ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਉਸ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਚਾਹਤ ਮੁਤਾਬਕ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਧੂਤਾ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਚਾਹ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤਪ ਹੈ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਭਾ ਹੈ। ਚੰਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੀਪਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਤੇ ਕਮਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁੰਦਰਤਾ ਉਸੀ ਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਸਾਰਕ ਵ੍ਰਖ ਦਾ ਸਦੀਵੀ ਬੀਜ-ਸਰੂਪ ਹੈ। ਭੁੱਖ, ਪਿਆਸ, ਦਯਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਨੀਂਦ, ਉਨਗ, ਖਿਮਾ, ਧਿਰਜ—ਇਹ ਸਭ ਉਸੀ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਖੜੀ ਹੋਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਚਾਰ-ਮੁਖੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਲਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਸੋਭਾਵਾਨ, ਤਪਸਵੀ, ਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ, ਸੌ ਚੰਦਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਵੇਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਾਜਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਓਸ ਸਮੇਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਇੱਕ ਰੂਪ ਕ੍ਰਿਸ਼ਟਲ ਵਾਂਗ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ। ਦੂਜਾ ਰੂਪ ਪਿਗਲਦੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ, ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਆਤਮਕਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸੀ। ਉਹ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹੀ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਨੀਲਾ ਗਲਾ, ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੰਜ ਮੂੰਹਾਂ ਨਾਲ ਜਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਦੀਵੀ ਚਾਨਣ ਸੀ। ਉਹ ਸਭ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ “ਮ੍ਰਿਤਯੁ ਦਾ ਮ੍ਰਿਤਯੁ” ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਮ੍ਰਿਤਯੁੰਜਯਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਯਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਓਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵਿਚਕਾਰ, ਇੱਕ ਬਾਲਕ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਪਿਤਾ-ਮਾਤਾ ਵਲੋਂ ਪਰਿਤਿਆਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਸਹਾਰੇ ਸੀ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮਹਾਵਿਰਾਟ ਹੈ। ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਚਾਨਣ ਦਾ ਸੋਲ੍ਹਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਚਮੜੀ ਦੇ ਹਰ ਰੋਮ-ਕੁਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ, ਰਜਸ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇਕ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੂ, ਸ਼ਿਵ ਆਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਉਪਰ ਵੈਕੁੰਠ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਡ-ਕੌਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਉਪਰ ਇੱਕ ਗੋਲ ਦਾਇਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਪੰਜ ਸੌ ਕਰੋੜ ਯੋਜਨ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਸੱਤ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਪਰ ਸੱਤ ਆਕਾਸ਼ਿਕ ਲੋਕ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਸਮੇਤ। ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉਪਰ ਭੂਰਲੋਕ, ਫਿਰ ਭੁਵਰਲੋਕ, ਫਿਰ ਤਪੋਲੋਕ, ਤੇ ਫਿਰ ਸਤ੍ਯਲੋਕ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਬਾਹਰ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਕ੍ਰਿਤ੍ਰਿਮ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬੁਲਬਲੇ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਅਸਥਾਈ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਹਰ ਰੋਮ-ਕੁਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਹੈ। ਹਰ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੂ, ਸ਼ਿਵ ਆਦੇ ਹਨ। ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਚਤੁਰਦਿਕ ਰਖਸ਼ਕ, ਤਾਰੇ, ਗ੍ਰਹ, ਆਦਿ ਵੀ ਹਨ। ਫਿਰ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਿਰਾਟ, ਉਪਰ ਵਲ ਤੱਕ-ਤੱਕ ਕੇ, ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ, ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰੋਣ ਲੱਗਾ। ਇਹੀ ਹੈ ਉਸ ਮਹਾਨ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਕਥਾ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਰੂਪ, ਹਰ ਸ਼ਕਤੀ, ਤੇ ਹਰ ਜਗਤ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ, ਉਸੀ ਦੇ ਚਾਨਣ ਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਹੋਈ।