କ୍ଷିପ୍ତଂ ଵମନ୍ତଂ ରୁଧିରଂ ମହିଷଂ ଗର୍ଦଭଂ ତଥା
ତ୍ୟାଗ କରାଯାଇଥିବା, ରକ୍ତ ବମି କରୁଥିବା, ମହିଷ ଏବଂ ଗଧା।
ଚଣ୍ଡଵାତଂ ରକ୍ତଵୃଷ୍ଟିଂ ଵାଦ୍ଯଂ ଵୈ ଵୃକ୍ଷପାତନମ୍
ତିବ୍ର ପବନ, ରକ୍ତ ବର୍ଷା, ବାଦ୍ୟ ଏବଂ ଗଛ କାଟିବା।
ପାଶଂ ଚ ଶୁଷ୍କକାଷ୍ଠଂ ଚ ଵାଯସଂ ଗନ୍ଧକଂ ତଥା
ପାଶ, ଶୁଖିଲା କାଠ, କାଉଁ ଏବଂ ଗନ୍ଧକ।
ପ୍ରତିଗ୍ରାହିବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଚ ତନ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ରୋପଜୀଵିନମ୍
ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ତନ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଉପରେ ଜୀବିକା ଚାଲାଉଥିବା।
କୁଵାର୍ତ୍ତାଂ ମୃତଵାର୍ତାଂ ଚ ଵିପ୍ରଶାପଂ ଚ ଦାରୁଣମ୍
ଖରାପ ଖବର, ମୃତ୍ୟୁର ସମ୍ବାଦ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଶାପ।
ମନଶ୍ଚ କୁତ୍ସିତଂ ପ୍ରାଣାଃ କ୍ଷୁଭିତାଶ୍ଚ ନିରନ୍ତରମ୍
ନିନ୍ଦନୀୟ ମନ ଏବଂ ସଦା ଅସ୍ଥିର ପ୍ରାଣ।
ତଥାଽପି ରାଜା ନିଶ୍ଶଙ୍କୋ ଦଦର୍ଶ ସମରାଙ୍ଗଣମ୍
ତଥାପି ରାଜା ଭୟ ଛାଡ଼ି ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଦେଖିଲେ।
ଅଵରୁହ୍ଯ ରଥାତ୍ତୂର୍ଣଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ପୁରତୋ ଭୃଗୁମ୍
ସେ ତାଙ୍କ ରଥରୁ ତୁରନ୍ତ ଅବତରି, ସାମ୍ନାରେ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଆଶିଷଂ ଯୁଯୁଜେ ରାମଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଯାହୀତି ଵାଞ୍ଛିତମ୍ 3.35.
ରାମ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ କହିଲେ, 'ତୁମେ ଯେପରିଚାହଁଅଛ, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉ।'
ଭୃଗୁଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ରାଜେନ୍ଦ୍ରୋ ରାଜେନ୍ଦ୍ରୈଃ ସହ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ଭୃଗୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ରାଜା ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ସହିତ ସେଇ ସମୟରେ ଏହା କଲେ।
ନାନାପ୍ରକାରଵାଦ୍ଯଂ ଚ ଦୁନ୍ଦୁଭିଂ ମୁରଜାଦିକମ୍
ନାନା ପ୍ରକାର ଢୋଳ, ମୃଦଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ବଜିଲା।
ଉଵାଚ ରାମୋ ରାଜେନ୍ଦ୍ରଂ ରାଜେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଚ ସଂସଦି
ରାମ ରାଜାମାନଙ୍କର ସଭାରେ ରାଜାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ପରଶୁରାମ ଉଵାଚ ଵିଷ୍ଣୋରଂଶସ୍ଯ ଶିଷ୍ଯସ୍ତ୍ଵଂ ଦତ୍ତାତ୍ରେଯସ୍ଯ ଧୀମତଃ
ପରଶୁରାମ କହିଲେ: 'ତୁମେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଂଶ।'
ସ୍ଵଯଂ ଵିଦ୍ଵାଂଶ୍ଚ ଵେଦାଂଶ୍ଚ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵେଦଵିଦୋ ମୁଖାତ୍
ତୁମେ ନିଜେ ଜ୍ଞାନୀ, ଏବଂ ବେଦ ଜାଣିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମୁଖରୁ ବେଦ ଶୁଣିଛ।
ତ୍ଵଂ ପୂର୍ଵମହନୋ ଲୋଭାନ୍ନିରୀହଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ କଥମ୍
ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ଅଧର୍ମକୁ ନଶ୍ୱନ କରିଥିଲ, କିନ୍ତୁ ଲୋଭରେ ଦୋଷହୀନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କିପରି କ୍ଷତି କଲେ?
କିଂ ଭଵିଷ୍ଯତି ତେ ଭୂପ ପରତ୍ରୈଵାନଯୋର୍ଵଧାତ୍
ହେ ରାଜା, ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ମାରିଦେବା ପରେ ପରଲୋକରେ ତୁମର କଣ ହେବ?
ସତ୍କୀର୍ତ୍ତିଶ୍ଚାଥ ଦୁଷ୍କୀର୍ତିଃ କଥାମାତ୍ରାଵଶେଷିତା
ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ କୀର୍ତ୍ତିର କେବଳ କଥା ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ।
କ୍ଵ ଗତା କପିଲା ତ୍ଵଂ କ୍ଵ କ୍ଵ ଵିଵାଦୋ ମୁନିଃ କୁତଃ
କପିଳ କେଉଁଠି ଗଲେ? ତୁମେ କେଉଁଠି? ବିବାଦ କେଉଁଠି? ମୁନି କେଉଁଠୁ?
ତ୍ଵାମୁପୋଷିତମୀଶଂ ହି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାତୋ ହି ଧାର୍ମିକଃ 3.35.
ପ୍ରଭୁ, ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ ମିଳୁଥିବା ଦେଖି, ମୋ ବାପା ଯିଏ ଧର୍ମିକ ଥିଲେ—
ଅଧୀତଂ ଵିଧିଵଦ୍ଦତ୍ତଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ଦିନେ ଦିନେ
ଯାହା ପଢ଼ାଯାଇଥିଲା, ନିୟମିତ ଭାବେ ପ୍ରତିଦିନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦିଆଯାଉଥିଲା।
ଦାତା ଵରିଷ୍ଠୋ ଧର୍ମ୍ମିଷ୍ଠୋ ଯଶସ୍ଵୀ ପୁଣ୍ଯଵାନ୍ସୁଧୀଃ
ଦାତା ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ, ପୁଣ୍ୟବାନ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ।
ପୁରାତନା ଵଦନ୍ତୀତି ବନ୍ଦିନୋ ଧରଣୀତଲେ
ପୃଥିବୀରେ ବାର୍ଦ୍ଧମାନେ କହନ୍ତି, ଏହି ସବୁ ପୁରୁଣା ଘଟଣା।
ଦୁର୍ଵାକ୍ଯଂ ଦୁଃସହଂ ରାଜଂସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣାସ୍ତ୍ରାଦପି ଜୀଵିନାମ୍
ହେ ରାଜା, କଠୋର କଥା ଜୀବମାନେ ପାଇଁ ଅସହ୍ୟ, ଏହା ଶସ୍ତ୍ରଠାରୁ ମଧ୍ୟ ତିକ୍ତ।
ନ ଦଦାମି ଦ୍ଵିରୁକ୍ତିଂ ତେ ପ୍ରକୃତଂ କଥଯାମ୍ଯହମ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁଣିଥରେ କହିବିନାହିଁ; ଯେପରି ଘଟିଛି, ସେପରି କହୁଛି।
ସୂର୍ଯ୍ଯଚନ୍ଦ୍ରମନୂନାଂ ଚ ଵଂଶଜାଃ ସନ୍ତି ସଂସଦି
ଏହି ସଭାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶୀୟ ବଂଶଜମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ଶୃଣ୍ଵନ୍ତୁ ସର୍ଵେ ରାଜେନ୍ଦ୍ରାଃ ସଦସଦ୍ଵକ୍ତୁମୀଶ୍ଵରାଃ
ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଶୁଣନ୍ତୁ—ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟ କିମ୍ବା ମିଥ୍ୟା କହିପାରନ୍ତି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ରୈଣୁକେଯଶ୍ଚ ଵିରରାମ ରଣସ୍ଥଲେ
ଏପରି କହି ରେଣୁକା ପୁତ୍ର ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶାନ୍ତ ହେଲେ।
କାର୍ତ୍ତଵୀର୍ଯ୍ଯାର୍ଜୁନ ଉଵାଚ ଶ୍ରୁତୋ ଧର୍ମୋ ମୁଖାଦ୍ଯେଷାଂ ତ୍ଵଂ ଚ ତେଷାଂ ଗୁରୋର୍ଗୁରୁଃ
କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: ମୁଁ ତାଙ୍କ ମୁଖରୁ ଧର୍ମ ଶୁଣିଛି, ଆପଣ ସେମାନଙ୍କ ଗୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଗୁରୁ।
କର୍ମ୍ମଣା ଵାଽପ୍ଯସଦ୍ବୁଧ୍ଯା କରୋତି ବ୍ରହ୍ମଭାଵନାମ୍ 3.35.
କାହାରି କାମରେ କିମ୍ବା ଅଶୁଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧିରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମକୁ ଚିନ୍ତା କରାଯାଏ।
ଅନ୍ତର୍ବହିଶ୍ଚ ମନନାତ୍କୁରୁତ କର୍ମ୍ମ ନିତ୍ଯଶଃ
ଭିତରେ ବା ବାହାରେ, ମନରେ ଚିନ୍ତା କରି ସଦା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।