ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਉਹ ਨਰਮ ਅਤੇ ਸਾਫ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ ਅੰਦਰ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਤੱਕ ਧੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੁਚੱਜਾ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਕ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਜਲ ਚੁੰਕਦਾ ਹੈ। ਭਗਤਿ ਨਾਲ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਸ਼ਿਲਾ ਦੇ ਕੋਲ ਹੋਵੇ, ਕਿਸੇ ਰਤਨ ਵਿਚ, ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਮੂਰਤੀ ਕੋਲ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ—ਹਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ਲਾਘਣਯੋਗ ਹੈ, ਪਰ ਨਾਰਦ ਜੀ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਸ਼ਿਲਾ ਉੱਤੇ ਪੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਸ਼ਿਲਾ ਤੋਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਨਿਤ ਜਲ ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਐਸਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਉਸਨੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੀਖਿਆ ਲੈ ਲਈ ਹੋਵੇ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਸ਼ਿਲਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਚਕ੍ਰ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਜੋ ਵੀ ਉਥੇ ਜਾਣ-ਅੰਜਾਣ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨੁੱਖ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਕਰੇਗਾ? ਹੁਣ ਤਕ ਪੂਜਾ ਦਾ ਆਧਾਰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਸੁਣੋ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਹਰੀ ਨੂੰ ਸੋਲਾਂ ਉਪਚਾਰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਬਾਰਾਂ, ਤੇ ਕੁਝ ਪੰਜ। ਇਹ ਪੰਜ ਹਨ: ਆਸਨ, ਵਸਤ੍ਰ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਜਲ, ਅਰਘ ਅਤੇ ਆਚਮਨ ਲਈ ਜਲ। ਫਿਰ ਸੁਗੰਧ, ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੇਜ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੁਗੰਧ, ਭੋਜਨ, ਸੇਜ ਅਤੇ ਪਾਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੋਰ ਬਾਰਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ। ਉੱਤਮ ਸਾਧਕ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜੜ ਸਮੇਤ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਤ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ, ਭੇਟ ਪਾਤਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਸ਼ੰਖ ਵਿੱਚ ਜਲ ਭਰੋ ਅਤੇ ਉਸੇ ਥਾਂ ਰੱਖੋ। ਉਸ ਜਲ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਧੋਵੋ। ਗੁਰੂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਧਿਆਨ ਵਿਧੀ ਨਾਲ, ਅਟੱਲ ਮਨ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ। ਤੰਤ੍ਰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਹਰ ਅੰਗ ਅਤੇ ਉਪ-ਅੰਗ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਸਮੇਤ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੇਟਾਂ ਦੇ ਕੇ, ਸਤਕਾਰੀ ਸਤੁਤੀ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੂਤਰ ਪਾਠ ਕਰੋ। ਮੁੱਖ ਪੂਜਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ’ਤੇ, ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਹੋਮ ਕਰੇ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪਿਤਰ ਕਰਮ ਅਤੇ ਦਾਨ, ਆਪਣੇ ਸਮਰੱਥ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੇਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ—ਜਿਵੇਂ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਸੂਤਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ: “ਤਪਸਵੀ, ਵੈਸ਼ਣਵ, ਵਿਧਵਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਲਈ—ਕਿਹੜਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਹੜਾ ਨਹੀਂ; ਕੀ ਖਾਣਾ, ਕੀ ਨਹੀਂ?” ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਜੀ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: ਕੁਝ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਫਲਾਂ ਤੇ। ਕੁਝ ਨਿਯਤ ਸਮੇਂ ਤੇ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਪਣੇ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਯਜਨ ਭੋਜਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਲਈ ਸਦਾ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਜੋ ਭੋਜਨ, ਗੰਦਗੀ, ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਮੂਤ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਨਿਵੇਦਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮੈਲ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਾਰਦ ਜੀ। ਗ੍ਰਿਹਸਥ, ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ, ਸ਼ਕਤੀ ਭਗਤ ਜਾਂ ਗਿਆਨ-ਰਹਿਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ—ਉਹ ਭੋਜਨ, ਜੋ ਕੀੜਿਆਂ ਜਾਂ ਕੀੜੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਠਵੀਂ ਤਿੱਥੀ, ਰਾਮ ਨਵਮੀ ਜਾਂ ਹਰੀ ਜਨਮ ਦਿਨ ਉੱਤੇ—ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਉਪਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਫਲ, ਮੂਲ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਨਿਵੇਦਿਤ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਯਜਨ ਭੋਜਨ, ਭਾਵੇਂ ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੀ, ਖਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ...