ସଗୁଣଂ ନିର୍ଗୁଣଂ ଚୈଵ ଭକ୍ତାନୁଗ୍ରହଵିଗ୍ରହମ୍
ଯିଏ ଗୁଣସହିତ ଓ ନିର୍ଗୁଣ ଦୁହେଁ ଅଟୁଟ, ଯାହାଙ୍କ ଦୟାରୂପ ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ ଆଶିର୍ବାଦ ହେଉଛି,
ସ୍ଵେଚ୍ଛାମଯଂ ଦଯାସିନ୍ଧୁଂ ଦୀନବନ୍ଧୁଂ ମୁନୀଶ୍ଵରମ୍
ଯିଏ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ତିଆରି, ଦୟାର ସାଗର, ଦୁଃଖୀଙ୍କର ବନ୍ଧୁ ଓ ମୁନିମାନଙ୍କର ନାଥ,
ପରାପରାଣାଂ ସ୍ରଷ୍ଟାରଂ ପୁରୁହୂତଂ ପୁରସ୍କୃତମ୍
ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ,
ସର୍ଵମଙ୍ଗଲମାଙ୍ଗଲ୍ଯଂ ସର୍ଵମଂଗଲକାରଣମ୍
ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳର ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ, ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳର କାରଣ,
ଆଶୁତୋଷଂ ପ୍ରସନ୍ନାସ୍ଯଂ ଶରଣାଗତଵତ୍ସଲମ୍
ଅତି ଶୀଘ୍ର ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉଥିବା, ହସୁଥିବା ମୁହଁ, ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ସ୍ନେହ କରୁଥିବା,
ଇତ୍ଥଂ ପରଶୁରାମୋଽସ୍ଥାଦୁକ୍ତ୍ଵା ଗଣପତେଃ ପୁରଃ
ଏଭଳି କହି, ପରଶୁରାମ ଗଣେଶଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
କ୍ଷଣଂ ତିଷ୍ଠ କ୍ଷଣଂ ତିଷ୍ଠ ଶୃଣୁ ଭ୍ରାତରିଦଂ ଵଚଃ 3.42.
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ରୁହ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ରୁହ, ଭାଇ, ଏହି କଥା ଶୁଣ।
ସ୍ତ୍ରୀସଂଯୁକ୍ତଂ ଚ ପୁରୁଷଂ ଯଃ ପଶ୍ଯତି ନରାଧମଃ
ଯିଏ ପୁରୁଷକୁ ଜଣେ ଜଣେ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଦେଖେ, ସେ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ।
ଵିଶେଷତଶ୍ଚ ପିତରଂ ଗୁରୁଂ ଭୂତପତିଂ ଦ୍ଵିଜ
ବିଶେଷ କରି ନିଜ ବାପା, ଗୁରୁ, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ନାଥ କିମ୍ବା ଦ୍ୱିଜକୁ,
ରହଃ ସୁରତସଂସକ୍ତଂ ନହି ପଶ୍ଯେଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ
ଗୁପ୍ତ ସଂଗମରେ ଲିନ ଥିବା କାହାକୁ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ସ୍ତ୍ରୀଵିଚ୍ଛେଦୋ ଭଵେତ୍ତସ୍ଯ ଧ୍ରୁଵଂ ସପ୍ତସୁ ଜନ୍ମସୁ କାମତୋଽପି ଵିମୂଢଶ୍ଚ ସୋଽନ୍ଧୋ ଭଵତି ନିଶ୍ଚିତମ୍
ଏହିପରି କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସତଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ବିଚ୍ଛେଦ ହେବ; ଯଦିଓ ଆସକ୍ତିରେ ମୁଢ଼ ହେଉଛି, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସେ ଅନ୍ଧ ହେଉଛି।
ଗଣେଶସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରହସ୍ଯ ଭୃଗୁନନ୍ଦନଃ
ଗଣେଶଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଭୃଗୁଙ୍କ ପୁଅ ହସିଲେ।
ପରଶୁରାମ ଉଵାଚ ଇଦମେଵମହୋ ନୈଵଂ ଶ୍ରୁତମୀଶ୍ଵରଵକ୍ତ୍ରତଃ
ପରଶୁରାମ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହି କଥା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମୁଖରୁ କେବେ ଶୁଣିନଥିଲି।
ଶ୍ରୁତଂ ଶ୍ରୁତୌ ଵାକ୍ଯମିଦଂ କାମିନାଂ ଚ ଵିକାରିଣାମ୍ ଯାସ୍ଯାମ୍ଯନ୍ତଃପୁରଂ ଭ୍ରାତସ୍ତଵ କିଂ ତିଷ୍ଠ ବାଲକ
ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଏହି କଥାକୁ ଶୁଣିଛି, ଯାହା କାମପ୍ରବୃତ୍ତି ଓ ଚଞ୍ଚଳ ଲୋକମାନେ ସମ୍ପର୍କରେ। ଭାଇ, ମୁଁ ତୋର ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଯାଉଛି; ବାଳକ, ତୁମେ କାହିଁକି ଏଠାରେ ରହିଛ?
ଯଥାଦୃଷ୍ଟି କରିଷ୍ଯାମି ମତ୍କାର୍ଯ୍ଯଂ ସମଯୋଚିତମ୍
ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଯେପରି ଭଲ ଲାଗିବ, ସମୟ ଓ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ କାମ କରିବି।
ଜଗତାଂ ପିତରୌ ତୌ ଚ ପାର୍ଵତୀପରମେଶ୍ଵରୌ
ପାର୍ବତୀ ଓ ପରମେଶ୍ୱର ଏହି ଦୁଇଁଜଣ ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ପିତାମାତା।
ସର୍ଵରୂପଃ ଶଙ୍କରଶ୍ଚ ସର୍ଵାରୂପା ଚ ପାର୍ଵତୀ 3.42.
ଶଙ୍କର ସମସ୍ତ ରୂପରେ ବିଦ୍ୟମାନ, ପାର୍ବତୀ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି।
କ୍ରୀଡା ଲଜ୍ଜା ଭୀତିଭଂଗୋ ଗ୍ରାମ୍ଯସ୍ଯୈଵ ନ ଚେଶିତୁଃ
ଖେଳ, ଲଜ୍ଜା ଓ ଭୟ କେବଳ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ; ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଗୁଣ ନାହିଁ।
ଲଜ୍ଜାଯାଶ୍ଚ କୁତୋ ଲଜ୍ଜା ଲଜ୍ଜେଶସ୍ଯ ଚ ସା କୁତଃ
ଯିଏ ଲଜ୍ଜାର ମୂର୍ତ୍ତି, ସେଠାରେ ଲଜ୍ଜା କେଉଁଠୁ? ଲଜ୍ଜାର ନାୟକଙ୍କୁ ଲଜ୍ଜା କେଉଁଠୁ ଆସିପାରିବ?
ଶୀତଂ ଶୈତ୍ଯମହୋ ଭ୍ରାତର୍ନିଦାଘୋ ଦାହମେଵ ଚ
ଭାଇ, ଶୀତ ଓ ଶୀତଳତା, ତାପ ଓ ଦାହ—ଏହାମାନେ କିପରି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରିବେ?
କୁତୋ ଜ୍ଵରୋ ଜ୍ଵରଂ ହନ୍ତି ଵ୍ଯାଧିଂ ଵ୍ଯାଧିଶ୍ଚ ଜୀର୍ଯତି
ଯିଏ ଜ୍ୱରକୁ ନଶାଇଦିଅନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଜ୍ୱର କିପରି ଘଟିପାରିବ? ରୋଗ ତାଙ୍କୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରିବ?
ସ୍ରଷ୍ଟାରଂ ସୃଜତେ ସ୍ରଷ୍ଟା ପାତା କିଂ ପାତି ତେ ମତେ
ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାକୁ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି; ତୁମ ମତରେ ରକ୍ଷକ କାହାକୁ ରକ୍ଷା କରିବେ?
ନିଦ୍ରା ନିଦ୍ରାଂ ଚ ଶୋଭାଂ ଶ୍ରୀଃ ଶାନ୍ତିଃ ଶାଂତିଂ ଚ ତେ ମତେ ଆତ୍ମନଃ ପରମାତ୍ମାଽସ୍ତି ଶକ୍ତିଃ ଶକ୍ତ୍ଯା ବିଭେତି କିମ୍
ନିଦ୍ରା ନିଦ୍ରାକୁ, ଶୋଭା ଶୋଭାକୁ, ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀକୁ, ଶାନ୍ତି ଶାନ୍ତିକୁ ଦେଇଥାଏ; ଆତ୍ମାରେ ପରମାତ୍ମା ଅଛନ୍ତି, ଶକ୍ତି କିପରି ଶକ୍ତିକୁ ଡରିବ?
କାମକ୍ରୋଧୌ ଲୋଭମୋହୌ ସ୍ଵାତ୍ମନୈତେ ନ ବାଧିତାଃ
କାମ, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ ଓ ମୋହ ସ୍ୱୟଂ ଆତ୍ମାକୁ କେବେ ବି ଦୁଃଖ ଦେଇପାରେନି।
ଜ୍ଞାନବୁଦ୍ଧ୍ଯୋଃ କୋ ଵିକାରୋ ଜରାଂ ନୋ ବାଧତେ ଜରା
ଜ୍ଞାନ ଓ ବୁଦ୍ଧିରେ କେଉଁସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ନାହିଁ; ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାକୁ କେବେ ବି ଦୁଃଖ ଦେଇପାରେନି।
ହର୍ଷୋ ମୁଦଂ କିଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଶୋକଂ ଶୋକୋ ନ ବାଧତେ
ଆନନ୍ଦ କି ଆଉ ଆନନ୍ଦକୁ ପାଏ? ଶୋକ କି ଶୋକକୁ ଦୁଃଖିତ କରିପାରେନି।
ମେଧାଯା ଧାରଣା ଶକ୍ତିଃ ସ୍ମୃତେର୍ଵା ସ୍ମରଣଂ କୁତଃ 3.42.
ମେଧାର ଧାରଣାଶକ୍ତି କିଏଠାରୁ ଆସେ? ସ୍ମୃତିର ସ୍ମରଣ କିଏଠାରୁ ଆସେ?
ଵିପରୀତମତୋ ଭ୍ରାତସ୍ତ୍ଵଯୈଵାଚରିତୋଽଧୁନା
ଏହିପରି, ଭାଇ, ତୁମେ ଭଲ ଯାହା, ତାହାକୁ ବିପରୀତ କରିଛ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଚାପି ପରଶୁରାମଶ୍ଶଶ୍ଵତ୍ପ୍ରହସ୍ଯ ସଃ
ଏପରି କହି, ପରଶୁରାମ ହସିଲେ।
ତଚ୍ଚ ରାମଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଜିତକ୍ରୋଧୋ ଗଣେଶ୍ଵରଃ
ରାମଙ୍କର ସେଇ କଥା ଶୁଣି, କ୍ରୋଧକୁ ଜିତିଥିବା ଗଣେଶ୍ୱର ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ଶୁଣିଲେ।