ਅਧਰਮ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮਿਥਿਆ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਨਾਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਥਿਆ, ਸਤਯੁਗ ਵਿੱਚ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਯ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸੁਖਮ ਅਕਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਅਦਰਸ਼ਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ ਬੇਹੱਦ ਨਿਡਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਸਤਪੁਰਸ਼ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ—ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਲੱਜਾ—ਜੋ ਸਭ ਵਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ: ਵਿਵੇਕ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ। ਮੂਰਤੀ, ਜੋ ਧਰਮਪਤਨੀ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਹਰ ਥਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੀ ਰੂਪ, ਸੋਭਾ ਅਤੇ ਮੰਗਲਤਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਾਲਾਗਨੀ-ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਿੰਦਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨ ਨੀਂਦ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਵੀ ਤਿੰਨ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ: ਸੰਧਿਆ, ਰਾਤ ਅਤੇ ਦਿਨ। ਲਾਲਚ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਭੁੱਖ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਧਨ, ਮਾਣ ਅਤੇ ਆਦਰ ਵੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ। ਉਰਜਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ: ਤੇਜ ਅਤੇ ਤਾਪ। ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਮੌਤ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪਾ ਹਨ, ਜੋ ਜ਼ੁਕਾਮ (ਜੁਆਰ) ਨੂੰ ਪਿਆਰੀਆਂ ਹਨ। ਨੀਂਦ ਦੀ ਧੀ ਅਲੱਸ ਹੈ, ਤੇ ਹੋਰ ਇੱਕ ਆਨੰਦ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਖ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ। ਵੈਰਾਗ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ—ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਭਕਤੀ—ਦੋਵੇਂ ਆਦਰਯੋਗ ਹਨ। ਅਦਿਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਰਭੀ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਜਨਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਵਜੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਰੋਹਿਣੀ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਤੇ ਸੰਜਨਾ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪਿਆਰੀ। ਤਾਰਾ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਤੇ ਅਰੁੰਧਤੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ। ਦੇਵਹੁਤੀ ਕਰਦਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਤੇ ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀ ਪਿਆਰੀ। ਲੋਪਾਮੁਦਰਾ, ਹੂਤੀ ਅਤੇ ਕੁਬੇਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਵੀ ਉਲੇਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁੰਤੀ, ਦਮਯੰਤੀ, ਯਸ਼ੋਦਾ ਅਤੇ ਧਰਮੀਕ ਦੇਵਕੀ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਕਲਾਵਤੀ, ਜੋ ਰਾਧਾ ਦੀ ਮਾਂ ਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਾਨੁ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਵੀ ਉਲੇਖਿਤ ਹੈ। ਰੇਵਤੀ, ਸਤਭਾਮਾ, ਕਾਲਿੰਦੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲਕਸ਼ਮਣਾ, ਰੁਕਮਣੀ, ਅਤੇ ਸੀਤਾ—ਜੋ ਖੁਦ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ—ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਬਾਣ ਦੀ ਧੀ, ਉਸ਼ਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਾਥਣ ਚਿਤ੍ਰਲੇਖਾ ਵੀ ਉਲੇਖਿਤ ਹਨ। ਰੇਣੁਕਾ, ਜੋ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਹਲੀਮਾਤਾ ਅਤੇ ਰੋਹਿਣੀ, ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਵੀ ਨਾਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਅੰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਪਤਿਵਰਤਾ, ਪਤੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਲੀ, ਪੂਜਨਯੋਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਕੁਆਰੀ, ਵਸਤ੍ਰ, ਗਹਣਿਆਂ ਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹਨ—ਉੱਚ, ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਅਤੇ ਮਧਯਮ। ਮਧਯਮ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਰਜੋਗੁਣ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਹਨ ਅਤੇ ਭੋਗਯੋਗ ਹਨ। ਨੀਚ ਤਮੋਗੁਣ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਹਨ, ਜੋ ਅਣਜਾਣ ਘਰਾਣਿਆਂ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉੱਤਪਾਤਕਾਰੀ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਹੜੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗਣ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਲਲੇਖਤ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਪੰਜ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਵੰਡ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਦੁੱਖ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੁರ್ಗਾ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਰਥ ਨੇ ਪੂਜਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਪੂਜੀ ਗਈ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਲੋਂ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ। ਗਣੇਸ਼, ਖੁਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਸਕੰਦ ਅਤੇ ਜੋ ਵਿਣੂ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਉਹ ਵੀ ਉਲੇਖਿਤ ਹਨ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਗਲ-ਭੂਪ ਨੇ ਪੂਜਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਰੂਪ, ਪਤਨੀਆਂ, ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਵਜੋਂ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।