ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸੌਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੌਣਕ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਵਾਦ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇਕੋ ਇਕ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਪੂਰਨਤਾ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਉਹੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਵਨ-ਸਵਾਸ਼ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੈ। ਲਕਸ਼ਮੀ, ਜੋ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਸਾਰੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ। ਸਾਵਿਤਰੀ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਅਤੇ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, "ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਦਾ ਵਰਣਨ" ਨਾਮਕ ਤੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਾਵਿਤਰੀ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਕੀ ਹੈ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ? ਫਿਰ ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਮੈਂ ਧਰਮ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਿਆ ਕੁਝ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ। 'ਪ੍ਰ' ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, 'ਕ੍ਰਿਤਿ' ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ। ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 'ਪ੍ਰ' ਸ਼ਬਦ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ ਅਤੇ ਉਤਮ ਸਤਤਵ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਉਹ, ਜਿਸਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਨਾਮ 'ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਿ' ਹੈ। 'ਪ੍ਰ' ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, 'ਕ੍ਰਿਤਿ' ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਯੋਗ ਦੇ ਜਰੀਏ, ਆਤਮਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਗਿਆ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ-ਸਵਰੂਪ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਮਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਪਰਮ ਯੋਗੀ ਨਾਰੀ-ਪੁਰਖ ਦਾ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਫਿਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਇਛਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਮਾਂ ਦੁರ್ಗਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਰੂਪ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਮਨੂਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਯਸ਼, ਮੰਗਲਤਾ, ਧਰਮ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਸੱਚਾਈ ਤੇ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਖੀ, ਗਰੀਬ ਜਾਂ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹੋਏ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤਤਪਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਉਰਜਾ ਹੈ। ਬੁੱਧੀ, ਨੀਂਦ, ਭੁੱਖ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਛਾਂ, ਆਲਸ, ਦਇਆ ਤੇ ਯਾਦ, ਸੰਤੋਖ, ਪੋਸ਼ਣ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ, ਅਤੇ ਮਾਂਪਣ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸਦਾ ਰੂਪ ਸ਼ੁੱਧ ਸਤਤਵ ਹੈ, ਉਹ ਪਦਮਾ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ, ਸੰਯਮੀ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤ, ਗੁਣਵਾਨ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਮੰਗਲਤਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਲੱਖਣ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਅਤੇ ਪਤੀ-ਵ੍ਰਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪੋਸ਼ਣ-ਰੂਪ ਹੈ। ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਧਨ-ਦੇਵੀ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ-ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਵਸਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਬਣ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਵਪਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਤੇ ਦੁਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਝਗੜਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚੰਚਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਚਲਤਾ, ਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਬੋਲਣ, ਬੁੱਧੀ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤ੍ਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ, ਕਵਿਤਾ, ਬੁੱਧੀ, ਤੇਜ ਅਤੇ ਯਾਦ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਆਖਿਆ ਅਤੇ ਸਮਝ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੀ ਸੰਗੀਤ, ਰਾਗ ਤੇ ਲਯ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੂੰਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਨਿਰਜੀਵ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਇਸ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗਈ।