ਜਿਵੇਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਸੁਨਾਰ ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਕੁੰਡਲ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੂੰਭਾਰ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਘੜਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਿੱਟੀ ਸਦੀਵੀ ਤੇ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਓਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਵੀ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵੀ ਸਦੀਵੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਸੋਨਾ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਲੈਣ ਲਈ ਸੁਨਾਰ ਜਾਂ ਕੂੰਭਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਸਰਵੋਚ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਤਾਂ ਇਉਂ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮ ਆਪ ਹੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੋਵੇਂ ਹੈ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਸਭ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮ ਤੇ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਸਦਾ ਅਲੇਪ ਤੇ ਸਾਕਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਸ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਰੂਪ ਹੈ। ਯੋਗੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਉਸ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਰੂਪ ਦੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਜੋ ਜੋਤ ਹੈ, ਉਹ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਵੈਸ਼ਨਵ ਲੋਕ ਓਥੇ ਇੱਕ ਮੋਹਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੋ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਵਰਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਾਪੀ ਸੌ ਕਰੋੜ ਯੋਜਨ ਹੈ। ਉਹ ਚੱਕਰ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ, ਚੰਦ ਦੇ ਚਕਰੇ ਵਾਂਗ, ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਸਦੀਵੀ ਵੈਕੁੰਠ ਤੋਂ ਪੰਜ ਕਰੋੜ ਯੋਜਨ ਉੱਪਰ, ਉਹ ਥਾਂ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਥਾਂ ਕਾਮਧੇਨੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਸ ਨ੍ਰਿਤਯ ਦੇ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਸੌ ਚੋਟੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗੁੰਬਦ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੇ ਲਾਲਸਾ ਯੋਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੌ ਕਰੋੜ ਸੁੰਦਰ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੌ ਮੰਦਰ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਥਾਂ ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ ਨਾਲ ਸੁਸਜਜਿਤ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਣਕਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਦੀਵਤੀਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਸ ਥਾਂ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਪਤਝੜ ਦੇ ਦਿਨ ਵਾਲੇ ਦਿਨ-ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੰਚਲਤਾ ਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਸੌ ਕਰੋੜ ਕਾਮਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਲਜਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਵਾਂਸਲੀ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਸ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਹਨ। ਉਹਦਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਭੰਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੜਾ, ਮੋਤੀ ਤੇ ਲਾਲ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਮਣਕਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਾਂਹ-ਬੰਦ, ਕੰਗਣ ਤੇ ਪੈਜ਼ੇਬ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਦੰਦ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਚਾਰ ਪਾਸੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਹੀ ਕ਼ੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਵਧੀਆ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਸ਼ਿਵ, ਅਨੰਤ, ਧਰਮ ਆਦਿਕ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਰਾਸ ਨ੍ਰਿਤਯ ਦਾ ਨਾਥ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਰਾਧਾ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਇੱਛਾ-ਰਹਿਤ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਨਾਥ, ਸਭ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਤੇ ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਤੇ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਗੋਪਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਗੋਪ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਅੰਤਰਯਾਮੀ, ਸਭ ਥਾਈਂ ਮੌਜੂਦ, ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਤੇ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ—ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ‘ਕ੍ਰਿ’ ਸਾਰਵਭੌਮ ਅੱਖਰ ਹੈ, ‘ਸ਼੍ਣ’ ਆਦਿ-ਧੁਨੀ ਹੈ।