ਇਹ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਕੈਲਾਸ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਵਾਪਰੀ। ਉੱਥੇ ਕਈ ਸੌ ਕਰੋੜ ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਜੀਵ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਲੱਖਾਂ ਤਕ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਗਣ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ। ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਵਿਰੱਖ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਮੰਦਾਰਾ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਲਗਾਤਾਰ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ—ਕਿ ਇਥੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਕੋਲ, ਅਜਿਹਾ ਕੌਣ ਜਾਦੂ ਹੈ ਜੋ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ? ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੈਠੇ ਹਨ—ਸ਼ਾਂਤ, ਮੰਗਲਦਾਇਕ, ਸਭ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੇ। ਉਹ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਜਟਾ-ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਵਾਲ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਪਿਘਲੇ ਹੋਏ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਵਸਤ੍ਰ ਬਣਾਈ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਪਵਿੱਤਰ, ਅਨੰਤ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੰਠ ਗੂੜ੍ਹਾ ਨੀਲਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸੋਭਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਤਮ ਯੋਗੀਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਸੁਖਦਾਇਕ ਹਾਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਜਗਤ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ। ਜਦ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਹਦਾ ਸਰੀਰ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਰੋਮ-ਰੋਮ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ, ਜੋ ਸਾਧੂਆਂ ਵਿੱਚ ਅਗੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉੱਚਾ ਆਸਨ ਤੇ ਹੋਰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੇ ਸੋਹਣੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਇੱਕ ਮੰਗਲਮਈ ਅਤੇ ਸੁਹਾਵਣੀ ਸਤੁਤੀ ਗਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਅੱਗੇ ਰੱਖੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਨਾਰਦ ਦਾ ਕੈਲਾਸ ਯਾਤਰਾ' ਨਾਮਕ ਪਚੀਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਸੌਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੌਨਕ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿਚ, ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਸੌਤੀ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਦਿਵ੍ਯ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਹਰਾ (ਸ਼ਿਵ ਜੀ) ਕੋਲੋਂ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਤੁਤੀ, ਰਖਿਆ-ਕਵਚ, ਮੰਤ੍ਰ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਵੀ ਮੰਗੀ। ਜਦ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮਿਲ ਗਈਆਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਆਪਣਾ ਕਰਤਵ ਚਿਰ-ਕਾਲ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਸਦਾ ਲਈ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਤਦ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਖਮ, ਪਵਿੱਤਰ, ਨਿਰਮਲ ਹਜ਼ਾਰ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕਮਲ ਵਿਚ, ਜੋ ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ—ਉਸ ਵਿਚ ਰਾਤ ਦਾ ਆਸਰਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਗੁਰੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤ ਚਿਹਰੇ, ਸੁਖੀ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ, ਮਨ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰ ਚਿੱਟੇ ਕਮਲ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰ। ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਾ, ਜਿਸ ਰੂਪ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ, ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰ। ਗੁਰੂ ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਦੱਸੇ, ਉਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਜਪ ਕਰ। ਗੁਰੂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਹੀ ਵਿਸ਼ਨੁ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਹੀ ਮਹੇਸ਼ਵਰ (ਸ਼ਿਵ) ਹੈ। ਗੁਰੂ ਹੀ ਵਾਯੂ ਤੇ ਵਰੁਣ ਹੈ; ਗੁਰੂ ਹੀ ਮਾਂ, ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਹੈ। ਜਦ ਇੱਛਿਤ ਦੇਵਤਾ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਰੂ ਹੀ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਪਗ ਤੇ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮੂਰਖਤਾ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਦਰਨਾ ਬਿਨਾ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਹੈ। ਸਾਮ ਵੇਦ ਵਿਚ, ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਨੇ ਆਪ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ। ਇੱਛਿਤ ਗੁਰੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਸਾਧਕ ਹੈ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ—ਉਹ ਪਾਣੀ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਤਲਾਬ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ, ਜਿਥੇ ਹਲ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਫਸਲਾਂ ਵਾਲਾ ਖੇਤ, ਗਉਸ਼ਾਲਾ, ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਖੇਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ, ਘਣੇ ਜੰਗਲ, ਖੱਟ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਜਿਥੇ ਦੂਰਵਾ ਘਾਹ, ਕੁਸ਼ਾ ਜਾਂ ਚੂਹਿਆਂ ਦੇ ਬਿਲ ਹੋਣ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਥਾਂ ਚੁਣੀਦੀ ਹੈ। ਪਿਸਾਬ ਅਤੇ ਪਖਾਨਾ ਦਿਨ ਵਿਚ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਚੁੱਪ ਰਹਿਣਾ ਤੇ ਸਾਹ ਨਿਕਲਣ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਵਾਸ ਨਾ ਫੈਲਣ ਦੇਣਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੀ ਕੈਲਾਸ ਯਾਤਰਾ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਸੰਪੰਨ ਹੋਈ।