ଯତୋ ନ ସଞ୍ଚରେଦ୍ଵ୍ଯାଧିର୍ଦେହେଷୁ ଦେହଧାରିଣାମ୍
ଏହିକାରଣରୁ, ଦେହଧାରୀ ଜୀବମାନଙ୍କର ଦେହରେ ରୋଗ ଚଳାଚଳ କରେନାହିଁ।
ଯତୋ ନ ସଞ୍ଚରେଦ୍ଵ୍ଯାଧିବୀଜଂ ଦୁଷ୍ଟମମଙ୍ଗଲମ୍
ଏହିକାରଣରୁ, ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଅମଙ୍ଗଳ ରୋଗବୀଜ ଛଡ଼ାଏ ନାହିଁ।
ଯୋ ଵା ଯୋଗେନ ଖେଦେନ ଦେହତ୍ଯାଗଂ କରୋତି ଚ
ଯିଏ ଯୋଗ କିମ୍ବା କଷ୍ଟରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରେ—
ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ୍ଫୀତା ମାଲାଵତୀ ସତୀ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସମୃଦ୍ଧିଶାଳି ମାଳାବତୀ ଦୃଢ଼ ରହିଲେ।
ମାଲାଵତ୍ଯୁଵାଚ ଵଯସାଽତିଶିଶୁର୍ଦୃଷ୍ଟୋ ଜ୍ଞାନଂ ଯୋଗଵିଦାଂ ପରମ୍
ମାଳାବତୀ କହିଲେ: ବୟସରେ ତୁମେ ଅତି ଛୋଟ ଦେଖାଯାଉଛ, କିନ୍ତୁ ତୁମର ଜ୍ଞାନ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ତ୍ଵଯା କୃତା ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଚ କାନ୍ତଂ ଜୀଵଯିତୁଂ ମମ
ମୋ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ପୁନଃ ଜୀବନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ତୁମେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଛ।
ଜୀଵଯିଷ୍ଯତି ମତ୍କାନ୍ତଂ ପଶ୍ଚାଦ୍ଵେଦଵିଦାଂ ଵରଃ 1.15.
ପରେ, ବେଦଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୋ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଜୀବନ୍ତ କରିବେ।
ସଭାଯାଂ ଜୀଵିତେ କାନ୍ତେ ତସ୍ଯ ତୀଵ୍ରସ୍ଯ ସନ୍ନିଧୌ
ସଭାରେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଜୀବନ୍ତ ଥିବାବେଳେ ଏବଂ ସେ ତୀବ୍ର ଉପସ୍ଥିତିରେ—
ଏତେ ବ୍ରହ୍ମାଦଯୋ ଦେଵା ଵିଦ୍ଯମାନାଶ୍ଚ ସଂସଦି
ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଆଦି ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ସଭାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଅନ୍ୟମାନେ—
ନାରୀଂ ରକ୍ଷତି ଭର୍ତ୍ତାଂ ଚେନ୍ନ କୋଽପି ଖଣ୍ଡିତୁଂ କ୍ଷମଃ
ଯଦି ଜଣେ ନାରୀ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ତେବେ କେହି ତାଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଏଵଂ ଦେଵେଷୁ ନୋ ଶକ୍ତିଃ ଶକ୍ରେ ଵା ବ୍ରହ୍ମରୁଦ୍ରଯୋଃ
ଏଭଳି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ବ୍ରହ୍ମା କିମ୍ବା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପାଖରେ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ଶକ୍ତି ନାହିଁ।
ସ୍ଵାମୀ କର୍ତ୍ତା ଚ ହର୍ତ୍ତା ଚ ଶାସ୍ତା ପୋଷ୍ଟା ଚ ରକ୍ଷିତା
ସ୍ୱାମୀ କର୍ତ୍ତା, ହର୍ତ୍ତା, ଶାସ୍ତା, ପୋଷକ ଓ ରକ୍ଷକ।
କନ୍ଯା ସତ୍କୁଲଜାତା ଯା ସା କାନ୍ତଵଶଵର୍ତିନୀ
ଯେଉଁ କନ୍ୟା ଉତ୍ତମ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି ଏବଂ ସେ ନିଜ ପତିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣେ—
ଦୁଷ୍ଟା ପରପୁମାଂସଂ ଚ ସେଵତେ ଯା ନରାଧମା
କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଖରାପ ଓ ନିମ୍ନ ଚରିତ୍ରର ନାରୀ, ସେ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ସେବା କରେ—
ଉପବର୍ହଣଭାର୍ଯ୍ଯାଽହଂ କନ୍ଯା ଚିତ୍ରରଥସ୍ଯ ଚ
ମୁଁ ଉପବର୍ହଣଙ୍କର ଜୀବନସଂଗିନୀ ଏବଂ ଚିତ୍ରରଥଙ୍କର କନ୍ୟା।
ସର୍ଵଂ କାଲଯିତୁଂ ଶକ୍ତସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ଵେଦଵିଦାଂ ଵର
ତୁମେ ବେଦ ଜଣା ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ସମସ୍ତ ସମୟକୁ ମାପିବାର ଶକ୍ତି ତୁମରେ ଅଛି।
ମାଲାଵତୀଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିପ୍ରୋ ଵେଦଵିଦାଂ ଵରଃ 1.15.
ମାଳାବତୀଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ—
ଦଦର୍ଶ ମୃତ୍ଯୁକନ୍ଯାଂ ଚ ପ୍ରଥମଂ ମାଲତୀ ସତୀ
ସତୀ ମାଳତୀ ପ୍ରଥମେ ମୃତ୍ୟୁର କନ୍ୟାକୁ ଦେଖିଲେ।
ସସ୍ମିତାଂ ଷଡ୍ଭୁଜାଂ ଶାନ୍ତାଂ ଦଯାଯୁକ୍ତାଂ ମହାସତୀମ୍
ସେ ହସୁଥିବା, ଛଅଟି ହାତ, ଶାନ୍ତ ମନ, ଦୟାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ମହାପତିବ୍ରତା ଥିଲେ।
କାଲଂ ନାରାଯଣାଂଶଂ ଚ ଦଦର୍ଶ ପୁରତଃ ସତୀ
ସତୀ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନାରାୟଣଙ୍କ ଅଂଶ ଥିବା କାଳଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଷଡ୍ଵକ୍ତ୍ରଂ ଷୋଡଶଭୁଜଂ ଚତୁର୍ଵିଂଶତିଲୋଚନମ୍
ସେଠାରେ ଛଅଟି ମୁହଁ, ସୋଳଟି ହାତ ଏବଂ ଚବିଶଟି ଆଖି ଥିଲା।
ଦେଵସ୍ଯ ଦେଵଂ ଵିକୃତଂ ସର୍ଵସଂହାରରୂପିଣମ୍
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତା, ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସଂହାର କରୁଥିବା ରୂପରେ ଦେଖିଲେ।
ଈଷଦ୍ଧାସ୍ଯପ୍ରସନ୍ନାସ୍ଯମକ୍ଷମାଲାକରଂ ଵରମ୍
ତାଙ୍କର ମୁହଁ ହଲକା ହସିଥିଲା, ଦୟାମୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ହାତରେ ଅକ୍ଷମାଳ ଧରିଥିଲେ, ଦାନଦାତା ଥିଲେ।
ସତୀ ଦଦର୍ଶ ପୁରତୋ ଵ୍ଯାଧିସଂଘାନ୍ସୁଦୁର୍ଜଯାନ୍
ସତୀ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଅନେକ ଦୁର୍ଜୟ ରୋଗମାନେକୁ ଦେଖିଲେ।
ସ୍ଥୂଲପାଦଂ କୃଷ୍ଣଵର୍ଣଂ ଧର୍ମିଷ୍ଠଂ ରଵିନନ୍ଦନମ୍
ସେ ଏକ ବଡ଼ ପାଦ, କଳା ରଙ୍ଗର, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ପୁଅକୁ ଦେଖିଲେ।
ଧର୍ମାଧର୍ମଵିଚାରଜ୍ଞଂ ପରଂ ଧର୍ମସ୍ଵରୂପିଣମ୍
ସେ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମର ବିଚାରକୁ ଜାଣନ୍ତି, ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମର ସ୍ୱରୂପ।
ତାଂଶ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ନିଃଶଙ୍କା ପପ୍ରଚ୍ଛ ପ୍ରଥମଂ ଯମମ୍ 1.15.
ସେମାନେକୁ ଦେଖି, କୌଣସି ଭୟ ନ ରଖି, ସେ ପ୍ରଥମେ ଯମଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।
ମାଲାଵତ୍ଯୁଵାଚ କାଲଵ୍ଯତିକ୍ରମେ କାନ୍ତଂ କଥଂ ହରସି ମେ ଵିଭୋ
ମାଳାବତୀ କହିଲେ: ନାଥ, ସମୟ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଆପଣ କିପରି ମୋ ପତିଙ୍କୁ ନେଉଛନ୍ତି?
ଯମ ଉଵାଚ ଈଶ୍ଵରାଜ୍ଞାଂ ଵିନା ସାଧ୍ଵି ନାମୃତଂ ଚାଲଯାମ୍ଯହମ୍
ଯମ କହିଲେ: ହେ ସତୀ, ଭଗବାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ବିନା, ମୁଁ କାହାର ଜୀବନକୁ ବି ଚଳାଇ ଦେଉନି।
ଅହଂ କାଲୋ ମୃତ୍ଯୁକନ୍ଯା ଵ୍ଯାଧଯଶ୍ଚ ସୁଦୁର୍ଜଯାଃ
ମୁଁ କାଳ, ମୃତ୍ୟୁର କନ୍ୟା ଏବଂ ସେଇ ଦୁର୍ଜୟ ରୋଗମାନେ।