ମହାଦେଵ ଉଵାଚ ନିର୍ଲିପ୍ତଂ ପରମାତ୍ମାନଂ ନମାମ୍ଯଖିଲକାରଣମ୍
ମହାଦେବ କହିଲେ: ସମସ୍ତ କାରଣ ଓ ନିର୍ଲିପ୍ତ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ସ୍ଥୂଲାତ୍ସ୍ଥୂଲତମଂ ଦେଵଂ ସୂକ୍ଷ୍ମାତ୍ସୂକ୍ଷ୍ମତମଂ ପରମ୍
ଯିଏ ସବୁଠାରୁ ମୋଟ ଓ ସବୁଠାରୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ସେଇ ପରମ ଦେବତା।
ସାକାରଂ ଚ ନିରାକାରଂ ସଗୁଣଂ ନିର୍ଗୁଣଂ ପ୍ରଭୁମ୍
ଯିଏ ରୂପ ଓ ନିରୂପ, ଗୁଣ ଓ ନିର୍ଗୁଣ, ସେଇ ପ୍ରଭୁ।
ଅତୀଵ କମନୀଯଂ ଚ ରୂପଂ ନିରୁପମଂ ଵିଭୁମ୍ 3.32.
ତାଙ୍କର ରୂପ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର, ତୁଳନାହୀନ ଓ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ।
କର୍ମ୍ମଣଃ କର୍ମରୂପଂ ତଂ ସାକ୍ଷିଣଂ ସର୍ଵକର୍ମଣଃ
ସେ କାର୍ଯ୍ୟର ଆକାର ନିଜେ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ସାକ୍ଷୀ।
ସ୍ରଷ୍ଟା ପାତା ଚ ସଂହର୍ତା କଲଯା ମୂର୍ତିଭେଦତଃ
ତାଙ୍କର ଅଂଶ ଓ ନାନା ରୂପ ଦ୍ୱାରା ସେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପାଳକ ଓ ସଂହାରକ।
ସ୍ଵଯଂ ପ୍ରକୃତିରୂପଶ୍ଚ ମାଯଯା ଚ ସ୍ଵଯଂ ପୁମାନ୍
ସେ ନିଜେ ପ୍ରକୃତିର ରୂପ ଓ ନିଜ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ପୁରୁଷ ଅଟୁଟ।
ସ୍ତ୍ରୀପୁନ୍ନପୁଂସକଂ ରୂପଂ ଯୋ ବିଭର୍ତି ସ୍ଵମାଯଯା
ନିଜ ମାୟାରେ ସେ ନାରୀ, ପୁରୁଷ ଓ ନପୁଂସକ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ତାରକଂ ସର୍ଵଦୁଃଖାନାଂ ସର୍ଵକାରଣକାରଣମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତିଦାତା, ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣ।
ତେଜସ୍ଵିନାଂ ରଵିର୍ଯୋ ହି ସର୍ଵଜାତିଷୁ ଵାଡଵଃ
ତେଜସ୍ବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ ବଡ଼ ଅଗ୍ନି।
ରୁଦ୍ରାଣାଂ ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ଚ ଜ୍ଞାନିନାଂ ଯୋ ହି ଶଙ୍କରଃ
ରୁଦ୍ରମାନେ, ବୈଷ୍ଣବମାନେ ଓ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଶଙ୍କର।
ପ୍ରଜାପତୀନାଂ ଯୋ ବ୍ରହ୍ମା ସିଦ୍ଧାନାଂ କପିଲଃ ସ୍ଵଯମ୍
ପ୍ରଜାପତିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ ବ୍ରହ୍ମା, ସିଦ୍ଧମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ କପିଳ ନିଜେ।
ଦେଵାନାଂ ଯୋ ହି ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ଦେଵୀନାଂ ପ୍ରକୃତିଃ ସ୍ଵଯମ୍ ନାରୀଣାଂ ଶତରୂପା ଚ ବହୁରୂପଂ ନମାମ୍ଯହମ୍
ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ ବିଷ୍ଣୁ, ଦେବୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ ପ୍ରକୃତି, ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଶତରୂପା। ମୁଁ ଏହି ବହୁରୂପୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଋତୂନାଂ ଯୋ ଵସନ୍ତଶ୍ଚ ମାସାନାଂ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷକଃ 3.32.
ଋତୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ ବସନ୍ତ, ମାସମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ।
ସାଗରଃ ସରିତାଂ ଯଶ୍ଚ ପର୍ଵତାନାଂ ହିମାଲଯଃ
ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ ସାଗର, ପାହାଡ଼ମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ ହିମାଳୟ।
ପତ୍ରାଣାଂ ତୁଲସୀପତ୍ରଂ ଦାରୁରୂପେଷୁ ଚନ୍ଦନମ୍
ପତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ ତୁଳସୀପତ୍ର, କାଠମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଚନ୍ଦନ।
ପୁଷ୍ପାଣାଂ ପାରିଜାତଶ୍ଚ ସସ୍ଯାନାଂ ଧାନ୍ଯମେଵ ଚ
ଫୁଲମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ ପାରିଜାତ, ଧାନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଚାଉଳ।
ଐରାଵତୋ ଗଜେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଵୈନତେଯଶ୍ଚ ପକ୍ଷିଣାମ୍
ହାତୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଏୟିରାବତ, ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଗରୁଡ଼।
ତୈଜସାନାଂ ସୁଵର୍ଣଂ ଚ ଧାନ୍ଯାନାଂ ଯଵ ଏଵ ଚ
ତେଜସ୍ବୀ ବସ୍ତୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ ସୁନା, ଧାନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଯବ।
ଯକ୍ଷାଣାଂ ଚ କୁବେରୋ ଯୋ ଗ୍ରହାଣାଂ ଚ ବୃହସ୍ପତିଃ
ଯକ୍ଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ କୁବେର, ଗ୍ରହମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ ବୃହସ୍ପତି।
ଵେଦସଂଘଶ୍ଚ ଶାସ୍ତ୍ରାଣାଂ ପଣ୍ଡିତାନାଂ ସରସ୍ଵତୀ
ବେଦମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଶାସ୍ତ୍ର, ପଣ୍ଡିତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ ସରସ୍ୱତୀ।
ମନ୍ତ୍ରାଣାଂ ଵିଷ୍ଣୁମନ୍ତ୍ରଶ୍ଚ ତୀର୍ଥାନାଂ ଜାହ୍ନଵୀ ସ୍ଵଯମ୍
ମନ୍ତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ ବିଷ୍ଣୁମନ୍ତ୍ର, ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଜାହ୍ନବୀ।
ବଲଂ ଯୋ ଵୈ ବଲଵତାଂ ମନୋ ଵୈ ଶୀଘ୍ରଗାମିନାମ୍ 3.32.
ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁଠି ଶକ୍ତି ଅଛି, ତେଜସ୍ବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁଠି ମନ ତୁରନ୍ତ ଚାଲିଯାଏ, ସେଇ ମହାତ୍ମା।
ଜ୍ଞାନଦାତା ଗୁରୂଣାଂ ଚ ମାତୃରୂପଶ୍ଚ ବନ୍ଧୁଷୁ । ମିତ୍ରେଷୁ ଜନ୍ମଦାତା ଯସ୍ତଂ ସାରଂ ପ୍ରଣମାମ୍ଯହମ୍
ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁଠି ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମା ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି, ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁଠି ଜନ୍ମ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେଇ ସାର୍ବଜନୀନ ମହାତ୍ମାକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଶିଲ୍ପିନାଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ଯଃ କାମଦେଵଶ୍ଚ ରୂପିଣାମ୍
କାରିଗରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁଠି ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଅଛନ୍ତି, ସୁନ୍ଦରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁଠି କାମଦେବ ଅଛନ୍ତି, ସେଇ ମହାତ୍ମା।
ପ୍ରିଯେଷୁ ପୁତ୍ରରୂପୋ ଯୋ ନୃପରୂପୋ ନରେଷୁ ଚ
ପ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁଅ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି, ସେଇ ମହାତ୍ମା।
ଧର୍ମ୍ମଃ କଲ୍ଯାଣବୀଜାନାଂ ଵେଦାନାଂ ସାମଵେଦକଃ
ଶୁଭ ମୂଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମ ଅଛନ୍ତି, ବେଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାମବେଦ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି, ସେଇ ମହାତ୍ମା।
ଜଲେ ଶୈତ୍ଯସ୍ଵରୂପୋ ଯୋ ଗନ୍ଧରୂପଶ୍ଚ ଭୂମିଷୁ
ପାଣିରେ ଯେଉଁଠି ଶୀତଳତା ଅଛି, ଭୂମିରେ ଯେଉଁଠି ସୁଗନ୍ଧ ଅଛି, ସେଇ ମହାତ୍ମା।
କ୍ରତୂନାଂ ରାଜସୂଯୋ ଯୋ ଗାଯତ୍ରୀ ଛନ୍ଦସାଂ ଚ ଯଃ
ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜସୂୟ ଅଛନ୍ତି, ଛନ୍ଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗାୟତ୍ରୀ ଅଛନ୍ତି, ସେଇ ମହାତ୍ମା।
କ୍ଷୀରସ୍ଵରୂପୋ ଗଵ୍ଯାନାଂ ପଵିତ୍ରାଣାଂ ଚ ପାଵକଃ
ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଧ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି, ପବିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପବିତ୍ରତା ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି, ସେଇ ମହାତ୍ମା।