ଆବାଲ୍ଯାତ୍ସଂଗିନୀ ଶଶ୍ଵଚ୍ଛଯନେ ଭୋଜନେ ରଣେ
ଶିଶୁବେଳୁଠାରୁ ସେ ମୋ ସହଚରୀ, ଶୋଇବା, ଖାଇବା ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ସଦା ସାଙ୍ଗ ଥିଲେ।
ତ୍ଵଯା ନ ଦୃଷ୍ଟଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ମେ ପୁରେଯଂ ଶୋଚନା ସ୍ଥିତା
ତୁମେ ମୋର ସହରରେ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିନାହାଁ, ମୁଁ ଦୁଃଖରେ ଅଛି।
କାଲେ ସିଂହଃ ସୃଗାଲଂ ଚ ସୃଗାଲଃ ସିଂହମେଵ ଚ
ସମୟ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ, ସିଂହ ଶିଆଳ ହୁଏ, ଶିଆଳ ସିଂହ ହୁଏ।
ମହିଷଂ ମକ୍ଷିକା କାଲେ ଗରୁଡଂ ଚ ତଥୋରଗଃ
ସମୟ ଆସିଲେ, ମହିଷ ମକି ହୁଏ, ନାଗ ଗରୁଡ଼ ହୁଏ।
ଇନ୍ଦ୍ରଂ ଚ ମାନଵଃ କାଲେ କାଲେ ବ୍ରହ୍ମା ମରିଷ୍ଯତି
ହେ ମନୁଷ୍ୟ, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବେ।
ମରିଷ୍ଯନ୍ତି ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ତ୍ରିଲୋକସ୍ଥାଶ୍ଚରାଚରାଃ
ତିନି ଲୋକରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବେ।
କାଲସ୍ଯ କାଲଃ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଃ ସ୍ରଷ୍ଟୁଃ ସ୍ରଷ୍ଟା ଯଥେଚ୍ଛଯା
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସମୟର ମଧ୍ୟ ସମୟ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ସବୁ କାମ କରନ୍ତି।
ମହାସ୍ଥୂଲାତ୍ସ୍ଥୂଲତମଃ ସୂକ୍ଷ୍ମାତ୍ସୂକ୍ଷ୍ମତମଃ କୃଶଃ
ସେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼, ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ, ସବୁଠାରୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ସବୁଠାରୁ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ।
ତତଃ କ୍ଷୁଦ୍ରଵିରାଡ୍ ଜାତଃ ସର୍ଵେଷାଂ କାରଣଂ ପରମ୍ 3.40.
ତାଙ୍କଠାରୁ ଏକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ବିଶ୍ୱପୁରୁଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କର ପରମ କାରଣ।
ନାଭେଃ କମଲଦଣ୍ଡସ୍ଯ ଯୋଽନ୍ତଂ ନ ପ୍ରାପ ଯତ୍ନତଃ
ନାଭିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କମଳର ଡଣ୍ଡର ଶେଷକୁ ବହୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ପହଞ୍ଚିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତପଶ୍ଚକ୍ରେ ତତସ୍ତତ୍ର ଲକ୍ଷଵର୍ଷଂ ଚ ଵାଯୁଭୁକ୍
ତାପରେ ସେ ଏଠାରେ ବାୟୁ ଖାଇ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କଲେ।
ଗୋପଗୋପୀପରିଵୃତଂ ଦ୍ଵିଭୁଜଂ ମୁରଲୀଧରମ୍
ସେ ଦେଖିଲେ ଦୁଇ ହାତ ଥିବା ବାଂଶୀଧାରୀଙ୍କୁ, ଯିଏ ଗୋପ ଓ ଗୋପୀମାନେ ଚାରିପାଖରେ ରହିଛନ୍ତି।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽନୁଜ୍ଞାଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଚ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅନୁମତି ନେଇ, ପୁନିପୁନି ଶିର ନମାଇଲେ।
ଯଃ ଶିଵଃ ସୃଷ୍ଟିସଂହର୍ତ୍ତା ସ ଚ ସ୍ରଷ୍ଟୁର୍ଲଲାଟଜଃ
ଯିଏ ଶିବ, ସେ ସୃଷ୍ଟି ଓ ସଂହାର କରନ୍ତି, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଲଳାଟରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା।
ସୃଷ୍ଟିକାରଣଭୂତାଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁମହେଶ୍ଵରାଃ
ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ।
ତେଽପି ଦେଵାଃ ପ୍ରାକୃତିକାଃ ପ୍ରାକୃତଶ୍ଚ ମହାଵିରାଟ୍
ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାଭାବିକ ଶକ୍ତିର ଉତ୍ପାଦ, ଏବଂ ମହାବିରାଟ୍ ମଧ୍ୟ ସେପରି।
ନ ଶକ୍ତଃ ପରମେଶୋଽପି ତାଂ ଶକ୍ତିଂ ପ୍ରକୃତିଂ ଵିନା
ପରମେଶ୍ୱର ମଧ୍ୟ ସେଇ ଶକ୍ତି, ପ୍ରକୃତି ବିନା କିଛି କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ସା ଚ କୃଷ୍ଣେ ତିରୋଭୂଯ ସୃଷ୍ଟିସଂହାରକାରକେ
ସେଇ ଶକ୍ତି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଭିତରେ ଲୀନ ହୋଇ, ସୃଷ୍ଟି ଓ ସଂହାରର କାରଣ ହୁଏ।
କୁଲାଲଶ୍ଚ କଟଂ କର୍ତୁଂ ଯଥାଽଶକ୍ତୋ ମୃଦଂ ଵିନା 3.40.
ଯେପରି ମାଟି ବିନା କୁମ୍ଭକାର ମାଟିର ଭାଣ୍ଡ ବନେଇପାରିନାହାନ୍ତି,
ସା ଚ ଶକ୍ତିଃ ସୃଷ୍ଟିକାଲେ ପଞ୍ଚଧା ଚେଶ୍ଵରେଚ୍ଛଯା
ସେଇ ଶକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ସମୟରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ପାଞ୍ଚ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୁଏ।
ପ୍ରାଣାଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵୀ ଯା କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ପରମାତ୍ମନଃ
ସେ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରାଣର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପରମାତ୍ମାଙ୍କର।
ଐଶ୍ଵର୍ଯ୍ଯାଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵୀ ସର୍ଵମଙ୍ଗଲକାରିଣୀ
ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଦାତ୍ରୀ।
ଵିଦ୍ଯାଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵୀ ଯା ପରମେଶସ୍ଯ ଦୁର୍ଲଭା
ଯିଏ ଜ୍ଞାନର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ, ସେଉଁଠି ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।
ବୁଦ୍ଧ୍ଯଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵୀ ଯା ସର୍ଵଶକ୍ତିସ୍ଵରୂପିଣୀ
ଯିଏ ବୁଦ୍ଧିର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ, ସେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ମୂର୍ତ୍ତି।
ଵାଗଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵୀ ଯା ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନପ୍ରଦା ସଦା
ଯିଏ ବାଣୀର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ, ସେ ସଦା ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ପଞ୍ଚଧାଽଽଦୌ ସ୍ଵଯଂ ଦେଵୀ ମୂଲପ୍ରକୃତିରୀଶ୍ଵରୀ
ଆରମ୍ଭରେ ସେଇ ଦେବୀ ନିଜେ ପାଞ୍ଚଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲେ, ସେ ମୂଳ ପ୍ରକୃତି ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ମାଲିକା।
ଯୋଷିତଃ ପ୍ରକୃତେରଂଶାଃ ପୁମାଂସଃ ପୁରୁଷସ୍ଯ ଚ
ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପ୍ରକୃତିର ଅଂଶ ଓ ପୁରୁଷମାନେ ପୁରୁଷର ଅଂଶ ଅଟେ।
ସୃଷ୍ଟିଶ୍ଚ ପ୍ରତିଵିଶ୍ଵେଷୁ ବ୍ରହ୍ମନ୍ବ୍ରହ୍ମୋଦ୍ଭଵା ସଦା
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ସୃଷ୍ଟି ସଦା ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ହୁଏ।
ଦତ୍ତଦତ୍ତଂ ଜ୍ଞାନମିଦଂ ରାମ ମହ୍ଯଂ ଚ ପୁଷ୍କରେ 3.40.
ହେ ରାମ, ଏହି ଜ୍ଞାନ ପୁଷ୍କରରେ ମୋତେ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଏବଂ ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା କାର୍ତ୍ତଵୀର୍ଯ୍ଯଶ୍ଚ ରାମଂ ନତ୍ଵା ଚ ସସ୍ମିତଃ
ଏପରି କହି କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ହସି ହସି ରାମଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ।