ଶ୍ରୀଶୈଲେ ଶ୍ରୀଵନେ ଦିଵ୍ଯେ ଶ୍ରୀନିଵାସନିଷେଵିତେ 1.13.
ପବିତ୍ର ପାହାଡ଼ ଉପରେ, ଦିବ୍ୟ ବନରେ, ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କର ସେବାରେ,
ପୁରା ଯା ଯା କୃତା କ୍ରୀଡା ଵସନ୍ତେ ରହସି ତ୍ଵଯା
ବସନ୍ତ ଋତୁରେ ତୁମେ ମୋ ସହ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ଯେଉଁ ଖେଳା କରିଥିଲେ, ସେ ସମସ୍ତ କଥା—
ସୁଧାତୁଲ୍ଯେନ ଵଚସା ସିକ୍ତାଽହଂ ଚ ପୁରା ତ୍ଵଯା
ପୂର୍ବେ ତୁମେ ମୋତେ ଅମୃତ ସମାନ ମିଠା କଥାରେ ଭିଜାଇଥିଲେ,
ସାଧୁନା ସହ ସଂସର୍ଗୋ ଵୈକୁଣ୍ଠାଦପି ଦୁର୍ଲଭଃ
ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସହ ସଙ୍ଗ ମିଳିବା, ଭଲେ ଭଲେ ବୈକୁଣ୍ଠ ମିଳିବାଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁର୍ଲଭ ।
ତସ୍ମାତ୍ତେଷାଂ ଚ ଵିଚ୍ଛେଦଃ ସାଧୁଶୋକକରଃ ପରଃ
ସେଥିପାଇଁ, ସେମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିବା ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବେଶି ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ ।
ତତୋଽପତ୍ଯଵିଯୋଗୋ ହି ମରଣାଦତିରିଚ୍ଯତେ
ସେହିପରି, ସନ୍ତାନ ବିୟୋଗ ମୃତ୍ୟୁଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ।
ଶଯନେ ଭୋଜନେ ସ୍ନାନେ ସ୍ଵପ୍ନେ ଜାଗରଣେଽପି ଚ
ଶୋଇବା, ଖାଇବା, ସ୍ନାନ କରିବା, ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିବା କିମ୍ବା ଜାଗିଥିବା ସମୟରେ,
ସର୍ଵଶୋକଂ ଵିସ୍ମରେତ୍ସ୍ତ୍ରୀ ସ୍ଵାମିସଂଯୋଗମାତ୍ରତଃ
ସ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହ ମିଳନ ମାତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖକୁ ଭୁଲିଯାଏ ।
ନାତୋ ଵିଶିଷ୍ଟଂ ପଶ୍ଯାମି ବାନ୍ଧଵଂ ସ୍ଵାମିନା ଵିନା
ମୋ ସ୍ୱାମୀ ଛାଡ଼ି, ମୁଁ କାହାକୁ ଏତେ ନିକଟ ଆତ୍ମୀୟ ଭାବେ ଦେଖୁନି ।
ହେ ଦିଗୀଶାଶ୍ଚ ଦିକ୍ପାଲା ହେ ଧର୍ମ ତ୍ଵଂ ପ୍ରଜାପତେ
ହେ ଦିଗ୍ବନ୍ଧୁମାନେ, ହେ ଧର୍ମ, ହେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା,
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଵିରହାର୍ତ୍ତା ସା କନ୍ଯା ଚିତ୍ରରଥସ୍ଯ ଚ 1.13.
ଏପରି କହି, ବିୟୋଗ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ପୀଡ଼ିତ, ସେ ଚିତ୍ରରଥଙ୍କର କନ୍ୟା—
ଵିଚେତନା ତତ୍ର ତସ୍ଥୌ କାନ୍ତଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵଵକ୍ଷସି
ସେଠାରେ ଅଚେତନ ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲେ, ପ୍ରିୟତମଙ୍କୁ ଚାପି ଧରି ଅଂକରେ ରଖିଥିଲେ ।
ପ୍ରଭାତେ ଚେତନାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵିଲଲାପ ଭୃଶଂ ମୁହୁଃ
ପ୍ରଭାତେ ହୁଏଁ ଅଚେତନା ଭଙ୍ଗ କରି, ସେ ପୁନିପୁନି ଭାରି ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିଲେ ।
ମାଲାଵତ୍ଯୁଵାଚ ତ୍ଵମେଵ ଜଗତାଂ ପାତା ମାଂ ନ ପାସି କଥଂ ପ୍ରଭୋ
ମାଳାବତୀ କହିଲେ— ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ରକ୍ଷକ, ପ୍ରଭୁ, ତେବେ ମୋତେ କିପରି ରକ୍ଷା କରୁନାହାଁ ?
ଅଯଂ ଭର୍ତ୍ତାଽସ୍ଯ ଭାର୍ଯ୍ଯାଽହଂ ମମେତି ତଵ ମାଯଯା
ତୁମର ମାୟାରେ—'ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ସ୍ୱାମୀ, ମୁଁ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଏହା ମୋର'—ଏପରି ଭାବ ହୁଏ ।
ଗନ୍ଧର୍ଵଃ କର୍ମଣା କାନ୍ତଃ କାନ୍ତାଽହଂ ଚାସ୍ଯ କର୍ମଣା
କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ମୋର ପ୍ରିୟ, କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ।
କୋ ଵା କସ୍ଯ ପତିଃ ପୁତ୍ରଃ କା ଵା କସ୍ଯ ପ୍ରିଯା ପ୍ରଭୋ ।। ସଂଯୁନକ୍ତି ଵିଧାତା ଚ ଵିନଯୁକ୍ତି ଚ କର୍ମଣା
ହେ ପ୍ରଭୁ, କିଏ କାହାର ସ୍ୱାମୀ, କିଏ କାହାର ପୁଅ, କିଏ କାହାର ପ୍ରିୟ? ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତାଙ୍କର କର୍ମଅନୁସାରେ ବିଧାତା ଏକତ୍ର କରନ୍ତି ଓ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରନ୍ତି।
ସଂଯୋଗେ ପରମାନନ୍ଦୋ ଵିଯୋଗେ ପ୍ରାଣସଙ୍କଟମ୍
ମିଳନରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦ ରହିଥାଏ, ବିଚ୍ଛେଦରେ ଜୀବନର ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ ହୁଏ।
ନଶ୍ଵରୋ ଵିଷଯଃ ସତ୍ଯଂ ଭୁଵି ଭୋଗଶ୍ଚ ବାନ୍ଧଵଃ
ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଭୋଗବସ୍ତୁ ଓ ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବ ସମସ୍ତେ ନଶ୍ୱର।
ତସ୍ମାତ୍ସନ୍ତଃ ସ୍ଵଯଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ପରମୈଶ୍ଵର୍ଯମୀପ୍ସିତମ୍
ସେହିପାଇଁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ ନିଜେ ଇଚ୍ଛାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଇଶ୍ୱର୍ୟ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି।
ସର୍ଵତ୍ର ଜ୍ଞାନିନଃ ସନ୍ତଃ କା ସ୍ତ୍ରୀ ଜ୍ଞାନଵତୀ ଭୁଵି 1.13.
ସମସ୍ତଠାରେ ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ; ଏହି ପୃଥିବୀରେ କେଉଁ ଜଣେ ନାରୀ ସତ୍ୟରେ ଜ୍ଞାନବତୀ?
ନ ମେ ଵାଞ୍ଛାଽମରତ୍ଵେ ଚ ଶକ୍ରତ୍ଵେ ମୋକ୍ଷଵର୍ତ୍ମନି
ମୋର ଅମରତ୍ୱ, ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ୱ କିମ୍ବା ମୋକ୍ଷର ପଥ ପ୍ରତି କୌଣସି ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ।
ଯାଵତୀ କାମିନୀଜାତିର୍ଜଗତ୍ଯାଂ ଜଗଦୀଶ୍ଵର
ହେ ଜଗଦୀଶ୍ୱର, ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଯେତେ ପ୍ରକାରର ନାରୀ ଅଛନ୍ତି,
ତସ୍ମୈ ଦତ୍ତା ଗୁଣାଃ ସର୍ଵେ ରୂପାଣି ଵିଵିଧାନି ଚ
ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଓ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଦିଆଯାଇଛି।
ରୂପେଣ ଚ ଗୁଣେନୈଵ ତେଜସା ଵିକ୍ରମେଣ ଚ
ସେମାନେ ରୂପ, ଗୁଣ, ତେଜ ଓ ପ୍ରଭାବରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ହରିଭକ୍ତୋ ହରିସମୋ ଗାମ୍ଭୀର୍ଯେ ସାଗରୋ ଯଥା
ହରିଙ୍କ ଭକ୍ତ, ହରି ସମାନ, ଗଭୀରତାରେ ସାଗର ପରି।
ଚନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ଯଃ ସୁଦୃଶ୍ଯଶ୍ଚ କନ୍ଦର୍ପସମସୁନ୍ଦରଃ
ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦେଖିବାକୁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, କାମଦେବ ସମାନ ସୁନ୍ଦର।
ଵାଣୀ ଚ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରତିଭାଯାଂ ଭୃଗୋରିଵ
ବାଣୀରେ ଓ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନରେ, ବୁଦ୍ଧିରେ ଭୃଗୁ ସମାନ।
ଧର୍ମେ ଧର୍ମସମୋ ଧର୍ମୀ ସତ୍ଯେ ସତ୍ଯଵ୍ରତାଧିକଃ
ଧର୍ମରେ ଧର୍ମ ସମାନ, ସତ୍ୟରେ ସତ୍ୟବ୍ରତୀଠାରୁ ଅଧିକ।
ଐଶ୍ଵର୍ଯ୍ଯେ ଶକ୍ରତୁଲ୍ଯଶ୍ଚ ସହିଷ୍ଣୁଃ ପୃଥିଵୀସମଃ
ଆଇଶ୍ୱର୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ, ସହନଶୀଳତାରେ ପୃଥିବୀ ପରି।