ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਦੇ ਮਰਯਾਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਾਂਟਿਆਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ, ਲਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖਰਜੂਰ, ਨਾਰੀਅਲ, ਤੇ ਤਾਲਾ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੁੱਧ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਸ਼ੁੱਧ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਰਮ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸਵੇਰੇ, ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ ਤੇ ਮੂੰਹ ਸਾਫ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸੰਧਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਿਨ ਭਰ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਐਸਾ ਮਨੁੱਖ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਵੰਞਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਠੀਕ ਸੁਦਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ। ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਾਲਾਸੂਤਰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੁੱਗ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਨੀਚ ਜਾਤੀ ਦੀ ਔਰਤ ਦਾ ਪਤੀ। ਫਿਰ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਈਸ਼ਾ, ਵਿਸ਼ਣੁ, ਮਾਇਆ, ਪਦਮਾ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਛੂਹ ਕੇ, ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਤ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਸੂਝਵਾਨ ਤੇ ਧਰਮਕ ਮਨੁੱਖ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਗੋਲਿਆਂ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਲੈ ਕੇ, ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੰਕਲਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੁਨਿ, ਫਿਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗ੍ਰਹਸਥਾਂ ਲਈ ਸੰਕਲਪ, ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੈਦਿਕ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ: "ਹੇ ਧਰਤੀ, ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਲੈ ਲੈ, ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਬੁਰਾ ਮੈਂ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ।" "ਮੇਰੇ ਅੰਗਾਂ 'ਤੇ ਆ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨਾਭੀ ਤੱਕ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: "ਹੇ ਗੰਗਾ, ਹੇ ਯਮੁਨਾ, ਹੇ ਗੋਦਾਵਰੀ, ਹੇ ਸਰਸਵਤੀ, ਹੇ ਨਲਿਨੀ, ਹੇ ਨੰਦਿਨੀ, ਹੇ ਸੀਤਾ, ਹੇ ਮਾਲਿਨੀ, ਹੇ ਮਹਾਨਦੀ, ਹੇ ਪਦਮਾਵਤੀ, ਹੇ ਭੋਗਾਵਤੀ, ਹੇ ਸਵਰਨਰੇਖਾ, ਹੇ ਕੌਸ਼ਿਕੀ, ਹੇ ਵਿਦਿਆਧਰੀ, ਹੇ ਸੁਪ੍ਰਸੰਨਾ, ਹੇ ਲੋਕਪ੍ਰਸਾਧਿਨੀ, ਹੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ, ਹੇ ਤੁਲਸੀ, ਹੇ ਦੁਰਗਾ, ਹੇ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ, ਹੇ ਸਰਸਵਤੀ, ਹੇ ਅਹਲਿਆ, ਹੇ ਅਦਿਤੀ, ਹੇ ਸੰਜਨਾ, ਹੇ ਸਵਧਾ, ਹੇ ਸਵਾਹਾ, ਹੇ ਅਰੁੰਧਤੀ।" ਇਸ਼ਨਾਨ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਤਿਲਕਾ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ, ਤਪ, ਹੋਮ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕਰਮ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਿਲਕਾ ਲਾ ਕੇ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਜਲ ਦੀ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ ਤੇ ਸਾਫ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਪੈਰ ਨਾ ਧੋ ਕੇ ਮੰਦਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸੁੱਧ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਗ੍ਰਹਸਥ, ਮੋਮ-ਮੋਮ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੈਰ ਸਿਰਫ਼ ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਧੋ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਮਨੁੱਖ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪਥਰ, ਰਤਨ, ਮੰਤ੍ਰ, ਮੂਰਤੀ, ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ— ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ਲਾਘਣਯੋਗ ਹੈ, ਪਰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪਥਰ 'ਤੇ, ਹੇ ਨਾਰਦ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪਥਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਐਸਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦীক্ষਾ ਲੈ ਲਈ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪਥਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਕਰਾ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ, ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਣ-ਅਣਜਾਣ, ਉਹ ਦਿਵ੍ਯਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਧਰਮਕ ਹੋ ਕੇ ਹਰਿ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਰ ਥਾਂ ਕਰੇ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਸੰਧਿਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।