ପପାତ ଭୂମୌ ଦନ୍ତଶ୍ଚ ସରକ୍ତଃ ଶବ୍ଦଯଂସ୍ତଦା
ସେ ଦାନ୍ତ ରକ୍ତମୟ ହୋଇ, ଭୂମିରେ ପଡ଼ି, ସେ ଖଣ୍ଡରେ ଶବ୍ଦ କଲା।
ଶବ୍ଦେନ ମହତା ଵିପ୍ର ଚକମ୍ପେ ପୃଥିଵୀ ଭିଯା
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ବଡ଼ ଶବ୍ଦରେ ଭୟରେ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଗଲା।
ନିଦ୍ରା ବଭଞ୍ଜ ତତ୍କାଲେ ନିଦ୍ରେଶସ୍ଯ ଜଗତ୍ପ୍ରଭୋଃ
ସେ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ନିଦ୍ରାର ଅଧିପତିଙ୍କର ନିଦ୍ରା ଭଙ୍ଗ ହେଲା।
ପୁରୋ ଦଦର୍ଶ ହେରମ୍ବଂ ଲୋହିତାସ୍ଯଂ କ୍ଷତେନ ତମ୍
ସେ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ହେରମ୍ବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ତାଙ୍କର ମୁଁହ ରକ୍ତରଙ୍ଗିନ ଓ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହତ।
ପପ୍ରଚ୍ଛ ପାର୍ଵତୀ ଶୀଘ୍ରଂ ସ୍କନ୍ଦଂ କିମିତି ପୁତ୍ରକ 3.43.
ପାର୍ବତୀ ତୁରନ୍ତ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ଏହା କଣ, ମୋ ପୁଅ?"
ଚୁକୋପ ଦୁର୍ଗା କୃପଯା ରୁରୋଦ ଚ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ଦୁର୍ଗା ଦୟାବଶତଃ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଏବଂ ପୁନିପୁନି କାନ୍ଦିଲେ।
ସମ୍ବୋଧ୍ଯ ଶମ୍ଭୁଂ ଶୋକେନ ଭିଯା ଵିନଯପୂର୍ଵକମ୍
ଶୋକ ଓ ଭୟ ସହିତ, ନମ୍ରତାରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମଵୈଵର୍ତେ ମହାପୁରାଣେ ତୃତୀଯେ ଗଣପତିଖଣ୍ଡେ ନାରଦନାରାଯଣସଂଵାଦେ ଗଣେଶଦନ୍ତଭଙ୍ଗକାରଣଵର୍ଣନଂ ନାମ ତ୍ରିଚତ୍ଵାରିଂଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ମହାପୁରାଣର ତୃତୀୟ ଗଣପତିଖଣ୍ଡରେ ନାରଦ ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ସଂବାଦରେ 'ଗଣେଶଙ୍କ ଦନ୍ତ ଭଙ୍ଗର କାରଣ' ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଚଉଵାଳିସ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ପାର୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ ଅପେକ୍ଷା ରହିତା ଦାସୀ ତସ୍ଯା ଵୈ ଜୀଵନଂ ଵୃଥା
ପାର୍ବତୀ କହିଲେ: ଯେ ସେବିକା କୌଣସି ଆଶା ନାହିଁ, ତାଙ୍କର ଜୀବନ ନିଷ୍ଫଳ।
ଈଶ୍ଵରସ୍ଯ ସମାଃ ସର୍ଵାସ୍ତୃଣପର୍ଵତଜାତଯଃ
ସମସ୍ତ ଘାସ ଓ ପାହାଡ଼ରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ଭଗବାନଙ୍କ ନଜରରେ ସମାନ।
ଵିଚାରଂ କର୍ତୁମୁଚିତଂ ତ୍ଵଂ ଚ ଧର୍ମଵିଦାଂ ଵରଃ
ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ, ତୁମେ ଧର୍ମ ଜଣା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସାକ୍ଷ୍ଯେ ମିଥ୍ଯାଂ କୋ ଵଦେଦ୍ଵା ଦ୍ଵାଵେଷାଂ ଭ୍ରାତରୌ ସମୌ
ସାକ୍ଷୀ ଦେବାରେ କିଏ ମିଥ୍ୟା କହିପାରିବ? ଏହି ଦୁଇ ଭାଇ ସମାନ।
ସାକ୍ଷୀ ସଭାଯାଂ ଯତ୍ସାକ୍ଷ୍ଯଂ ଜାନନ୍ନପ୍ଯନ୍ଯଥା ଵଦେତ୍
ଯେ ସାକ୍ଷୀ ସତ୍ୟ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସଭାରେ ଭିନ୍ନ କହେ—
ସ ଯାତି କୁମ୍ଭୀପାକଂ ଚ ନିପାତ୍ଯ ଶତପୂରୁଷମ୍
ସେ ଶତପୁରୁଷଙ୍କୁ ନିମ୍ନକୁ ପକାଇ, କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକକୁ ଯାଏ।
ଅହଂ ଵିବୋଧିତୁଂ ଶକ୍ତା ଯନ୍ନିର୍ଣେତ୍ରୀ ଦ୍ଵଯୋରପି
ମୁଁ ଉଭୟଙ୍କ ନ୍ୟାୟ ଦେଇ ବୁଝିପାରିବି।
କିଂକରାଣାଂ ପ୍ରଭା ତତ୍ର ନୃପେ ଵସତି ସଂସଦି
ସେଠାରେ, ରାଜାଙ୍କ ସଭାରେ, ସେବକମାନଙ୍କ ତେଜ ବିଦ୍ୟମାନ।
ସୁଚିରଂ ତପସା ପ୍ରାପ୍ତଂ ତ୍ଵଦୀଯଂ ଚରଣାମ୍ବୁଜମ୍
ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମର ଚରଣକମଳ ପାଇଛି।
ଯତ୍କିଂଚିତ୍କୋପଶୋକାଭ୍ଯାମୁକ୍ତଂ ମୋହେନ ତତ୍ପରମ୍ 3.44.
କ୍ରୋଧ କିମ୍ବା ଶୋକରେ ଯାହା କହିଥିଲି, ସେ ସବୁ ମୋହରେ ହୋଇଥିଲା।
ତ୍ଵଯା ଯଦି ପରିତ୍ଯକ୍ତା ତଦା ପୁତ୍ରେଣ ତେନ କିମ୍
ତୁମେ ଯଦି ମୋତେ ତ୍ୟାଗ କରିଛ, ତେବେ ସେ ପୁଅ ମୋ ପାଇଁ କଣ କାମର?
ଅସଦ୍ଵଂଶପ୍ରସୂତା ଯା ଦୁଶ୍ଶୀଲା ଜ୍ଞାନଵର୍ଜିତା
ଯିଏ ଖରାପ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ଖରାପ ଚରିତ୍ର ଓ ଜ୍ଞାନ ନଥିବା—
କୁତ୍ସିତଂ ପତିତଂ ମୂଢଂ ଦରିଦ୍ରଂ ରୋଗିଣଂ ଜଡମ୍
ଯେଉଁଠି ଲୋକ ନିଚ, ପତିତ, ମୂଢ଼, ଗରିବ, ରୋଗୀ ଓ ମୂର୍ଖ ଅଛନ୍ତି—
ହୁତାଶନୋ ଵା ସୂର୍ଯ୍ଯୋ ଵା ସର୍ଵତେଜସ୍ଵିନାଂ ଵରଃ
ସେଠି ଅଗ୍ନିଦେବ କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ—
ମହାଦାନାନି ପୁଣ୍ଯାନି ଵ୍ରତାନ୍ଯନଶନାନି ଚ
ବଡ଼ ଦାନ, ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ, ବ୍ରତ ଓ ଉପବାସ—
ପୁତ୍ରୋଵାଽପି ପିତା ଵାଽପି ବାନ୍ଧଵୋଽଥ ସହୋଦରଃ
ପୁଅ କିମ୍ବା ବାପା, ଆଉ କିଛି ନିକଟାତ୍ମୀୟ କିମ୍ବା ଭାଇ—
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵାମିନଂ ଦୁର୍ଗା ଦଦର୍ଶ ପୁରତୋ ଭୃଗୁମ୍
ଏପରି କହି, ଦୁର୍ଗା ତାଙ୍କର ପତିଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ପାର୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ ପୁତ୍ରୋଽସି ଜମଦଗ୍ନେଶ୍ଚ ଶିଷ୍ଯୋ ଵୈ ଯୋଗିନାଂ ଗୁରୋଃ
ପାର୍ବ୍ବତୀ କହିଲେ: ତୁମେ ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ ଓ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ।
ମାତା ତେ ରେଣୁକା ସାଧ୍ଵୀ ପଦ୍ମାଂଶା ସତ୍କୁଲୋଦ୍ଭଵା
ତୁମର ମା ରେଣୁକା ଏକ ଶୁଭ ନାରୀ, ପଦ୍ମାଙ୍କ ଅଂଶ ଓ ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ଜନ୍ମିଥିବା।
ତ୍ଵଂ ଚ ରେଣୁକଭୂପସ୍ଯ ମନୁଵଂଶୋଦ୍ଭଵସ୍ଯ ଚ 3.44.
ତୁମେ ରେଣୁକାଙ୍କ ରାଜା ଓ ମନୁବଂଶର ସନ୍ତାନ।
କସ୍ଯ ଦୋଷେଣ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷସ୍ତ୍ଵଂ ନ ଜାନେଽପ୍ଯଶୁଦ୍ଧଧୀଃ
କାହାର ଦୋଷରେ, ହେ ଦୁର୍ଜୟ, ତୁମର ମନ ଅଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଛି, ମୁଁ ଜାଣିନି।
ଅମୋଘଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପର୍ଶୁଂ ଚ ଗୁରୁଂ ଚ କରୁଣାନିଧିମ୍
ଅପରାଜିତ ପରଶୁ ଓ ଦୟାମୟ ଗୁରୁ ପାଇଥିବା—