ਪਿਆਰੇ ਬੱਚੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦੀ ਮੰਗਲਮਈ ਕਥਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਹੁਣ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ। ਕਿਸਨੇ ਕਿਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ? ਉਸ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਤੋਤ੍ਰ, ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ, ਧਿਆਨ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਕਰਤੂਤਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸੋ।" ਤਦ ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਨੇ ਉਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ, ਜਦੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਈ, ਤਦ ਉਹ ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਬੜੀ ਆਦਰਯੋਗ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਸੀ। ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਇਹ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਅੰਸ਼ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਲਮਈ ਕਰਤੂਤਾਂ—ਵਾਣੀ, ਵਸੁੰਧਰਾ, ਗੰਗਾ, ਸਸ਼ਠੀ ਅਤੇ ਮੰਗਲਚੰਡਿਕਾ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਚਮਕ, ਰੂਪ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀਆਂ ਜਾਣ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਪੁਣ੍ਯ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹਨ। ਦੁਰਗਾ ਅਤੇ ਰਾਧਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਕਰਤੱਬ ਵੀ ਬੜੇ ਉਲੇਖਣਯੋਗ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਦੇਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਪ੍ਰਿਆ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਤਦ ਉਸ ਸਰਵ ਗਿਆਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ, ਸੁੰਦਰ, ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਿਯ ਮੰਨ। ਜੋ ਹੋਰ ਤੋਂ ਵਧ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਸਭ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਰਾਧਾ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵੱਧ ਸਕਦਾ। ਉਹ ਜੀਵਨ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੈ; ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਕੌਣ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਭਾਗਾਂਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਵੈਕੁੰਠ ਚਲੀ ਜਾ; ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਲੋਭ, ਮੋਹ, ਕਾਮਨਾ, ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵੱਸ; ਤੇਰਾ ਸਮਾਂ ਚੰਗਾ ਲੰਘੇਗਾ। ਹਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਵੱਡੀ ਉਪਾਸਨਾ ਹੋਵੇਗੀ, ਜੋ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਏਗੀ। ਮਨੁੱਖ, ਮਨੂ, ਦੇਵਤੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ, ਹਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਣਗੇ। ਕਾਣਵ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਤਰੀਕੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਸਤੋਤ੍ਰ ਰਾਹੀਂ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਣੀ ਬਣਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧਤ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਚਾਰਣ ਕਰਨਗੇ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਉਹ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਸਭ ਦੇਵਤੇ, ਮਨੂ, ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਗਰੀ—ਭੋਜਨ, ਫੁੱਲ, ਚੰਦਨ ਆਦਿ—ਉਹ ਕਿਹੜੇ ਹਨ? ਹੇ ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਗਿਆਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।" ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਸਰਸਵਤੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਇਹ ਹੈ: ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਜਾਂ ਪਾਠ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੇ ਦਿਨ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਦੈਨੀਕ ਕਰਤੱਬ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਘੜਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਗਣੇਸ਼, ਸੂਰਜ, ਅੱਗ, ਵਿਸ਼ਣੁ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਸ਼ਿਵਾ—ਜਿਵੇਂ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇਗਾ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕਰਕੇ ਧਿਆਨ ਕਰਨ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਵੈਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਨੈਵੇਦਯ (ਭੋਜਨ) ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ, ਉਹ ਸਮਾਨ—ਤਾਜ਼ਾ ਮੱਖਣ, ਦਹੀਂ, ਦੁੱਧ, ਮੁਰਮੁਰੇ ਅਤੇ ਤਿਲਾਂ ਦੇ ਮਿਠਿਆਣੇ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਮਾਨ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।