ଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ ଲମ୍ବୋଦରଂ ଶୂର୍ପକର୍ଣଂ ଗଜଵକ୍ତ୍ରଂ ଗୁହାଗ୍ରଜମ୍
ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ—ଲମ୍ବୋଦର, ଶୂର୍ପକର୍ଣ୍ଣ, ଗଜବଦନ, ଗୁହାଙ୍କ ଭାଇ—
ଅଷ୍ଟାଖ୍ଯାର୍ଥଂ ଚ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ଶୃଣୁ ମାତର୍ହରପ୍ରିଯେ
ହେ ମାଆ, ହେ ପ୍ରିୟା, ପୁଅଙ୍କ ଏହି ଅଷ୍ଟ ନାମର ଅର୍ଥ ଶୁଣ।
ଜ୍ଞାନାର୍ଥଵାଚକୋ ଗଶ୍ଚ ଣଶ୍ଚ ନିର୍ଵାଣଵାଚକଃ
‘ଗ’ ଅକ୍ଷର ଜ୍ଞାନର ଅର୍ଥ କୁ ବ୍ୟଞ୍ଜନ କରେ, ଏବଂ ‘ଣ’ ଅକ୍ଷର ମୁକ୍ତିର ଅର୍ଥ କୁ ଦର୍ଶାଏ।
ଏକଶବ୍ଦଃ ପ୍ରଧାନାର୍ଥୋ ଦନ୍ତଶ୍ଚ ବଲଵାଚକଃ
ଏକ ଶବ୍ଦ ପ୍ରଧାନ ଅର୍ଥ ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ‘ଦନ୍ତ’ ଶକ୍ତିର ଚିହ୍ନ।
ଦୀନାର୍ଥଵାଚକୋ ହେଶ୍ଚ ରମ୍ବଃ ପାଲକଵାଚକଃ
‘ହେ’ ଶବ୍ଦ ଦୁଃଖ ଓ ଦରିଦ୍ରତାର ଅର୍ଥ ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ‘ରମ୍ବ’ ର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ରକ୍ଷକ।
ଵିପତ୍ତିଵାଚକୋ ଵିଘ୍ନୋ ନାଯକଃ ଖଣ୍ଡନାର୍ଥକଃ ।। 3.44.
‘ବିଘ୍ନ’ ଶବ୍ଦ ଅସୁବିଧାର ଅର୍ଥ ଦେଇଥାଏ, ‘ନାୟକ’ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ନେତା; ଏବଂ ‘ଖଣ୍ଡନ’ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ନାଶ।
ଵିଷ୍ଣୁଦତ୍ତୈଶ୍ଚ ନୈଵେଦ୍ଯୈର୍ଯସ୍ଯ ଲମ୍ବଂ ପୁରୋଦରମ୍
ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତମାନଙ୍କର ନୈବେଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ପେଟ ଉତ୍ତଳ ହୋଇଛି।
ଶୂର୍ପାକାରୌ ଚ ଯତ୍କର୍ଣୌ ଵିଘ୍ନଵାରଣକାରକୌ
ତାଙ୍କର କଣ ଚାଲା ଚାଲି ମାଣି ଦେଖିବାକୁ ଶୂର୍ପ ଭଳି, ଯାହା ବିଘ୍ନ ଦୂର କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
ଵିଷ୍ଣୁପ୍ରସାଦଂ ମୁନିନା ଦତ୍ତଂ ଯନ୍ମୂର୍ଧ୍ନି ପୁଷ୍ପକମ୍
ମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଫୁଲର ମାଳା, ଯାହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର କୃପାର ଚିହ୍ନ, ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡରେ ପିନ୍ଧାଯାଇଛି।
ଗୁହସ୍ଯାଗ୍ରେ ଚ ଜାତୋଽଯମାଵିର୍ଭୂତୋ ହରାଲଯେ
ଗୁହାଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ହରାଙ୍କ ଗୃହରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରକଟି ହୋଇଥିଲା।
ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ଯଂ ଯଃ ପଠେନ୍ନିତ୍ଯଂ ସ ସୁଖୀ ସର୍ଵତୋ ଜଯୀ
ଯିଏ ଏହି ଶ୍ଳୋକକୁ ଦିନର ତିନି ସମୟରେ ପ୍ରତିଦିନ ପଢେ, ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସୁଖୀ ଓ ବିଜୟୀ ହୁଏ।
ଗଣେଶ୍ଵରପ୍ରସାଦେନ ମହାଜ୍ଞାନୀ ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ଗଣେଶ୍ଵରଙ୍କର କୃପାରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବଡ଼ ଜ୍ଞାନୀ ହେବାକୁ ସମ୍ଭବ।
ମହାଜଡଃ କଵୀନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ଵିଦ୍ଯାଵାଂଶ୍ଚ ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ଏକ ବଡ଼ ଅବୁଦ୍ଧି ମଣିଷ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କବି ଓ ଜ୍ଞାନୀ ହେବାକୁ ପାରେ।
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ହିତଂ ସାରଂ ନୀତିସାରଂ ପରିଣାମସୁଖାଵହମ୍
ନାରାୟଣ କହିଲେ: ଏହା ଉପକାରୀ, ଏହାରେ ସାର ଅଛି, ନୀତିର ମୂଳ ଅଛି, ଏବଂ ଶେଷରେ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ।
ଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ କୋପାତ୍କୃତ୍ଵା ଦନ୍ତଭଙ୍ଗଂ ଗଣେଶସ୍ଯ ସ୍ଥିତୋଽଶିଵେ
ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ: କ୍ରୋଧରେ ଗଣେଶଙ୍କର ଦନ୍ତ ଭଙ୍ଗ କରି, ମୁଁ ଅଶୁଭ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଥିଲି।
ସ୍ତୋତ୍ରେଣୈଵ ମଯୋକ୍ତେନ ସ୍ତୁତ୍ଵା ଗଣପତିଂ ପରମ୍
ମୁଁ ନିଜେ ଲେଖିଥିବା ଷ୍ଟୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଣପତିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲି।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣସ୍ଯ ପରା ଶକ୍ତିର୍ବୁଦ୍ଧିରୂପା ଜଗତ୍ପ୍ରଭୋଃ
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତି, ଯାହା ବୁଦ୍ଧିର ରୂପରେ ଅଛି, ସେ ଏହି ବିଶ୍ୱର ଶକ୍ତିର ମାଳିକା।
ସର୍ଵଶକ୍ତିସ୍ଵରୂପେଯମନଯା ଶକ୍ତିମଜ୍ଜଗତ୍
ସେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ମୂର୍ତ୍ତି; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ସୃଷ୍ଟିଂ କର୍ତୁଂ ନ ଶକ୍ତଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମା ଶକ୍ତ୍ଯାଽନଯା ଵିନା
ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ଶକ୍ତି ବିନା ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ।
ସୁରସଂଘେଽସୁରଗ୍ରସ୍ତେ କାଲେ ଘୋରତରେ ଦ୍ଵିଜ
ଓ ଦ୍ୱିଜ, ଦେବମାନେ ଦେମନମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଧିକୃତ ହେବା ସମୟରେ, ଏହା ବହୁତ ଭୟଙ୍କର ଦିନ ଥିଲା।
କୃଷ୍ଣାଜ୍ଞଯାଽସୁରାନ୍ହତ୍ଵା ଦତ୍ତ୍ଵା ତେଭ୍ଯଃ ପଦଂ ତତଃ
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ଦେବତାମାନେ ଦେମନମାନେଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି, ସେମାନେକୁ ମୁକ୍ତି ଦେଲେ।
ଭାର୍ଯ୍ଯା ଭୂତ୍ଵା ଶଂକରସ୍ଯ ପୁନଃ ପତ୍ଯୁଶ୍ଚ ନିନ୍ଦଯା
ଶଙ୍କରଙ୍କର ଜନାନୀ ହେଇ, ପୁନି ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିଲେ।
ଶଂକରସ୍ତପସା ଲବ୍ଧୋ ଯୋଗୀନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଗୁରୋର୍ଗୁରୁଃ 3.45.
ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପାଇଗଲା, ଯିଏ ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ଗୁରୁ, ଗୁରୁମାନଙ୍କର ଶିକ୍ଷକ।
ଯଂ ଧ୍ଯାଯସ୍ଯେଵ ନିତ୍ଯଂ କିଂ ତଂ ନ ଜାନାସି ବାଲକ
ଯିଏକୁ ତୁମେ ସଦା ଧ୍ୟାନ କରୁଛ, ତୁମେ କି ସେଠିକୁ ଜାଣିନାହାଁ, ଶିଶୁ?
କୃତାଞ୍ଜଲିର୍ନତୋ ଭୂତ୍ଵା ସ୍ତୁହି ଦୁର୍ଗାଂ ଶିଵପ୍ରିଯାମ୍
ହାତ ଜୋଡି ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ଶିବଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ଷ୍ଟୁତି କର।
ଶିଵାଯାଃ ସ୍ତୋତ୍ରରାଜେନ ପୁରା ଶୂଲିକୃତେନ ଵୈ
ଶିବାଙ୍କର ଷ୍ଟୁତିରାଜ, ପୂର୍ବରୁ ଶୂଳିକ ଲେଖିଥିଲେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଶ୍ରୀପଦଂ ଶୀଘ୍ରଂ ଜଗାମ ଶ୍ରୀନିକେତନମ୍
ଏପରି କହି, ସେ ଶୀଘ୍ର ଶ୍ରୀନିକେତନକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ସ୍ତୋତ୍ରେଣ ଵିଷ୍ଣୁଦତ୍ତେନ ସର୍ଵଵିଘ୍ନହରେଣ ଚ
ବିଷ୍ଣୁଦତ୍ତ ଲେଖିଥିବା, ସମସ୍ତ ବାଧା ଦୂର କରୁଥିବା ଷ୍ଟୁତି ଦ୍ୱାରା—
କୃତାଞ୍ଜଲିପୁଟୋ ଭୂତ୍ଵା ସ୍ନାତ୍ଵା ଗଙ୍ଗୋଦକେ ଶୁଭେ
ହାତ ଜୋଡି ଭକ୍ତିରେ, ଶୁଭ ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି—
ଆଚମ୍ଯ ନତ୍ଵା ମୂର୍ଧ୍ନା ତାଂ ଭକ୍ତିନମ୍ରାତ୍ମକନ୍ଧରଃ
ଜଳ ଚିପି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ଭକ୍ତିରେ ଗଳା ଭାଙ୍ଗି, ସେ ନମସ୍କାର କଲେ।