ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਰ ਵੇਦ ਬਣਾਏ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਹਨ। ਇਹ ਚਾਰ ਵੇਦ—ਰਿਗ, ਯਜੁਰ, ਸਾਮ ਅਤੇ ਅਥਰਵ—ਜਦ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਪੰਜਵਾਂ ਵੇਦ ਰਚਿਆ ਅਤੇ ਭਾਸਕਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਸਕਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਲਿਖੀਆਂ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਧਨਵੰਤਰੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੇਵਕ ਹਨ, ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕਮਾਰਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜਾਬਾਲਾ, ਜਾਜਲੀ, ਪੈਲਾ, ਕਰਥਾ ਅਤੇ ਅਗਸਤਯਾ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਇਸ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਮਧੁਰ ਗ੍ਰੰਥ "ਥੈਰੇਪੀ ਦਾ ਸੱਚਾ ਗਿਆਨ" ਹੈ। ਦਿਵੋਦਾਸ ਨੇ "ਥੈਰੇਪੀ ਦਾ ਦਰਪਣ" ਨਾਮਕ ਗ੍ਰੰਥ ਲਿਖਿਆ। ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕਮਾਰਾਂ ਨੇ "ਥੈਰੇਪੀ ਦਾ ਸਰ" ਰਚਿਆ, ਜੋ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਹਦੇਵ ਨੇ "ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਨਾਸਕ" ਲਿਖਿਆ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਚਯਵਨ ਨੇ "ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ" ਗ੍ਰੰਥ ਲਿਖਿਆ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ "ਸਭ ਦਾ ਸਰ" ਰਚਿਆ, ਜਦਕਿ ਜਾਬਾਲਾ ਨੇ "ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸਰ" ਲਿਖਿਆ। ਪੈਲਾ ਨੇ "ਰੋਗ ਨਿਧਾਨ" ਤੇ ਕਰਥਾ ਨੇ "ਸਭ ਦਾ ਆਧਾਰ" ਨਾਮਕ ਉੱਚਤਮ ਗ੍ਰੰਥ ਲਿਖਿਆ। ਇਹ ਸੋਲਾਂ ਗ੍ਰੰਥ ਚਿਕਿਤਸਾ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਬੀਜ ਹਨ। ਇੰਨਾ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥਿਆ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਭਾਸਕਰ ਸੰਹਿਤਾ ਬਣੀ। ਰੋਗ ਦੀ ਸਹੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਪੀੜਾ ਉੱਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ—ਇਹ ਗਿਆਨ ਜਿਸ ਕੋਲ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਢੰਗ ਨਾਲ ਥੈਰੇਪੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਹ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਬੁਖਾਰ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੁਖਾਰ ਭਿਆਨਕ, ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਸਿਰਾਂ, ਛੇ ਬਾਂਹਾਂ ਅਤੇ ਨੌਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹਲਕੀ ਅੱਗ (ਜਠਰਾਗਨੀ) ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਅੱਗ ਤਿੰਨ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਵਾਤ, ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ। ਪਾਂਡੂ, ਕਮਲਾ, ਕੁਸ਼ਠ, ਸ਼ੋਥ, ਪਲੀਹਾ, ਸ਼ੂਲਕ; ਮੂਤਰ ਰੋਗ, ਪੇਟ ਦੇ ਗੰਢ, ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਬਿਮਾਰੀਆਂ; ਭ੍ਰਮਰੀ, ਤ੍ਰਿਦੋਸ਼ਿਕ ਰੋਗ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਵਿਸ਼ੂਚੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਬੁਢਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਆਰੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਿਕਿਤਸਾ ਜਾਣਦਾ ਤੇ ਆਪੇ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇਹ ਰੋਗ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਧੋਤ, ਵਿਅਯਾਮ, ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਤੇਲ ਦੀ ਮਲਿਸ਼—ਇਹ ਸਾਰੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਘੱਟ ਅੱਗ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਢੰਡੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਚੰਦਨ ਦਾ ਲੇਪ ਵਰਤੇ ਤੇ ਹਵਾ ਤੋਂ ਬਚੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਢਾਪਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ ਤੇ ਗਾੜ੍ਹੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਚੇ, ਤੇ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਕਠੋਰਤਾ ਤੋਂ ਬਚੇ ਅਤੇ ਘੁੰਮਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਸਿਹਤ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੜ੍ਹ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਗੱਡੇ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੇ, ਤੇ ਢੰਢੀ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਗਰਮੀ ਲਵੇ, ਨਵਾਂ-ਨਵਾਂ ਗਰਮ ਖਾਣਾ ਖਾਏ, ਤਾਂ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਮਾਸ, ਨਵਾਂ ਚਾਵਲ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤ ਦਾ ਦੁੱਧ ਖਾਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਭੁੱਖ ਲੱਗਣ 'ਤੇ ਚੰਗਾ ਭੋਜਨ ਖਾਏ, ਤੇ ਪਿਆਸ ਲੱਗਣ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀਵੇ। ਦਹੀਂ, ਘਿਉ, ਤਾਜ਼ਾ ਮੱਖਣ ਅਤੇ ਗੁੜ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹਨ। ਪਰ ਸੁੱਕਾ ਮਾਸ, ਬੁੱਢੀ ਔਰਤ, ਨਵਾਂ ਚੜ੍ਹਦਾ ਸੂਰਜ, ਤੇ ਵਧੀਆ ਨਾ ਹੋਇਆ ਦਹੀਂ, ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਜੋ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦਹੀਂ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਵੈਸ਼ਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਮਾਸਿਕ ਧਰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ।