ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଦୂତଂ ପ୍ରସ୍ଥାପଯାମାସ କାର୍ତ୍ତଵୀର୍ଯ୍ଯାଶ୍ରମଂ ଭୃଗୁଃ
ନାରାୟଣ କହିଲେ—ଭୃଗୁ ଏକ ଦୂତକୁ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପଠାଇଲେ।
ସ ଦୂତଃଶୀଘ୍ରମାଗତ୍ଯ ଵସନ୍ତଂ ରାଜସଂସଦି
ସେ ଦୂତ ତୁରନ୍ତ ଯାଇ, ରାଜସଭାରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ରାମଦୂତ ଉଵାଚ ସ ଭୃଗୁର୍ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ତତ୍ର ତ୍ଵଂ ଗନ୍ତୁମର୍ହସି
ରାମଙ୍କ ଦୂତ କହିଲେ, 'ଭୃଗୁ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ, ତୁମେ ସେଠାକୁ ଯିବା ଉଚିତ।'
ଯୁଦ୍ଧଂ କୁରୁ ମହାରାଜ ଜାତିଭିର୍ଜ୍ଞାତିଭିଃ ସହ
'ହେ ମହାରାଜ, ତୁମ ଜାତି ଓ ନିଜ ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କର।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ରାମଦୂତଶ୍ଚାପ୍ଯଗଚ୍ଛଦ୍ରାମସନ୍ନିଧିମ୍
ଏଭଳି କହି, ରାମଙ୍କ ଦୂତ ମଧ୍ୟ ରାମଙ୍କ ସମ୍ନିଧିକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଗଚ୍ଛନ୍ତଂ ସମରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରାଣେଶଂ ସା ମନୋରମା
ସେ ପ୍ରାଣନାଥ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯାଉଥିବାକୁ ଦେଖି, ସେ ମନୋରମା—
ରାଜା ମନୋରମାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରସନ୍ନଵଦନେକ୍ଷଣଃ
ରାଜା, ମନୋରମାଙ୍କୁ ଦେଖି, ହସୁଥିବା ମୁହଁ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟିରେ—
କାର୍ତ୍ତଵୀର୍ଯ୍ଯାର୍ଜୁନ ଉଵାଚ ସ ତିଷ୍ଠନ୍ନର୍ମ୍ମଦାତୀରେ ରଣାଯ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ
କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟାର୍ଜୁନ କହିଲେ, 'ସେ ନର୍ମଦା ତଟରେ ନିଜ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଦଢ଼ି ଅଛନ୍ତି।'
ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଶଙ୍କରାଚ୍ଛସ୍ତ୍ରଂ ମନ୍ତ୍ରଂ ଚ କଵଚଂ ହରେଃ ।' ତ୍ରିସ୍ସପ୍ତକୃତ୍ଵୋ ନିର୍ଭୂପାଂ କର୍ତୁମିଚ୍ଛତି ମେଦିନୀମ୍
'ଶଙ୍କରଙ୍କଠାରୁ ଅସ୍ତ୍ର, ଓ ହରିଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ଓ କବଚ ପାଇ, ସେ ସତରେ ତିନିଥର ଭୂମିକୁ ରାଜାମାନେ ଶୂନ୍ୟ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।'
ଆନ୍ଦୋଲଯନ୍ତି ମେ ପ୍ରାଣା ମନଃ ସଂକ୍ଷୁଭିତଂ ମୁହୁଃ 3.34.
'ମୋର ପ୍ରାଣ ଅସ୍ଥିର ହେଉଛି, ମନ ବାରମ୍ବାର ଅଶାନ୍ତ ହେଉଛି।'
ତୈଲାଭ୍ଯଙ୍ଗିତମାତ୍ମାନମପଶ୍ଯଂ ଗର୍ଦଭୋପରି
'ମୁଁ ନିଜକୁ ତେଲ ଲଗାଇ, ଗଧା ଉପରେ ବସିଥିବା ଦେଖିଲି।'
ରକ୍ତଵସ୍ତ୍ରପରୀଧାନଂ ଲୋହାଲଙ୍କାରଭୂଷିତମ୍
'ଲାଲ୍ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିଲି, ଲୋହା ଗହନା ପିନ୍ଧି ସଜିଥିଲି।'
ଭସ୍ମାଚ୍ଛନ୍ନାଂ ଚ ପୃଥିଵୀଂ ଜପାପୁଷ୍ପାନ୍ଵିତାଂ ସତି
'ପୃଥିବୀ ଛାଇଁ ଢାକି ଥିଲା, ତଥାପି ଜବା ଫୁଲ ରହିଥିଲା।'
ମୁକ୍ତକେଶାଂ ଚ ନୃତ୍ଯନ୍ତୀଂ ଵିଧଵାଂ ଛିନ୍ନନାସିକାମ୍
'ଖୋଲା କେଶ, ନାକ କଟା, ବିଧବା ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲା।'
ସଶରାମଗ୍ନିରହିତାଂ ଚିତାଂ ଭସ୍ମସମନ୍ଵିତାମ୍
'ଶର ଓ ଅଗ୍ନି ବିନା, ଚିତା ଛାଇଁ ରେ ଢାକି ଥିଲା।'
ପକ୍ଵ ତାଲଫଲାକୀର୍ଣାଂ ପୃଥିଵୀମସ୍ଥିସଂଯୁତାମ୍
'ପକ୍କ ତାଳ ଫଳ ଛିଟିଯାଇଥିବା, ଅସ୍ଥି ମିଶିଥିବା ପୃଥିବୀ।'
ପର୍ଵତଂ ଲଵଣାନାଂ ଚ ରାଶୀଭୂତଂ କପର୍ଦକମ୍
'ଲୁଣର ପାହାଡ଼ ଓ କଉଡ଼ିର ଢେର ଦେଖିଲି।'
ଅଦୃଶଂ ପୁଷ୍ପିତଂ ଵୃକ୍ଷମଶୋକକରଵୀରଯୋଃ
'ମୁଁ ଫୁଲିଥିବା ଅଶୋକ ଓ କରବୀର ଗଛ ଦେଖିଲି।'
ଅପଶ୍ଯମମ୍ବରାତ୍ସୂର୍ଯ୍ଯମଣ୍ଡଲଂ ସମମ୍ପତଦ୍ଭୁଵି 3.34.
'ମୁଁ ଆକାଶରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ସିଧା ପୃଥିବୀକୁ ପଡ଼ୁଥିବା ଦେଖିଲି।'
ଵିକୃତାକାରପୁରୁଷଂ ଵିକଟାସ୍ଯଂ ଦିଗମ୍ବରମ୍
'ବିକୃତ ଆକୃତିର, ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ଓ ନିର୍ବସ୍ତ୍ର ଏକ ପୁରୁଷ ଦେଖିଲି।'
ବାଲା ଦ୍ଵାଦଶାଵର୍ଷୀଯା ଵସ୍ତ୍ରଭୂଷଣଭୂଷିତା
ବାରହ ବର୍ଷର ଏକ ଝିଅ, ଭଲଭାବେ ପୋଷାକ ଓ ଗହନା ପିନ୍ଧିଛି।
ଆଜ୍ଞାଂ ତ୍ଵଂ ଦେହି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ତ୍ଵଦ୍ଗେହାଦ୍ଯାମି କାନନମ୍
ରାଜା, ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ, ମୁଁ ତୁମ ଘରୁ ବାହାରି ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯିବାକୁ ଚାହେଁ।
ରୁଷ୍ଟୋ ଵିପ୍ରୋ ମାଂ ଶପତେ ସଂନ୍ଯାସୀ ଚ ତଥା ଗୁରୁଃ
କୃଧ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଓ ଗୁରୁ ମୋତେ ଶାପ ଦେଉଛନ୍ତି।
ଚଞ୍ଚଲାନାଂ ଚ ଗୃଧ୍ରାଣାଂ କାକାନାଂ ନିକରୈଃ ସଦା
ଚଞ୍ଚଳ ଗୃଧ୍ର ଓ କାଉଁ ଦଳ ସଦା ମୋତେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି।
ପୀଡିତଂ ତୈଲଯନ୍ତ୍ରେଣ ଭ୍ରାମିତଂ ତୈଲକାରିଣା
ତେଲ ଚକାରେ ଦବାଯାଉଥିବା ପରି ମୁଁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଛି।
ନୃତ୍ଯନ୍ତି ଗାଯକାଃ ସର୍ଵେ ଗାନଂ ଗାଯନ୍ତି ମେ ଗୃହେ
ମୋ ଘରେ ସମସ୍ତ ଗାୟକ ନାଚୁଛନ୍ତି ଓ ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି।
ରମଣଂ କୁର୍ଵତୋ ଲୋକାନ୍କେଶାକେଶି ଚ କୁର୍ଵତଃ
ଲୋକମାନେ ମଜା କରୁଛନ୍ତି, କେହି କେହି କେଶକୁ କେଶରେ ଗୁଞ୍ଜାଇ ରହିଛନ୍ତି।
ମୋଟକାନି ଚ ପିଣ୍ଡାନି ଶ୍ମଶାନଂ ଶଵସଂଯୁତମ୍
ମୋଟା ଭାତ ଗୋଲା ଓ ଶବରେ ଭରିଥିବା ଶ୍ମଶାନ ଦେଖିଲି।
କୃଷ୍ଣାମ୍ବରା କୃଷ୍ଣଵର୍ଣା ନଗ୍ନା ଵୈ ମୁକ୍ତକେଶିନୀ ।। 3.34.
କଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା, କଳା ଚାମରା, ନଙ୍ଗା ଓ ଖୋଲା କେଶ ଥିବା ଝିଅ।
ନାପିତୋ ମୁଣ୍ଡତେ ମୁଣ୍ଡଂ ଶ୍ମଶ୍ରୁଶ୍ରେଣୀଂ ଚ ମେ ପ୍ରିଯେ
ପ୍ରିୟେ, କୌଣସି ନାପିତ ମୋର ମୁଣ୍ଡ କିମ୍ବା ଦାଢ଼ି କଟେନାହିଁ।