ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਧਰਮਣਿਸ਼ਠ ਸਤਰੀ ਆਪਣੇ ਗੁਣ-ਰਹਿਤ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਇਥੇ ਹੀ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ ਕੁਵਾਰੇ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵੀਰਵਾਨ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਵਿਆਹੇ। ਇਹ ਵੀ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ, ਸੱਪ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕੰਡਿਆਂ ਉੱਤੇ ਜੀਊਣਾ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹ ਲਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਗੁਰੂ-ਦੱਖਿਣਾ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਹੈਂ ਅਤੇ ਮਾਲਤੀ ਤੇਰੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਇੱਥੇ, ਮਨੂ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਮਾਲਤੀ, ਜੋ ਸ੍ਰੰਜਯ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਧਰਮਪਤਨੀ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਇਸ ਮਹਾਨ ਰਤਨ, ਕਮਲ ਵਰਗੀ ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।” ਉਸ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, “ਪਹਿਲਾਂ ਘ੍ਰਿਹਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਅਪਣਾਉ, ਫਿਰ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਬਣਨਾ। ਵੈਦਿਕ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਵਲੋਂ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੋਵੇਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹੇ ਵੈਸ਼ਨਵ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਹਰੀ ਅੰਦਰ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਲਈ ਤਪੱਸਿਆ ਕਿਸ ਕੰਮ ਦੀ? ਜਿਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਓਥੇ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਪੱਸਿਆ ਹੈ।” ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਘ੍ਰਿਹਸਥ ਬਣ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੁਨੀ; ਘ੍ਰਿਹਸਥੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਜੇਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਜਾਂ ਛੂਹਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਅਤੇ ਛੂਹਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧਾ ਸੁਖ ਹੈ। ਪਤਨੀ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਸੌ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰ ਜਾ। ਇਸ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਨ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਾਰਦ, ਜੋ ਸਿਆਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਆਖਿਆ, “ਇੱਕ ਦਇਆਲੂ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਦੇ ਭਟਕਾਵੇਗਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸੰਸਾਰਿਕ ਜੀਵਨ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਬੁਲਬੁਲੇ ਵਾਂਗ ਲੰਘ ਜਾਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨ ਹਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੰਸਾਰਿਕ ਵਿਅਪਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਕਿਸੇ ਲਈ ਕੌਣ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਕੌਣ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੈ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਜਾਣੇ? ਜੋ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਓਹੀ ਮਿੱਤਰ, ਪਿਤਾ, ਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ।” ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਵੇਦ ਦਾ ਬੀਜ ਤੈਨੂੰ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾਯਣ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਜਾਵਾਂਗਾ।” ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਨਾਰਦ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਸਾਹਮਣੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਪਲ ਖੜਾ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਚਤਮ ਮੁਨੀ ਨਾਰਦ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ—ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਲਈ, ਮੈਂ ਪਤਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਾਂਗਾ।” ਨਾਰਦ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਮਲ-ਜਨਮਿਆ ਬ੍ਰਹਮਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਜੋ ਇਕਾਂਤ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਮੰਤ੍ਰ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਂਦਾ। ਜਣਮ ਤੋਂ ਹੀ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰ, ਅਧਿਆਪਕ, ਪਤੀ ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੇਰੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸਾਡੇ ਵੀ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੂੰ ਵੀ ਉਸ ਪੁਰਾਤਨ ਤੋਂ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।” ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿਕਰਤਾ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ, ਹੇ ਸ਼ੌਨਕ। ਹੁਣ, ਸੌਤੀ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਧ੍ਰੂਵ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਲੋਕ ਹੈ, ਜੋ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ ਤੇ ਬੇਹੱਦ ਕੀਮਤੀ ਮਣਕਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਆਧਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਯੋਗ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਵਾਸ-ਸਥਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਨਾ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਹਨ, ਨਾ ਚੰਨਣ ਦੀਆਂ, ਸਿਰਫ਼ ਅੱਗ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨਗਰੀ, ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਫੈਲੀ ਹੋਈ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਤੀਹ ਕਰੋੜ ਮਣਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜੜੇ ਮਹਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ। ਉਹ ਰਤਨਾਂ, ਮੋਤੀਆਂ, ਕੀਮਤੀ ਪਥਰਾਂ, ਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸ਼ੀਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਜਿਹੜੇ ਦੋਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਵਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ।