ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ, ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਗੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਖੜੇ ਹਨ—ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਪਰਮ ਸਵਰੂਪ, ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਰਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਸਰਾਹੁਣਯੋਗ ਅਤੇ ਸਦਾ ਆਨੰਦਮਈ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਆਦਿਕ ਵੀ ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਵੇਦ, ਜੋ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਸਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਾਤਾ ਦੁਰਗਾ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੀ ਹੋਈ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਦੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਦੁਰਗਾ ਜੀ ਵਲੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਦਾ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਦੁਰਗਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਘਰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਵੀ ਉਹ ਘਰ ਤੋਂ ਕਦੇ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਫਿਰ, ਸੌਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਸਫੈਦ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਇਕੱਲੀ ਤੇ ਮੋਹਕ ਸੀ। ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਪਰਮ, ਅਜਨਮਾ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹੋ ਕੇ ਉਸਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਸਾਵਿਤਰੀ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਸ਼੍ਯਾਮ ਵਰਣ, ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ ਦੇਵੀ ਸੋਹਣੇ ਰਤਨ-ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਆ ਬੈਠੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਵਾਮ-ਭਾਗ ਤੋਂ ਕਾਮਦੇਵ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਚਾਹੀਦੀ ਨਾਰੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਰਤੀ, ਜੋ ਸਭ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉੱਥੇ ਆ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੱਸਦੀ ਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਲੱਗੀ। ਫਿਰ, ਕਾਮਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰ—ਮਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੂੜ੍ਹਤਾ ਵਾਲੇ, ਉਬਾਸੀ ਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਸੁਕਾਉਣ ਵਾਲੇ—ਸਾਰੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰ ਸਕੇ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਰਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੀਜ ਨਿਕਲ ਪਿਆ। ਉਹ ਬੀਜ ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਭੜਕ ਉਠਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸਾੜ ਗਿਆ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੇਲ ਨਾਲ ਜਲ ਰਚ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਬੂੰਦ ਜਲ ਵਗਦੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਜਗਤ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅੱਗ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਬੁਝਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਪੁਰਖ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਰੁਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਸ ਅੱਗ ਦੇ ਵਾਮ-ਭਾਗ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ ਜੰਮੀ। ਜਲ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਰੁਣ ਦੇ ਵਾਮ-ਭਾਗ ਤੋਂ ਵੀ ਇੱਕ ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ ਜੰਮੀ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਾਹ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਵਾਯੂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਉਸ ਵਾਯੂ ਦੇ ਵਾਮ-ਭਾਗ ਤੋਂ ਵੀ ਇੱਕ ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ ਜੰਮੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕਾਮ-ਤੀਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਫਿਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬੀਜ ਨਿਕਲਿਆ। ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਹ ਬੀਜ ਇਕ ਜਲ-ਬੁੱਬਲੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਇਕ ਰੋਮ-ਕੂਹ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਜਗਤ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਦਾ ਸੋਲਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ-ਪੱਤੇ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੂੰਦ, ਤਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਜਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਣੀ ਉਠੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵੱਲ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਮੱਦੇ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੋਈ। ਹੁਣ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ੰਕਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝਾਓ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸੀ, ਓਹ ਦੱਸੋ। ਸਭ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ-ਕਲਪ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕਥਾ ਕਹੀ ਗਈ ਸੀ।