ଗଣେଶ ଉଵାଚ ଦାରଗ୍ରହୋ ହି ଦୁଃଖାଯ ନ ସୁଖାଯ କଦାଚନ
ଗଣେଶ କହିଲେ — ଘରସ୍ଥ ଜୀବନ ସଦା ଦୁଃଖର କାରଣ, କେବେ ମଧ୍ୟ ସୁଖ ଦେଇନଥାଏ।
ହରିଭକ୍ତେର୍ଵ୍ଯଵାଯଶ୍ଚ ତପସ୍ଯାନାଶକାରକଃ
ହରିଙ୍କର ଭକ୍ତି ଓ ତପସ୍ୟାର ଫଳକୁ ଦାମ୍ପତ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ ନଷ୍ଟ କରେ।
ଗର୍ଭଵାସକରଃ ଶଶ୍ଵତ୍ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନନିକୃନ୍ତକଃ
ଏହା ପୁନିପୁନି ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନକୁ ଛେଦିଦିଏ।
ଗେହୋଽଯଂ କାରଣାନାଂ ଚ ସର୍ଵମାଯାକରଣ୍ଡକମ୍
ଏହି ଘର ସମସ୍ତ କାରଣର ଥଳ ଓ ମାୟାର ଗୁଡ଼ିକୁ ଧରିଥିବା ଚାଟି।
ନିଵର୍ତସ୍ଵ ମହାଭାଗେ ପଶ୍ଯାନ୍ଯଂ କାମୁକଂ ପତିମ୍
ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ତୁମେ ଏଠାରୁ ହଟିଯାଅ ଏବଂ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପତିକୁ ଚୟନ କର।
ଇତ୍ଯେଵଂ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କୋପାତ୍ସା ତଂ ଶଶାପ ହ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ବଡ଼ କ୍ରୋଧରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ।
ଇତ୍ଯାକର୍ଣ୍ଯ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠସ୍ତାଂ ଶଶାପ ଶିଵାତ୍ମଜଃ
ଏହା ଶୁଣି ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଶିବଙ୍କ ପୁଅ ତାକୁ ଶାପ ଦେଲେ।
ତତ୍ପଶ୍ଚାନ୍ମହତାଂ ଶାପାଦ୍ଵୃକ୍ଷସ୍ତ୍ଵଂ ଭଵିତେତି ଚ 3.46.
ତାପରେ, ମହାନମାନେ ଦିଆ ଶାପରେ, ତୁମେ ଗଛର ରୂପ ନେବ।
ଶାପଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ତୁଲସୀ ସା ରୁରୋଦ ପୁନଃ ପୁନଃ
ଏହି ଶାପ ଶୁଣି ତୁଳସୀ ପୁନିପୁନି କାନ୍ଦିଲେ।
ଗଣେଶ୍ଵର ଉଵାଚ କଲାଂଶେନ ମହାଭାଗେ ସ୍ଵଯଂ ନାରାଯଣପ୍ରିଯା
ଗଣେଶ୍ବର କହିଲେ — ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ତୁମେ ତୁମ ଅଂଶରେ ସ୍ୱୟଂ ନାରାୟଣଙ୍କର ପ୍ରିୟା।
ପ୍ରିଯା ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଵିଶେଷତଃ ୩୩' ହରେରାରାଧନଵ୍ଯଗ୍ରୋ ବଦରୀସନ୍ନିଧିଂ ଯଯୌ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା, ବିଶେଷକରି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର। ହରିଙ୍କ ପୂଜାରେ ଲୀନ ହୋଇ, ସେ ବଦରୀ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ଜଗାମ ତୁଲସୀ ଦେଵୀ ହୃଦଯେନ ଵିଦୂଯତା
ତୁଳସୀ ଦେବୀ ଦୁଃଖିତ ହୃଦୟରେ ଚାଲିଗଲେ।
ପଶ୍ଚାନ୍ମୁନୀନ୍ଦ୍ରଶାପେନ ଗଣେଶସ୍ଯ ଚ ନାରଦ
ତାପରେ, ମୁନିମାନଙ୍କ ଓ ଗଣେଶଙ୍କର ଶାପରେ, ହେ ନାରଦ—
ତତଃ ଶଙ୍କରଶୂଲେନ ସ ମମାରାସୁରେଶ୍ଵରଃ
ତାପରେ, ଶଙ୍କରଙ୍କ ତ୍ରିଶୂଳରେ ଅସୁରମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।
କଥିତଶ୍ଚେତିହାସସ୍ତେ ଶ୍ରୁତୋ ଧର୍ମମୁଖାତ୍ପୁରା
ଏହି କଥା ପୂର୍ବେ ଧର୍ମଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣିଥିଲୁ, ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନ ତୁମକୁ କହିଲି।
ତତଃ ପରଶୁରାମୋଽସୌ ଜଗାମ ତପସେ ଵନମ୍
ତାପରେ ପରଶୁରାମ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ।
ପୂଜିତୋ ଵନ୍ଦିତଃ ସର୍ଵୈଃ ସୁରେନ୍ଦ୍ରମୁନିପୁଙ୍ଗଵୈଃ 3.46.
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ, ଦେବତା ଓ ମୁନିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଓ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ।
ଇଦଂ ଗଣପତେଃ ଖଣ୍ଡଂ ଯଃ ଶୃଣୋତି ସମାହିତଃ
ଯେଉଁଠି ଲୋକେ ଏହି ଗଣେଶଙ୍କ ଉପାଖ୍ୟାନକୁ ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଶୁଣନ୍ତି—
ଅପୁତ୍ରୋ ଲଭତେ ପୁତ୍ରଂ ଶ୍ରୀଗଣେଶପ୍ରସାଦତଃ
ଯେଉଁମାନେ ସନ୍ତାନହୀନ, ଶ୍ରୀଗଣେଶଙ୍କର କୃପାରେ ସେମାନେ ପୁଅ ପାଆନ୍ତି।
ଯଶସ୍ଵିନଂ ପୁତ୍ରିଣଂ ଚ ଵିଦ୍ଵାଂସଂ ସୁକଵୀଶ୍ଵରମ୍
ସେମାନେ ଏମିତି ପୁଅ ପାଆନ୍ତି, ଯିଏ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କବି।
ସୁଶୀଲଂ ଚ ସଦାଚାରଂ ପ୍ରଶଂସ୍ଯଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଲଭେତ୍
ସେମାନେ ଏମିତି ପୁଅ ପାଆନ୍ତି, ଯିଏ ଶିଳବାନ, ସଦାଚାରୀ, ସମ୍ମାନିତ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ।
ଭକ୍ତ୍ଯା ଗଣେଶଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଵସ୍ତ୍ରାଲଙ୍କାରଚନ୍ଦନୈଃ
ଭକ୍ତିଭାବରେ ଗଣେଶଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର, ଆଳଙ୍କାର ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ ପୂଜିଲେ,
ମୃତଵତ୍ସା କାକଵନ୍ଧ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମନ୍ପୁତ୍ରଂ ଲଭେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯାହାଙ୍କର ପୁଅ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି କିମ୍ବା ଯିଏ ସନ୍ତାନହୀନ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୁଅ ପାଆନ୍ତି।
ସଂପୂର୍ଣଂ ବ୍ରହ୍ମଵୈଵର୍ତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଯଲ୍ଲଭତେ ଫଲମ୍
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ରହ୍ମୱୈବର୍ତ୍ତ ଶୁଣିଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ,
ଵାଞ୍ଛାଂ କୃତ୍ଵା ତୁ ମନସି ଶୃଣୋତି ପରମାସ୍ଥିତଃ
ମନରେ ଇଚ୍ଛା କରି, ପ୍ରମାଣ ଭାବେ ମନୋଯୋଗରେ ଶୁଣିଥିଲେ,
ପ୍ରଦୀଯତେ ଵାଚକାଯ ସ୍ଵସ୍ତିକଂ ତିଲଲଡ୍ଡୁକାନ୍ 3.46.
ବ୍ୟାଖ୍ୟାନକାରୀଙ୍କୁ ସ୍ୱସ୍ତିକ ଓ ତିଳର ଲଡୁ ଦିଆଯାଏ।
ନାରାଯଣଂ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ନରଂ ଚୈଵ ନରୋତ୍ତମମ୍
ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି,
ତତସ୍ତଦ୍ଵଚନାତ୍ତୂର୍ଣଂ ସମାଗତ୍ଯ ତଵାଂତିକମ୍
ତାପରେ ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶରେ ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ଆସି ଆପଣଙ୍କ ସମ୍ନାରେ ପହଞ୍ଚିଲି।
ତତୋ ଗଣପତେଃ ଖଂଡମଖଂଡଭଵଖଂଡନମ୍
ତାପରେ ଗଣେଶଙ୍କ ବିଭାଗ, ଏବଂ ଅଖଣ୍ଡ ଓ ଖଣ୍ଡ ଭାବର ବିଭାଗ ଆସେ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖଂଡଂ ଚ ଜନ୍ମାଦେଃ ଖଂଡନଂ ନୃଣାମ୍
ଏବଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜନ୍ମ ବିଭାଗ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ ଉତ୍ପତ୍ତିର ବିଭାଗ ଥାଏ।