ਇਹ ਮਹਾਨ ਦੇਵੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪ ਹੀ ਤਪਸਵਿਨੀ ਹੈ। ਤਪਸਵਿਨੀਆਂ ਵਿਚ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਉੱਚੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ-ਸਰੂਪ, ਸਰਵੋਚ, ਅਤੇ ਸਦਾ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਆਸਤਿਕ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿਚ ਸਿਖਰ ਤੇ ਹੈ। ਮਾਵਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਆਦਰਨੀਯਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਸ਼ਠੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਤਪਸਵਿਨੀ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਅਤਿ ਭਗਤਿ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹੈ। ਉਹ ਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੌਤਰੇ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪਾਲਕ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਵਿਚ ਉਹ ਸਰਵੋਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਯੋਗਿਨੀ ਵਾਂਗ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਬੁੱਢੀ ਔਰਤ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਬੱਚਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੇ 62ਵੇਂ ਦਿਨ ਮਾਤਾ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਥਾ ਸਦਾ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਨਿਭਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਦਾ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਲਕੜਾਂ ਲਈ ਵੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੈ। ਪਾਣੀ, ਧਰਤੀ ਜਾਂ ਆਕਾਸ਼—ਹਰ ਥਾਂ ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਮੰਗਲਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਗਿਆਨੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਗਲ ਚੰਡੀ, ਮੰਗਲਮਈ ਚੰਡੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪੰਜ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਪੂਰਵਕ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਦੁੱਖ, ਕਲੇਸ਼, ਪਾਪ, ਅਪਸ਼ਕੁਨ, ਪੀੜਾ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ ਦੇਵੀ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ੁੰਭ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਉਸ ਦਾ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇਜਸਵੀ ਰੂਪ ਲੱਖਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਵੀ ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਸਿਧੀਆਂ ਦੀ ਸਰਵੋਚ ਯੋਗਿਨੀ ਹੈ, ਸਦਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ ਨੀਲੀ-ਕਾਲੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹੈ। ਉਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਸਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੱਤ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਮੂਲ ਸਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਜਨਨੀ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਦੀ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਹ ਰੂਪ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਪਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਭ ਧਨ ਦੀ ਦਾਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣ। ਅੱਗ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਅਗਨੀ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਸ੍ਵਾਹਾ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੱਖਿਣਾ, ਜੋ ਯਜਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾ ਹਰ ਥਾਂ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ੍ਵਧਾ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮਨੂਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰਿਤ ਹੈ। ਸ੍ਵਸਤੀਦੇਵੀ, ਵਾਯੂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਸਭ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵਾਂ ਵਿਚ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਟੀ, ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੁਸ਼ਟੀ, ਅਨੰਤ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਜੀ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੰਪੱਤੀ, ਈਸ਼ਾਨ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰਿਤ ਹੈ। ਧ੍ਰਿਤੀ, ਕਪਿਲ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਹਰ ਥਾਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖ੍ਸ਼ਮਾ, ਯਮ ਦੀ ਧਰਮੀ ਪਤਨੀ, ਸਭ ਵਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ। ਰਤੀ, ਕਾਮਦੇਵ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਖੇਡ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਮੁਕਤੀ, ਸਤਯ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰੀ ਹੈ। ਦਇਆ, ਮੋਹ ਦੀ ਧਰਮੀ ਪਤਨੀ, ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ, ਪੁਣਯ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਪੁਣਯ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ। ਕੀਰਤੀ, ਸੁਕਰਮ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਆਦਰਯੋਗ ਅਤੇ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਆ, ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਹਰ ਉਪਰਾਲੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਪਾਲਣਾ ਅਤੇ ਸੰਘਾਰ ਵਿਚ ਆਪਣਾ-ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।