ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਮਹਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਮਾਯਾ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਜੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਦੀਵੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਨੈਣ ਸਾਵਣ ਦੀ ਦਿਉਪਹਿਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਲੀਲਾ ਤੇ ਸੋਹਣਪ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੇ, ਇਤਨਾ ਕਿ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਕਾਮਦੇਵ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਫਿੱਕੇ ਪੈ ਜਾਂਦੇ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਵੰਸਲੀ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪਾਉਂਦਾ। ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਕੌਸਤੁਭ ਰਤਨ ਲਟਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਤ੍ਰਿਭੰਗਾ ਮੁਰਤੀ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਸੀ, ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਲਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਹੱਥ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੀਆਂ ਬਾਂਹ-ਬੰਦ, ਕੰਗਣ ਅਤੇ ਪੈਰ-ਬੰਦ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਹੰਝੀ ਮੁਸਕਾਨ, ਦੰਦ ਮਣੀ ਦੀ ਲੜੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ। ਗੋਪੀਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਘੇਰੀ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਸੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੁ, ਸ਼ਿਵ, ਅਨੰਤ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਪੂਜਦੇ। ਉਹ ਰਾਸ ਨਾਚ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਅਤੇ ਰਾਧਾ ਦੇ ਹਿਰਦੇ 'ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਗੁਣ-ਰਹਿਤ, ਇੱਛਾ-ਰਹਿਤ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਅਤੇ ਸਭ ਵਾਂਙੀ ਕਾਮਯਾਬੀਆਂ ਅਤੇ ਵਰ ਦਿੰਦਾ। ਉਹ ਗਵਾਲਾ-ਵੈਸ ਵਿੱਚ, ਗਵਾਲਾ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਸਭ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦਾ, ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ, ਸਭ-ਵਿਆਪਕ, ਸਭ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ—ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ "ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਕ੍ਰ" ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਧੁਨੀ ਹੈ, "ਸ਼ਣ" ਆਦਿ-ਧੁਨੀ ਹੈ। ਉਹੀ, ਆਪਣੇ ਅੰਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਚਤੁਰਭੁਜ ਵਾਲਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਵਿਸ਼ਣੁ ਵਜੋਂ, ਆਪਣੀ ਅੰਸ਼-ਮਾਯਾ ਨਾਲ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਰਣਨ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਮਾਯਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕਹਿ ਕੇ, ਹੇ ਸ਼ੌਨਕ, ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰਮ, ਆਦਿ, ਅਵਿਨਾਸੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ, ਖੁਸ਼ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ। ਸੂਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਰਿਸ਼ੀ, ਨਾਰਾਯਣ ਦੇ ਸਾਥ, ਬਦਰੀ ਵਣ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਹ ਵਣ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ, ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਕੁਕੂ ਦੇ ਨਰ ਸੁਰ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਥਾਂ ਹਿੰਸਾ ਤੇ ਡਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ। ਉਥੇ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਸਿਧ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ, ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣਾ, ਸਭ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਆਤਮਾ, ਪਰਮਾਤਮਾ—ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਚਾਨਕ ਉਠ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸੋਹਣੇ ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਦਾ-ਕਾਇਮ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ, ਕਿਹਾ—"ਮੈਂ ਸ਼ੰਕਰ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮੰਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਹੇ ਪਰਮ ਯੋਗੀ। ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਮਨ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵੱਲ ਲਗਾ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਕਵਲ-ਚਰਨ ਦੇਖ ਲਏ। ਜਿੱਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਜਨਮ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪਾ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੁ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਹੇ ਪਰਮਾਤਮਾ—ਸਭ ਪੂਜਦੇ। ਪਰ, ਰਚਨਾ ਕਿੱਥੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਵਿਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?