ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ—ਅਸਤਿਤਵ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਯਜਨੋਪਵੀਤ, ਫੁੱਲ, ਪੁਸਤਕ ਤੇ ਤੁਲਸੀ ਦਾ ਪੱਤਾ, ਗੋਰੋਚਨਾ, ਚੰਦਨ ਤੇ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੇਰੇ ਲਈ, ਦਿਵ੍ਯ ਇੱਕ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਅਵਧੀ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧਾਗਾ ਸਮਾਂ ਬਣੇਗੀ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਚੁੱਪੀ ਧਾਰ ਲਈ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹਰਿ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੜ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਆਦਿ ਦੀ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਭ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੁਪਤ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।” ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ, ਤੇ ਪੂਰਵਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਥੂ ਵੱਲੋਂ, ਸਭ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮਨੂਆਂ, ਨਾਰਦ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ‘ਓṃ ਹ੍ਰੀṃ ਸ਼੍ਰੀṃ ਵਾਂ, ਵਸੁਧਾ, ਸ੍ਵਾਹਾ।’ ਉਹ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਚੰਪਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟੀ ਤੇ ਸੌ ਚੰਦ੍ਰਮਿਆਂ ਦੀ ਜੋਤੀ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ—ਇਸ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ, ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਾਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਵਿਜੈ ਤੇ ਹਾਰ, ਵਿਜੈ ਦੀ ਨੀਂਹ, ਵਿਜੈ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਤੇ ਵਿਜੈ ਦੇ ਦਾਤਾ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਹੀ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਹੇ ਸਭ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਸਭ ਦੀ ਬੀਜ, ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਲੀ! ਹੇ ਸਭ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਆਸਥਾ, ਸਭ ਫਸਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਭ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਦਾਤਾ! ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਮੰਗਲਤਾ ਦੀ ਨੀਂਹ, ਮੰਗਲਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, ਮੰਗਲਤਾ ਦੀ ਦਾਤਾ! ਹੇ ਧਰਤੀ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਭ ਧਨ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਆਖਰੀ ਠਿਕਾਣਾ!” ਜੇ ਕੋਈ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਫਲ ਵਾਲਾ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਭੂਮੀ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਖੋਦਣ ਤੋਂ, ਪਾਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਾਪ ਵੀ, ਇਹ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਜੇ ਹੋਰ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਜਾਂ ਕੂਏ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਉਥੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਖੋਦਣ ਤੋਂ, ਜਾਂ ਬੀਜ ਛੱਡਣ ਤੋਂ, ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਹੋਏ ਹੋਰ ਪਾਪ—ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਮਿਟਦੇ ਹਨ?” ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ, ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਲਈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਨਾਰਦ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।