ରତ୍ନନୂପୁରପାଦଂ ଚ ସଦ୍ରତ୍ନମୁକୁଟୋଜ୍ଜ୍ଵଲମ୍
ମଣିମାଳା ନୂପୁର ପିନ୍ଧିଥିବା ପାଦ ଏବଂ ମଣିମାଣିକ୍ୟର ମୁକୁଟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିବା,
ସ୍ଥିରମୁଦ୍ରାଂ ଦର୍ଶଯନ୍ତଂ ଭକ୍ତଵାମକରେଣ ଚ
ଦୃଢ଼ ମୁଦ୍ରା ଦେଖାଉଥିବା, ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ବାମହସ୍ତ ବଢ଼ାଇଥିବା,
ବାଲିକାବାଲକଗଣୈର୍ନାଗରୈଃ ସସ୍ମିତୈର୍ଯୁତମ୍
ଛୋଟ ଝିଅ ଓ ପିଲାମାନେ, ନଗରବାସୀମାନେ, ସମସ୍ତେ ହସୁଥିବା ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ,
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସମ୍ଭ୍ରମାଚ୍ଛମ୍ଭୁଃ ସଭୃତ୍ଯଃ ସହପୁତ୍ରକଃ
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶିବ ତାଙ୍କର ସହଚର ଓ ପୁଅ ସହିତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ,
ଆଶିଷଂ ପ୍ରଦଦୌ ବାଲଃ ସର୍ଵେଭ୍ଯୋ ଵାଞ୍ଛିତପ୍ରଦାମ୍
ସେଇ ପିଲା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କଲେ,
ଦତ୍ତ୍ଵା ତସ୍ମୈ ଶିଵୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ତୂପଚାରାଂସ୍ତୁ ଷୋଡଶ
ଶିବ ଭକ୍ତିଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ଷୋଡଶ ଉପଚାର ଦେଇ ପୂଜା କଲେ,
ରତ୍ନସିଂହାସନସ୍ଥଂ ଚ ପ୍ରାଵୋଚଚ୍ଛଙ୍କରଃ ସ୍ଵଯମ୍ 3.44.
ମଣିମାଣିକ୍ୟର ସିଂହାସନରେ ବସିଥିବା ତାଙ୍କୁ ନିଜେ ଶଙ୍କର କହିଲେ:
ଶଂକର ଉଵାଚ ତେ ଶଶ୍ଵତ୍କୁଶଲାଧାରାଃ କୁଶଲାଃ କୁଶଲପ୍ରଦାଃ
ଶଙ୍କର କହିଲେ: ତୁମେ ଚିରକାଳର ମଙ୍ଗଳର ଆଧାର, ମଙ୍ଗଳ ଦେବା ଓ ମଙ୍ଗଳ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ଜଣେ ହେଉଛ,
ଅଯନେ ସଫଲଂ ଜନ୍ମ ଜୀଵିତଂ ଚ ସୁଜୀଵିତମ୍
ଏହି ଜଗତରେ ଜନ୍ମ ଫଳଦାୟକ ଓ ଜୀବନ ଭଲ ଭାବେ ବ୍ୟତୀତ ହୁଏ,
ପରିପୂର୍ଣତମଃ କୃଷ୍ଣୋ ଲୋକନିସ୍ତାରହେତଵେ
କାରଣ କୃଷ୍ଣ, ଯିଏ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାର କାରଣ,
ଅତିଥିଃ ପୂଜିତୋ ଯେନ ପୂଜିତାଃ ସର୍ଵଦେଵତାଃ
ଯିଏ ଅତିଥିକୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥାଏ,
ସ୍ନାନେନ ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ସର୍ଵଦାନେନ ଯତ୍ଫଲମ୍ ୪୫' ତଦେଵାତିଥିସେଵାଯାଃ କଲାଂ ନାର୍ହନ୍ତି ଷୋଡଶୀମ୍
ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଓ ସମସ୍ତ ଦାନ ଦେଲେ ଯେତେ ଫଳ ମିଳେ, ଅତିଥି ସେବାର ଏକ ଷୋଡଶ ଅଂଶ ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଫଳ ପାଇଁ ପାରେନାହିଁ,
ଅତିଥିର୍ଯସ୍ଯ ଭଗ୍ନାଶୋ ଯାତି ରୁଷ୍ଟଶ୍ଚ ମନ୍ଦିରାତ୍
ଯାହାଙ୍କ ଘରରୁ ଅତିଥି ଆଶାଭଙ୍ଗ ହୋଇ କିମ୍ବା ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଚାଲିଯାଏ,
ସ୍ତ୍ରୀଗୋଘ୍ନଶ୍ଚ କୃତଘ୍ନଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମଘ୍ନୋ ଗୁରୁତଲ୍ପଗଃ
ଯିଏ ଜନାନୀ ହନ୍ତା, ଗାଈ ହନ୍ତା, କୃତଘ୍ନ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କ ଶୟନରେ ଯାଏ,
ସନ୍ଧ୍ଯାହୀନଃ ସ୍ଵଘାତୀ ଚ ସତ୍ଯଘ୍ନୋ ହରିନିନ୍ଦକଃ
ଯିଏ ସନ୍ଧ୍ୟା ବନ୍ଦନା ଛାଡ଼ିଦିଏ, ନିଜକୁ ମାରିଦିଏ, ସତ୍ୟ ଭଙ୍ଗ କରେ କିମ୍ବା ହରିଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରେ,
ମିତ୍ରଦ୍ରୋହୀ କୃତଘ୍ନଶ୍ଚ ଵୃଷଵାହଶ୍ଚ ସୂପକୃତ୍ 3.44.
ମିତ୍ରଙ୍କୁ ଦ୍ରୋହ କରେ, କୃତଘ୍ନ ହୁଏ, ବୃଷ ଚାଳକ କିମ୍ବା ରନ୍ଧନ କରୁଥିବା ଲୋକ—
ଶୂଦ୍ରଶ୍ରାଦ୍ଧାନ୍ନଭୋଜୀ ଚ ଶୂଦ୍ରଶ୍ରାଦ୍ଧେଷୁ ଭୋଜକଃ
ଯେଉଁମାନେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଭୋଜନ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଭାଗ ନିଅନ୍ତି,
ଲାକ୍ଷାମାଂସତିଲାନାଂ ଚ ଲଵଣସ୍ଯ ତିଲସ୍ଯ ଚ
ଯେଉଁମାନେ ଲାକ, ମାଂସ, ତିଳ, ଲୁଣ କିମ୍ବା ତିଳ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି,
ଏକାଦଶୀକୃଷ୍ଣସେଵାହୀନୋ ଵିପ୍ରଶ୍ଚ ଭାରତେ
ଏବଂ ଭାରତରେ ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏକାଦଶୀରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସେବା କରିନାହାନ୍ତି,
କାଲସୂତ୍ରେ ଚ ନରକେ ପତନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମଣାଂ ଶତମ୍
ସେମାନେ ସଂଖ୍ୟାହୀନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାଳସୂତ୍ର ନରକରେ ପଡନ୍ତି।
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ମେଘଗମ୍ଭୀରଯା ଵାଚା ତମୁଵାଚ ଜଗତ୍ପତିଃ
ନାରାୟଣ କହିଲେ — ବିଶ୍ୱର ନାଥ ଘନମେଘର ଗମ୍ଭୀର କଣ୍ଠରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ ଅସ୍ଯ ରାମସ୍ଯ ରକ୍ଷାର୍ଥଂ କୃଷ୍ଣଭକ୍ତସ୍ଯ ସାମ୍ପ୍ରତମ୍
ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ — ଏହି ରାମଙ୍କୁ, ଯିଏ ବର୍ତ୍ତମାନ କୃଷ୍ଣଭକ୍ତ, ସେଠାରେ ରକ୍ଷା ପାଇଁ,
ନୈତେଷାଂ କୃଷ୍ଣଭକ୍ତାନାମଶୁଭଂ ଵିଦ୍ଯତେ କ୍ଵଚିତ୍
ଏହି କୃଷ୍ଣଭକ୍ତମାନେ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ କେବେ ଅଶୁଭ ପାଉନାହାନ୍ତି।
ନାହଂ ପାତା ଗୁରୌ ରୁଷ୍ଟେ ବଲଵଦ୍ଗୁରୁହେଲନମ୍
ଗୁରୁ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଲେ କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅପମାନ କଲେ, ଏହି ପାପକୁ ମୁଁ ମାଫ କରେନି।
ମାନ୍ଯଃ ପୂଜ୍ଯଶ୍ଚ ସର୍ଵେଭ୍ଯଃ ସର୍ଵେଷାଂ ଜନକୋ ଭଵେତ୍
ଗୁରୁଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନ ଓ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପିତା ଭାବେ ଦେଖାଯିବେ।
ଜନକୋ ଜନ୍ମଦାନାଚ୍ଚ ପାଲନାଚ୍ଚ ପିତା ନୃଣାମ୍ 3.44.
ପିତା ଜନ୍ମ ଦେଇଥିବା ଓ ପାଳନ କରିଥିବାରୁ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପିତା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପିତୁଃ ଶତଗୁଣଂ ମାତା ପୋଷଣାଦ୍ଗର୍ଭଧାରଣାତ୍
ମାଆ ଗର୍ଭଧାରଣ ଓ ପୋଷଣ କରିଥିବାରୁ, ପିତାଠାରୁ ଶତଗୁଣ ବଡ଼।
ମାତୁଃ ଶତଗୁଣଂ ଵନ୍ଦ୍ଯଃ ପୂଜ୍ଯୋ ମାନ୍ଯୋଽନ୍ନଦାଯକଃ
ମାଆଠାରୁ ଶତଗୁଣ ବେଶି ମାନ୍ୟ, ପୂଜ୍ୟ ଓ ସମ୍ମାନିତ ହେଉଛନ୍ତି ଯିଏ ଅନ୍ନ ଦେଇଥାଏ।
ଅନ୍ନଦାତୁଃ ଶତଗୁଣୋଽଭୀଷ୍ଟଦେଵଃ ପରଃ ସ୍ମୃତଃ
ଅନ୍ନ ଦାତାଠାରୁ ଶତଗୁଣ ବଡ଼ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରିୟ ଦେବତା।
ଅଜ୍ଞାନତିମିରାଚ୍ଛନ୍ନଂ ଜ୍ଞାନଦୀପେନ ଚକ୍ଷୁଷା
ଅଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକାଯାଇଥିବା ମନୁଷ୍ୟ, ଗୁରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଜ୍ଞାନର ଦୀପରେ ତପସ୍ୟା ଓ ବଳିଦାନର ସୁଖ ପାଏ।