ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਡਾ ਪੁਣਿਆਤਮਾ ਅਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੀ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਰਾਹੀਂ, ਸੱਚੀ ਅਤੇ ਅਟੁੱਟ ਭਗਤੀ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਲਈ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਸੀ—ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਭਗਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਮੂਲ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਕੱਟ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਜੀਵ ਸੰਸਾਰਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਭਗਤੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਖਾ ਵਾਂਗ ਬਰਸਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਆਰੰਭ 'ਚ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਅਤੇ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਸਵਰੂਪ—ਚਾਹੇ ਸਾਕਾਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਿਰਾਕਾਰ—ਅਸਲ ਰੂਪ 'ਚ ਇੱਥੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵੈਸ਼ਣਵ, ਸ਼ਾਂਤ ਯੋਗੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਇਸ ਪਰਮ ਸਤਿਆ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਦੀ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਗੋਲੋਕ ਅਤੇ ਵੈਕੁੰਠ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਉਥੇ ਸੂਤ ਜੀ ਵੱਡੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਹਿੱਸਿਆਂ ਅਤੇ ਉਪਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦੇਵੀਆਂ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਪਤ ਜਨਮ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਅੰਗ ਤੇ ਉਪਅੰਗ, ਅਤੇ ਦੁਰਗਾ, ਸਰਸਵਤੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ, ਨਰਕਾਂ ਦੀ ਵਰਣਨਾ, ਅਤੇ ਜੀਵ ਜਿਹੜੇ ਕਿਸੇ ਭਾਗ੍ਯਸ਼ਾਲੀ ਜਾਂ ਅਭਾਗੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਵੀ ਇੱਥੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਮ ਤੋਂ ਕਿਹੜੀ ਬਿਮਾਰੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਵੀ ਇੱਥੇ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੁਲਸੀ, ਕਾਲੀ, ਗੰਗਾ, ਪૃਥਵੀ ਅਤੇ ਵਸੁੰਧਰਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਸ਼ਾਲਿਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਖਿਆ, ਇੱਥੇ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਕਰਤੱਬ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਅਣਸੁਣੀਆਂ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਕਥਾਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਇੱਥੇ ਦਰਜ ਹਨ। ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਜਨਮ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਖੰਡ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹੋਏ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਵੀ ਕਥਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਕਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਕਿਸ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪੁਣਿਆਤਮਾ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਕੌਣ ਜਨਮਿਆ, ਉਹ ਉਥੋਂ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਗਿਆ—ਇਹ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕੌਣ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਊ ਮਾਤਾ ਲਈ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਵੀ ਇੱਥੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਥਾਵਾਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਰਲੇ ਹੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਮੈਂ, ਜੋ ਕੁਝ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂ ਨਾ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਹੜਾ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂ ਨਾ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਗਿਆਨ ਵੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਕਰੁਪਾਲੂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਆ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਨਾਰਾਯਣ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇਵਤਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਵੀ ਮੱਤਭਰਮ ਕਰਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਸ਼ੌਨਕ! ਹਰੀ ਸਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।" "ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕੁਝ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਛਿਤ ਸੀ। ਇਹ ਸਭ ਪੁਰਾਣ, ਉਪਪੁਰਾਣ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੋ ਭੋਗੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਮੋਖਸ਼ੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਭਾਗ ਸਾਰੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵੈਸ਼ਣਵ, ਯੋਗੀ ਤੇ ਪੁਣਿਆਤਮਾ, ਹੇ ਸ਼ੌਨਕ! ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸਭ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ। ਪੁਣਿਆਤਮਾ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਬਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਯੋਗੀ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਬਣਦੇ ਹਨ।" "ਇੱਥੇ ਦੇਵ, ਦੇਵੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਕਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਿਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਲੱਛਣ, ਉਸ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਅਤੇ ਉਪਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰਦਾ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਅਤੇ ਪਰਮ ਸੱਚਾਈ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।