ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਜਿਸਦਾ ਰੰਗ ਪਿਘਲੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਜਿਸਦੀ ਜੋਤਿ ਦੱਸ ਮਿਲੀਅਨ ਸੂਰਜਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਉਹ ਲਾਲ ਪੋਸ਼ਾਕ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਉਸ ਮਾਤਾ ਦਾ ਆਧਿਕਾਰੀ ਦੇਵਤਾ ਖੁਦ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਸੀ। ਇਹ ਮਾਤਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਹੀ ਸਰੂਪ ਸੀ। ਉਸ ਮਾਤਾ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ, ਗਦਾ, ਕਮਲ, ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਕਮੰਡਲ ਸੀ। ਨਾਰਾਇਣ ਅਸਤਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਸਤਰ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਸਤਰ ਅਤੇ ਪਸ਼ੁਪਤ ਅਸਤਰ ਵੀ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਸਨ। ਉਹ ਮਾਤਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹੋਈ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਰਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈਂ। ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤੂੰ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈਂ, ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਤੂੰ ਸੰਘਾਰਕ ਹੈਂ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅੱਖ ਦੇ ਝਪਕਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਨਾਸ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੀ ਅਪਾਰ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਕੌਣ ਵਰਣ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਦੇਵਤੇ ਵੀ—ਮੈਂ ਉਸ ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਰਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਤੇ ਸਦਾ ਆਨੰਦਮਈ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੁ, ਸ਼ਿਵ ਆਦਿਕ ਵੀ ਉਸਦੀ ਸਤਿ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਨਾ ਹੀ ਵੇਦ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਿਆਨੀਆਂ ਹਨ, ਉਸਦੀ ਸਤਿ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੁਰਗਾ, ਜੋ ਹੀਰੇ-ਜਵਾਹਰਾਤਾਂ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਭਜਨ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਕੀਤੀ। ਦੁਰਗਾ, ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਗਈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਘਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। ਫਿਰ, ਸੌਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਸੁੱਚੇ ਸਫੈਦ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਸੀ, ਇਕੱਲੀ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀ ਸੀ। ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਪਰਮ, ਅਜਨਮੀ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹੋ ਕੇ ਉਸਦੀ ਸਤਿ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।" ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਅਡੋਲ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ ਦੇਵੀ ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਸਜਾਵਟੀ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮੁੜ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਉਹ ਸਭ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਕਾਮਦੇਵ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ, ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਇਸਤਰੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਰਤੀ, ਜੋ ਸਭ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਸੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੱਸਦੀ ਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਹਰੀ ਦੀ ਸਤਿ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਕਾਮਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰ ਛੱਡੇ—ਮਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੱਤਵਾਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਉਬਾਸੀ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਸੁਕਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ। ਕਾਮਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪਰਖ ਲਈ ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰ ਛੱਡੇ। ਰਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਬੀਜ ਨਿਕਲ ਪਿਆ। ਉਸ ਬੀਜ ਨੇ ਉਸਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਇੱਕ ਉੱਗਦੀ ਹੋਈ ਅੱਗ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੇਲ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਬਣਾਇਆ। ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਪਾਣੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਡੁਬੋ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅੱਗ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਬੁਝਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪੁਰਸ਼ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ—ਉਸਨੂੰ ਵਰੁਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅੱਗ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਇੱਕ ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ ਜਨਮੀ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਾਹ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਵਾਯੂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਵਾਯੂ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਇੱਕ ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ ਜਨਮੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਇੱਛਾ ਦੇ ਤੀਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇੱਕ ਬੀਜ ਦਾ ਉਤਸਰਜਨ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਅਚੰਭਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਲੀਲਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।