ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଵିରହାର୍ତ୍ତା ସା କନ୍ଯା ଚିତ୍ରରଥସ୍ଯ ଚ 1.13.
ଏପରି କହି, ବିୟୋଗ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ପୀଡ଼ିତ, ସେ ଚିତ୍ରରଥଙ୍କର କନ୍ୟା—
ଵିଚେତନା ତତ୍ର ତସ୍ଥୌ କାନ୍ତଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵଵକ୍ଷସି
ସେଠାରେ ଅଚେତନ ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲେ, ପ୍ରିୟତମଙ୍କୁ ଚାପି ଧରି ଅଂକରେ ରଖିଥିଲେ ।
ପ୍ରଭାତେ ଚେତନାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵିଲଲାପ ଭୃଶଂ ମୁହୁଃ
ପ୍ରଭାତେ ହୁଏଁ ଅଚେତନା ଭଙ୍ଗ କରି, ସେ ପୁନିପୁନି ଭାରି ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିଲେ ।
ମାଲାଵତ୍ଯୁଵାଚ ତ୍ଵମେଵ ଜଗତାଂ ପାତା ମାଂ ନ ପାସି କଥଂ ପ୍ରଭୋ
ମାଳାବତୀ କହିଲେ— ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ରକ୍ଷକ, ପ୍ରଭୁ, ତେବେ ମୋତେ କିପରି ରକ୍ଷା କରୁନାହାଁ ?
ଅଯଂ ଭର୍ତ୍ତାଽସ୍ଯ ଭାର୍ଯ୍ଯାଽହଂ ମମେତି ତଵ ମାଯଯା
ତୁମର ମାୟାରେ—'ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ସ୍ୱାମୀ, ମୁଁ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଏହା ମୋର'—ଏପରି ଭାବ ହୁଏ ।
ଗନ୍ଧର୍ଵଃ କର୍ମଣା କାନ୍ତଃ କାନ୍ତାଽହଂ ଚାସ୍ଯ କର୍ମଣା
କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ମୋର ପ୍ରିୟ, କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ।
କୋ ଵା କସ୍ଯ ପତିଃ ପୁତ୍ରଃ କା ଵା କସ୍ଯ ପ୍ରିଯା ପ୍ରଭୋ ।। ସଂଯୁନକ୍ତି ଵିଧାତା ଚ ଵିନଯୁକ୍ତି ଚ କର୍ମଣା
ହେ ପ୍ରଭୁ, କିଏ କାହାର ସ୍ୱାମୀ, କିଏ କାହାର ପୁଅ, କିଏ କାହାର ପ୍ରିୟ? ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତାଙ୍କର କର୍ମଅନୁସାରେ ବିଧାତା ଏକତ୍ର କରନ୍ତି ଓ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରନ୍ତି।
ସଂଯୋଗେ ପରମାନନ୍ଦୋ ଵିଯୋଗେ ପ୍ରାଣସଙ୍କଟମ୍
ମିଳନରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦ ରହିଥାଏ, ବିଚ୍ଛେଦରେ ଜୀବନର ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ ହୁଏ।
ନଶ୍ଵରୋ ଵିଷଯଃ ସତ୍ଯଂ ଭୁଵି ଭୋଗଶ୍ଚ ବାନ୍ଧଵଃ
ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଭୋଗବସ୍ତୁ ଓ ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବ ସମସ୍ତେ ନଶ୍ୱର।
ତସ୍ମାତ୍ସନ୍ତଃ ସ୍ଵଯଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ପରମୈଶ୍ଵର୍ଯମୀପ୍ସିତମ୍
ସେହିପାଇଁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ ନିଜେ ଇଚ୍ଛାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଇଶ୍ୱର୍ୟ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି।
ସର୍ଵତ୍ର ଜ୍ଞାନିନଃ ସନ୍ତଃ କା ସ୍ତ୍ରୀ ଜ୍ଞାନଵତୀ ଭୁଵି 1.13.
ସମସ୍ତଠାରେ ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ; ଏହି ପୃଥିବୀରେ କେଉଁ ଜଣେ ନାରୀ ସତ୍ୟରେ ଜ୍ଞାନବତୀ?
ନ ମେ ଵାଞ୍ଛାଽମରତ୍ଵେ ଚ ଶକ୍ରତ୍ଵେ ମୋକ୍ଷଵର୍ତ୍ମନି
ମୋର ଅମରତ୍ୱ, ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ୱ କିମ୍ବା ମୋକ୍ଷର ପଥ ପ୍ରତି କୌଣସି ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ।
ଯାଵତୀ କାମିନୀଜାତିର୍ଜଗତ୍ଯାଂ ଜଗଦୀଶ୍ଵର
ହେ ଜଗଦୀଶ୍ୱର, ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଯେତେ ପ୍ରକାରର ନାରୀ ଅଛନ୍ତି,
ତସ୍ମୈ ଦତ୍ତା ଗୁଣାଃ ସର୍ଵେ ରୂପାଣି ଵିଵିଧାନି ଚ
ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଓ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଦିଆଯାଇଛି।
ରୂପେଣ ଚ ଗୁଣେନୈଵ ତେଜସା ଵିକ୍ରମେଣ ଚ
ସେମାନେ ରୂପ, ଗୁଣ, ତେଜ ଓ ପ୍ରଭାବରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ହରିଭକ୍ତୋ ହରିସମୋ ଗାମ୍ଭୀର୍ଯେ ସାଗରୋ ଯଥା
ହରିଙ୍କ ଭକ୍ତ, ହରି ସମାନ, ଗଭୀରତାରେ ସାଗର ପରି।
ଚନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ଯଃ ସୁଦୃଶ୍ଯଶ୍ଚ କନ୍ଦର୍ପସମସୁନ୍ଦରଃ
ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦେଖିବାକୁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, କାମଦେବ ସମାନ ସୁନ୍ଦର।
ଵାଣୀ ଚ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରତିଭାଯାଂ ଭୃଗୋରିଵ
ବାଣୀରେ ଓ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନରେ, ବୁଦ୍ଧିରେ ଭୃଗୁ ସମାନ।
ଧର୍ମେ ଧର୍ମସମୋ ଧର୍ମୀ ସତ୍ଯେ ସତ୍ଯଵ୍ରତାଧିକଃ
ଧର୍ମରେ ଧର୍ମ ସମାନ, ସତ୍ୟରେ ସତ୍ୟବ୍ରତୀଠାରୁ ଅଧିକ।
ଐଶ୍ଵର୍ଯ୍ଯେ ଶକ୍ରତୁଲ୍ଯଶ୍ଚ ସହିଷ୍ଣୁଃ ପୃଥିଵୀସମଃ
ଆଇଶ୍ୱର୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ, ସହନଶୀଳତାରେ ପୃଥିବୀ ପରି।
ଅରେ ସୁରା ଯଜ୍ଞଭାଜୋ ଘୃତଂ ଭୋକ୍ତୁଂ କ୍ଷମା ଭୁଵି 1.13.
ହେ ଦେବଗଣ, ତୁମେ ଯଜ୍ଞରେ ଅଂଶ ନିଅ, ପୃଥିବୀରେ ଘୃତ ଭୋଗ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ନାରାଯଣ ଜଗତ୍କାନ୍ତ ନାହମେଵ ଜଗଦ୍ବହିଃ
ହେ ନାରାୟଣ, ଜଗତର ପ୍ରିୟ, ମୁଁ ଏହି ବିଶ୍ୱରୁ ଅଲଗା ନୁହେଁ।
ପ୍ରଜାପତେ ପୁତ୍ରଶାପାତ୍ତ୍ଵମପୂଜ୍ଯୋ ମହୀତଲେ
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ତୁମ ପୁଅଙ୍କର ଶାପ ଦ୍ୱାରା, ପୃଥିବୀରେ ତୁମେ ପୂଜିତ ହେବେ ନାହିଁ।
ହେ ଶମ୍ଭୋ ଜ୍ଞାନଲୋପଂ ତେ କରିଷ୍ଯାମି ଶପେନ ଚ
ହେ ଶମ୍ଭୁ, ମୋର ଶାପରେ ମୁଁ ତୁମର ଜ୍ଞାନ ହରିଦେବି।
ଯମାଧିକାରଂ ଦୂରେ ଚ କରିଷ୍ଯାମି ନ ସଂଶଯଃ
ଯମଙ୍କର ଅଧିକାରକୁ ଦୂରେ ଦେଇବି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଶପାମି ସର୍ଵାନତ୍ରୈଵ ଜରାଂ ଵ୍ଯାଧିଂ ଵିନାଽଧୁନା
ଏଠାରେ ଏବେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧା ଓ ରୋଗର ଶାପ ଦେଉଛି, ବିଳମ୍ବ ନାହିଁ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା କୌଶିକୀତୀରେ ଚାଗଚ୍ଛଚ୍ଛପ୍ତୁମେଵ ତାନ୍
ଏଭଳି କହି, ସେ କୌଶିକୀ ନଦୀ ତୀରକୁ ଶାପ ଦେବା ପାଇଁ ଗଲା।
ତାଂ ଶପ୍ତୁମୁଦ୍ଯତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମା ଦେଵପୁରୋଗମଃ
ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଆସିଲେ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ଚ ତୁଷ୍ଟାଵ ପରମାତ୍ମାନମୀଶ୍ଵରମ୍
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ସେ ପରମାତ୍ମା ଭଗବାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ କାନ୍ତହେତୋଶ୍ଚ ମା ଦେଵାଞ୍ଛପେତ୍ତ୍ଵଂ ରକ୍ଷ ମାଧଵ
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ମାଧବ, ପ୍ରିୟା ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ଉପରେ ଶାପ ଦେବାକୁ ଦିଅନାହିଁ, ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର।