ଦାତା ଵରିଷ୍ଠୋ ଧର୍ମ୍ମିଷ୍ଠୋ ଯଶସ୍ଵୀ ପୁଣ୍ଯଵାନ୍ସୁଧୀଃ
ଦାତା ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ, ପୁଣ୍ୟବାନ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ।
ପୁରାତନା ଵଦନ୍ତୀତି ବନ୍ଦିନୋ ଧରଣୀତଲେ
ପୃଥିବୀରେ ବାର୍ଦ୍ଧମାନେ କହନ୍ତି, ଏହି ସବୁ ପୁରୁଣା ଘଟଣା।
ଦୁର୍ଵାକ୍ଯଂ ଦୁଃସହଂ ରାଜଂସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣାସ୍ତ୍ରାଦପି ଜୀଵିନାମ୍
ହେ ରାଜା, କଠୋର କଥା ଜୀବମାନେ ପାଇଁ ଅସହ୍ୟ, ଏହା ଶସ୍ତ୍ରଠାରୁ ମଧ୍ୟ ତିକ୍ତ।
ନ ଦଦାମି ଦ୍ଵିରୁକ୍ତିଂ ତେ ପ୍ରକୃତଂ କଥଯାମ୍ଯହମ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁଣିଥରେ କହିବିନାହିଁ; ଯେପରି ଘଟିଛି, ସେପରି କହୁଛି।
ସୂର୍ଯ୍ଯଚନ୍ଦ୍ରମନୂନାଂ ଚ ଵଂଶଜାଃ ସନ୍ତି ସଂସଦି
ଏହି ସଭାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶୀୟ ବଂଶଜମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ଶୃଣ୍ଵନ୍ତୁ ସର୍ଵେ ରାଜେନ୍ଦ୍ରାଃ ସଦସଦ୍ଵକ୍ତୁମୀଶ୍ଵରାଃ
ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଶୁଣନ୍ତୁ—ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟ କିମ୍ବା ମିଥ୍ୟା କହିପାରନ୍ତି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ରୈଣୁକେଯଶ୍ଚ ଵିରରାମ ରଣସ୍ଥଲେ
ଏପରି କହି ରେଣୁକା ପୁତ୍ର ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶାନ୍ତ ହେଲେ।
କାର୍ତ୍ତଵୀର୍ଯ୍ଯାର୍ଜୁନ ଉଵାଚ ଶ୍ରୁତୋ ଧର୍ମୋ ମୁଖାଦ୍ଯେଷାଂ ତ୍ଵଂ ଚ ତେଷାଂ ଗୁରୋର୍ଗୁରୁଃ
କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: ମୁଁ ତାଙ୍କ ମୁଖରୁ ଧର୍ମ ଶୁଣିଛି, ଆପଣ ସେମାନଙ୍କ ଗୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଗୁରୁ।
କର୍ମ୍ମଣା ଵାଽପ୍ଯସଦ୍ବୁଧ୍ଯା କରୋତି ବ୍ରହ୍ମଭାଵନାମ୍ 3.35.
କାହାରି କାମରେ କିମ୍ବା ଅଶୁଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧିରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମକୁ ଚିନ୍ତା କରାଯାଏ।
ଅନ୍ତର୍ବହିଶ୍ଚ ମନନାତ୍କୁରୁତ କର୍ମ୍ମ ନିତ୍ଯଶଃ
ଭିତରେ ବା ବାହାରେ, ମନରେ ଚିନ୍ତା କରି ସଦା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଵର୍ଣେ ଲୋଷ୍ଟେ ଗୃହେଽରଣ୍ଯେ ପଂକେ ସୁସ୍ନିଗ୍ଧଚନ୍ଦନେ
ସୁନା, ମାଟି, ଘର, ଜଙ୍ଗଲ, କାଦି ବା ମଧୁର ଚନ୍ଦନ —
ସର୍ଵଜୀଵେଷୁ ଯୋ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଭାଵଯେତ୍ସମତା ଧିଯା
ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ସମ ଭାବରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରେ,
ତପୋଧନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ତପଃ କଲ୍ପତରୁର୍ଯଥା
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ତପସ୍ୟା ହେଉଛି ଇଚ୍ଛାପୂରଣ ବୃକ୍ଷ ପରି।
ଐଶ୍ଵର୍ଯ୍ଯେ କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ଚ ଵାଣିଜ୍ଯେ ଚ ତଥା ଵିଶାମ୍
କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଶାସନଶକ୍ତି, ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ୟବସାୟ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଵିଵାଦେ ଚ ସ୍ପୃହାଽତୀଵ ଵିନିନ୍ଦିତା
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ବଡ଼ ନିନ୍ଦନୀୟ।
ରାଗୀ ରାଜସିକଂ କାର୍ଯ୍ଯଂ କୁରୁତେ କର୍ମ୍ମ ରାଗତଃ
ଯିଏ ଆସକ୍ତିରେ ରହିଛି, ସେ ରାଜସିକ କାମ କରେ।
ରାଗତଃ କାମଧେନୁଶ୍ଚ ମଯା ଵୈ ଯାଚିତା ମୁନେ
ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଆସକ୍ତିରେ ଏହି କାମଧେନୁ ଗାଈ ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛି, ମୁନି।
କୁତଃ କସ୍ଯ ମୁନେରସ୍ତି କାମଧେନୁସ୍ତ୍ଵଯା ଵିନା
ମୁନି, ଆପଣ ଛାଡ଼ି କାହା ପାଖରେ କିପରି କାମଧେନୁ ଥାଏ?
ତ୍ରିଂଶଦକ୍ଷୌହିଣୀଂ ସେନାଂ ରାଜେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ତ୍ରିକୋଟିକାମ୍ 3.35.
ତିରିଶି ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା, ତିନି କୋଟି ରାଜାଙ୍କ ଦଳ।
ଆତ୍ମାନଂ ହନ୍ତୁମାଯାନ୍ତମପି ଵେଦାଂଗପାରଗମ୍
ଯିଏ ବେଦ ଓ ତାହାର ଅଂଶ ଜାଣିଛି, ସେ ମଧ୍ୟ ନିଜକୁ ମାରିବାକୁ ଆସେ।
ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ହିଂସକାନାଂ ନ ଵେଦେଷୁ ନିରୂପିତମ୍
ହିଂସା କରୁଥିବାମାନେ ପାଇଁ ବେଦରେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନୁହେଁ।
ପିତ୍ରା ତେ ନିହତା ଭୂପା ମହାବଲପରାକ୍ରମାଃ
ତୁମର ବାପା ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜାମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ।
ତ୍ରିଃସପ୍ତକୃତ୍ଵୋ ନିର୍ଭୂପାଂ କୃତ୍ସ୍ନାଂ କର୍ତୁଂ ମହୀମିତି
ସେ ତିନି ସାତ ବେଳେ ସମସ୍ତ ଭୂମିକୁ ରାଜା ଶୂନ୍ୟ କରିଥିଲେ।
କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ରଣୋ ଧର୍ମୋ ରଣେ ମୃତ୍ଯୁର୍ନ ଗର୍ହିତଃ
କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ ହେଉଛି ଧର୍ମ; ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁ ନିନ୍ଦାନୀୟ ନୁହେଁ।
ତପୋଧନାନାଂ ଵିପ୍ରାଣାଂ ଵାଗ୍ବଲାନାଂ ଯୁଗେ ଯୁଗେ
ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତପସ୍ୟାରେ ନିପୁଣ, ସେମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ସବୁବେଳେ ତାଙ୍କର କଥାରେ ଓ ତାପରେ ଥାଏ।
କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ବଲଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ଵ୍ଯାପାରଶ୍ଚ ବଲଂ ଵିଶାମ୍
କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଯୁଦ୍ଧରେ ରହିଛି; ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କର ଶକ୍ତି ତାଙ୍କର କାମକାଜରେ ଅଛି।
ହରୌ ଭକ୍ତିର୍ହରେର୍ଦାସ୍ଯଂ ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ବଲଂ ହରିଃ
ଯେଉଁ ଭକ୍ତମାନେ ହରିଙ୍କୁ ଭଜନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ହରିଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଓ ସେବାରେ ଅଛି; ହରି ନିଜେ ସେମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି।
ବଲଂ ଵେଷଶ୍ଚ ଵେଶ୍ଯାନାଂ ଯୋଷିତାଂ ଯୌଵନଂ ବଲମ୍
ବେଶ୍ୟାମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ତାଙ୍କର ପୋଷାକ ଓ ଆଭୂଷଣରେ ଅଛି; ଜଣେ ଜଣେ ଝିଅମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ତାଙ୍କର ଯୁବାବସ୍ଥା।
ସତାଂ ସତ୍ଯଂ ବଲଂ ମିଥ୍ଯା ବଲମେଵାସତାଂ ସଦା 3.35.
ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସତ୍ୟ ହେଉଛି ଶକ୍ତି; ମିଛ କଥା କହୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁବେଳେ ମିଥ୍ୟା ହିଁ ଶକ୍ତି।
ଵିଦ୍ଯା ବଲଂ ପଣ୍ଡିତାନାଂ ଧୈର୍ଯ୍ଯଂ ସାହସିନାଂ ବଲମ୍
ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଶିକ୍ଷାରେ ଅଛି; ସାହସୀମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଧୈର୍ଯ୍ୟରେ ଅଛି।