ଏଵଂରୂପଂ ପରଂ ବିଭ୍ରଦ୍ଭଗଵାନେକ ଏଵ ସଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେଇ ପ୍ରଭୁ ଏକମାତ୍ର ଅଛନ୍ତି।
ସୌତିରୁଵାଚ ନିର୍ଜନ୍ତୁ ନିର୍ଜଲଂ ଘୋରଂ ନିର୍ଵାତଂ ତମସା ଵୃତମ୍
ସୌତି କହିଲେ: ସେ ସମୟରେ ସୃଷ୍ଟି ଶୂନ୍ୟ, ପାଣି ନଥିଲା, ଭୟଙ୍କର, ପବନ ଶୂନ୍ୟ ଏବଂ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକା ଥିଲା।
ଵୃକ୍ଷଶୈଲସମୁଦ୍ରାଦିଵିହୀନଂ ଵିକୃତାକୃତମ୍
ଗଛ, ପାହାଡ଼, ସମୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କିଛି ନଥିଲା, ଏହା ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଆଲୋଚ୍ଯ ମନସା ସର୍ଵମେକ ଏଵାସହାଯଵାନ୍
ସେ ସମସ୍ତ କଥା ମନରେ ଭାବି, ସେଉଁଠି ଏକାକି ଅଛିଲେ।
ଆଵିର୍ବଭୂଵୁଃ ସର୍ଗାଦୌ ପୁଂସୋ ଦକ୍ଷିଣପାର୍ଶ୍ଵତଃ
ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ, ପୁରୁଷଙ୍କର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ।
ତତୋ ମହାନହଙ୍କାରଃ ପଞ୍ଚତନ୍ମାତ୍ର ଏଵ ଚ
ତାପରେ ବଡ଼ ଅହଂକାର ଓ ପାଞ୍ଚ ତନ୍ମାତ୍ରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ଆଵିର୍ବଭୂଵ ପଶ୍ଚାତ୍ସ୍ଵଯଂ ନାରାଯଣଃ ପ୍ରଭୁଃ
ତାପରେ ସ୍ୱୟଂ ନାରାୟଣ ପ୍ରଭୁ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ।
ଶଂଖଚକ୍ରଗଦାପଦ୍ମଧରଃ ସ୍ମେରମୁଖାମ୍ବୁଜଃ
ସେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମୁହଁରେ ପଦ୍ମ ପରି ହସ ଫୁଟିଥିଲା।
ଶ୍ରୀଵତ୍ସଵକ୍ଷାଃ ଶ୍ରୀଵାସଃ ଶ୍ରୀଵିଧିଃ ଶ୍ରୀଵିଭାଵନଃ
ତାଙ୍କ ଛାତିରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଥିଲା, ସେ ଶ୍ରୀଙ୍କର ନିବାସ, ଶ୍ରୀଙ୍କ ଉତ୍ସ ଓ ସମୃଦ୍ଧିର ମୂଳ।
କାମଦେଵପ୍ରଭାମୃଷ୍ଟରୂପଲାଵଣ୍ଯସୁନ୍ଦରଃ
କାମଦେବଙ୍କ ଚମକ ଭଳି ତେଜସ୍ୱୀ, ରୂପ ଓ ଲାବଣ୍ୟରେ ସୁନ୍ଦର।
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ କାରଣଂ କାରଣାନାଂ ଚ କର୍ମ ତତ୍କର୍ମକାରଣମ୍ ।। 1.3.
ନାରାୟଣ କହିଲେ: ସମସ୍ତ କାରଣଙ୍କର କାରଣ ଓ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟର କାରଣ ହେଉଛି।
ତପସ୍ତତ୍ଫଲଦଂ ଶଶ୍ଵତ୍ତପସ୍ଵୀଶଂ ଚ ତାପସମ୍
ତପସ୍ୟା, ତାହାର ଶାଶ୍ୱତ ଫଳ, ତପସ୍ୱୀଙ୍କର ନାଥ ଓ ତପସ୍ୱୀ ସ୍ୱୟଂ।
ନିଷ୍କାମଂ କାମରୂପଂ ଚ କାମଘ୍ନଂ କାମକାରଣମ୍
ନିର୍ଲୋଭ, କିନ୍ତୁ ଚାହାଣି ରୂପୀ, ଚାହାଣିକୁ ନଶ୍ୱ କରୁଥିବା ଓ ଚାହାଣିର କାରଣ।
ଵେଦରୂପଂ ଵେଦଭଵଂ ଵେଦୋକ୍ତଫଲଦଂ ଫଲମ୍
ବେଦର ରୂପ, ବେଦର ଉତ୍ସ, ବେଦରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଫଳ ଓ ସେହି ଫଳ ନିଜେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତଶ୍ଚ ସ ଉଵାସ ତଦାଜ୍ଞଯା
ଏଭଳି କହି, ଭକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସେ ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ ସେଠାରେ ରହିଲେ।
ନାରାଯଣକୃତଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଯଃ ପଠେତ୍ସୁସମାହିତଃ
ଯେଉଁଠି ନାରାୟଣଙ୍କ ରଚିତ ସ୍ତୋତ୍ର ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ପଢ଼େ—
ପୁତ୍ରାର୍ଥୀ ଲଭତେ ପୁତ୍ରଂ ଭାର୍ଯ୍ଯାର୍ଥୀ ଲଭତେ ପ୍ରିଯାମ୍
ପୁଅ ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକ ପୁଅ ପାଏ, ଭାର୍ଯ୍ୟା ଆଶା କରୁଥିବା ପ୍ରିୟାକୁ ପାଏ।
କାରାଗାରେ ଵିପଦ୍ଗ୍ରସ୍ତଃ ସ୍ତୋତ୍ରେଣାନେନ ମୁଚ୍ଯତେ
କାରାଗାରରେ ଦୁଃଖିତ ଥିବା ଲୋକ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ଲଭେ।
ସୌତିରୁଵାଚ ଶୁଦ୍ଧସ୍ଫଟିକସଙ୍କାଶଃ ପଞ୍ଚଵକ୍ତ୍ରୋ ଦିଗମ୍ବରଃ
ସୌତି କହିଲେ — ସେ ଶୁଭ୍ର ସ୍ଫଟିକ ପରି ପ୍ରକାଶମାନ, ପାଞ୍ଚଟି ମୁହଁ ଥିଲା, ଓ ଦିଗ୍ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ତପ୍ତକାଞ୍ଚନଵର୍ଣାଭ ଜଟାଭାରଧରୋ ଵରଃ
ତାଙ୍କର ଦେହ ତାପିଥିବା ସୁନା ପରି ଚମକୁଥିଲା, ମୁଣ୍ଡରେ ଜଟା ରହିଥିଲା, ଓ ସେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ତ୍ରିଶୂଲପଟ୍ଟିଶଧରୋ ଜପମାଲାକରଃ ପରଃ 1.3.
ତାଙ୍କର ହାତରେ ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ଥିଲା, ଏକ ଜପମାଳା ଧରିଥିଲେ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଥିଲେ।
ମୃତ୍ଯୋର୍ମୃତ୍ଯୁରୀଶ୍ଵରଶ୍ଚ ମୃତ୍ଯୁର୍ମୃତ୍ଯୁଞ୍ଜଯଃ ଶିଵଃ
ସେ ମୃତ୍ୟୁର ମୃତ୍ୟୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜୟ କରିଥିବା ଶିବ।
ପୂର୍ଣଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭାମୃଷ୍ଟମୁଖଦୃଶ୍ଯୋ ମନୋହରଃ
ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଓ ଦୃଷ୍ଟି ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଚମକୁଥିଲା, ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷକ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ପୁରତଃ ସ୍ଥିତ୍ଵା ତୁଷ୍ଟାଵ ତଂ ପୁଟାଞ୍ଜଲିଃ
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଢ଼ି ହାତ ଯୋଡ଼ି ସେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ ପ୍ରଵରଂ ଜଯଦାନାଂ ଚ ଵନ୍ଦେ ତମପରାଜିତମ୍
ମହାଦେବ କହିଲେ — ମୁଁ ସେଠି ଅପରାଜିତ, ବିଜୟ ଓ ଦାନ ଦେବାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଵିଶ୍ଵଂ ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରେଶଂ ଚ ଵିଶ୍ଵେଶଂ ଵିଶ୍ଵକାରଣମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ, ବିଶ୍ୱର ନାଥଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ବିଶ୍ୱର କାରଣ।
ଵିଶ୍ଵରକ୍ଷାକାରଣଂ ଚ ଵିଶ୍ଵଘ୍ନଂ ଵିଶ୍ଵଜଂ ପରମ୍
ସେ ବିଶ୍ୱର ରକ୍ଷାର କାରଣ, ବିଶ୍ୱର ନାଶକ, ବିଶ୍ୱରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ।
ତେଜଃସ୍ଵରୂପଂ ତେଜୋଦଂ ସର୍ଵତେଜସ୍ଵିନାଂ ଵରମ୍ ନାରାଯଣଂ ଚ ସଂଭାଷ୍ଯ ସ ଉଵାସ ତଦାଜ୍ଞଯା
ତାଙ୍କର ଦେହ ହେଉଛି ଆଲୋକର ଆକାର, ସେ ଆଲୋକ ଦେଇଥିବା, ସମସ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ନାରାୟଣଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି, ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେ ସେଠି ରହିଲେ।
ଇତି ଶମ୍ଭୁକୃତଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଯୋ ଜନଃ ସଂଯତଃ ପଠେତ୍
ଯେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ସଂଯମରେ ଏହି ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ସ୍ତୋତ୍ର ପଢ଼େ—
ସନ୍ତତଂ ଵର୍ଦ୍ଧତେ ମିତ୍ରଂ ଧନମୈଶ୍ଵର୍ଯ୍ଯମେଵ ଚ
—ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁ, ଧନ ଓ ଐଶ୍ୱର୍ୟ ସଦା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।