ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਹੜਾ ਤਾਜ਼ਾ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਗੂੜ੍ਹ ਨੀਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਪਤਝੜ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਇੰਨੀ ਪ੍ਰਚੰਡ ਹੈ ਕਿ ਅਣਗਿਣਤ ਕਾਮਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਤ ਦੇਵੇ, ਖੇਡਾਂ ਭਰੀ ਮਧੁਰਤਾ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਵੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮਨ ਮੋਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਹਨ, ਇੱਕ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਬਾਂਸਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਇਕਾਂਤ ਵਿਚ ਖੜਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਗੋਪਾਲਕਾਂ ਵਾਲਾ ਭੇਸ ਪਾ ਕੇ, ਗੋਪ-ਲੜਕਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਾਮਧੇਨੂਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਿੱਠੀ ਬਾਂਸਰੀ ਵਜਾ ਕੇ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਦੂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਭ੍ਰ ਦੀਪ ਤੇ ਉਹ ਵਿਣੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਦਮਾ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮੰਗਲਦਾਤਾ ਬਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਸ਼ਿਵ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਵੱਡਾ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਰੋਮਾਵਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਣਗਿਣਤ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਰੂਪ, ਹਰ ਅਵਤਾਰ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਉਹ ਆਪ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜਾਨ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ। ਉਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਅਸੰਗ, ਤੇ ਵਚਨ ਤੇ ਮਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਉਹ ਪੰਜ-ਚਿਹਰਾ, ਕਦੇ ਚਾਰ-ਚਿਹਰਾ, ਕਦੇ ਹਾਥੀ-ਚਿਹਰਾ, ਤੇ ਕਦੇ ਛੇ-ਚਿਹਰਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਨਾ ਮਹਾਨ ਹੈ ਕਿ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਵੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਨਾਰੀ ਹਾਂ, ਉਸ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ? ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਪਦੀ ਹੋਈ, ਮੈਂ ਉਸ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਅਣਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਲਈ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਭ ਨੇ ਉਹ ਜੋੜਾ ਵੇਖਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਉੱਚੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਬਖ਼ਸ਼ੇ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ। ਉਪਬਰਹਣ ਗੰਧਰਵ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਤੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ। ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਵੱਡਾ ਤੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਹਰੀ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਮੰਗਲਮਈ ਧੁਨੀ ਗੂੰਜੀ। ਹੇ ਸ਼ੌਨਕ! ਇਹ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਰਾਜਾ-ਸਤੁਤੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੁਣਾਈ। ਜੋ ਵਿਣੂ ਦਾ ਭਗਤ ਹੈ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖ ਦੇ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪਤਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਜ ਗੁਆਇਆ, ਉਹ ਮੁੜ ਰਾਜ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਕੋਲ ਪ੍ਰਜਾ ਨਹੀਂ, ਉਹਨੂੰ ਪ੍ਰਜਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਦਾ ਧਨ ਗੁਆਚ ਗਿਆ, ਉਹਨੂੰ ਧਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੌਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰੇ। ਉਹ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਤੇ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ। ਉਸ ਨੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸਤੁਤੀ, ਪੂਜਾ, ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰ ਤੇ ਜਾਪ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਪੂਜਾ, ਸਤੁਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕ੍ਰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਪਰ ਉਹ ਸਤੁਤੀ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰ ਭੁੱਲ ਗਏ, ਫਿਰ ਵੀ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਸੀ, ਨੇ ਉਹ ਸਿਖਾਏ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਇੰਝ ਚਲਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਮਹਲ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਆਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਡੱਟ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵਿਲੱਖਣ ਦਿੱਤਾ; ਤੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਜੋਗਾ ਹੈਂ। ਉਹ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤਰ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰ ਸੀ।