ମୁନିଃ ଶୁଭାଶିଷଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ରାଜାନଂ ତ୍ଵାଲିଲିଙ୍ଗ ସଃ
ଋଷି ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ରାଜାକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।
ନଵନୀତଂ ହି ହୃଦଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ତୁ ସନ୍ତତମ୍ ଉଵାଚ ତଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଗୃହଂ ଗଚ୍ଛ ଧରାଧିପ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ହୃଦୟ ସଦା ନବନୀତ ପରି ମୃଦୁ; ମହାନ ଋଷି କହିଲେ, 'ଧରାର ନାଥ, ଘରକୁ ଯାଅ।'
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମଵୈଵର୍ତ୍ତେ ମହାପୁରାଣେ ତୃତୀଯେ ଗଣପତିଖଣ୍ଡେ ନାରଦନାରାଯଣସଂଵାଦେ ଜମଦଗ୍ନିକାର୍ତଵୀର୍ଯାର୍ଜୁନଯୁଦ୍ଧଵର୍ଣନଂ ନାମ ପଞ୍ଚଵିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ମହାପୁରାଣ 'ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ'ର ତୃତୀୟ ଖଣ୍ଡ 'ଗଣପତିଖଣ୍ଡ'ରେ, ନାରଦ ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ଆଲୋଚନା ମଧ୍ୟରେ, 'ଜମଦଗ୍ନି ଓ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟାର୍ଜୁନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧର ବିବରଣୀ' ନାମକ ପଞ୍ଚବିଂଶତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଏଠାରେ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ହିତଂ ସତ୍ଯଂ ନୀତିସାରଂ ପ୍ରଵକ୍ତୁସୁପଚକ୍ରମେ
ନାରାୟଣ କହିଲେ: ଏବେ ମୁଁ ଉପକୃତିକାରୀ, ସତ୍ୟ ଓ ନୀତିର ସାର ଉପଦେଶ ଆରମ୍ଭ କରିବି।
ମୁନିରୁଵାଚ ସର୍ଵସମ୍ପତ୍ସ୍ଥିରା ଶଶ୍ଵତ୍ସ୍ଥିତେ ଧର୍ମେ ସୁନିଶ୍ଚିତମ୍
ମୁନି କହିଲେ: ଯେଉଁଠି ଧର୍ମ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ରହିଛି, ସେଠି ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ସ୍ଥିର ଓ ଚିରକାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ।
ତ୍ଵାଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନିରାହାରଂ ସମାନୀଯ ଗୃହଂ ନୃପ । ସାମ୍ପ୍ରତଂ ମୂର୍ଛିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାଦରେଣୁଂ ଶୁଭାଶିଷମ୍
ତୁମକୁ ଅନାହାର ଦେଖି, ରାଜା ତୁମକୁ ଘରକୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ; ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମକୁ ଅଚେତନ ଦେଖି, ସେ ନିଜ ପାଦଧୂଳି ଦେଇ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ।
ନୃପସ୍ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରଣମ୍ଯ ମୁନିପୁଂଗଵମ୍
ସେଇ କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ମହାମୁନିଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ।
ମୁନିଃ କୃତ୍ଵା ଚ ସନ୍ନାହଂ ତଂ ଯୋଦ୍ଧୁମୁପଚକ୍ରମେ
ମୁନି ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର-ସଜ୍ଜା ପିନ୍ଧି, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
କପିଲାଦତ୍ତଶସ୍ତ୍ରେଣ ନ୍ଯସ୍ତଶସ୍ତ୍ରଂ ଚକାର ତମ୍
କପିଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଅସ୍ତ୍ରରେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ରହୀନ କରିଦେଲେ।
ପୁନଶ୍ଚ ଚେତନାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ରାଜା ରାଜୀଵଲୋଚନଃ
ପୁଣିଥରେ ସ୍ଚେତନାକୁ ଫେରି, ରାଜୀବନୟନ ରାଜା—
ଆଗ୍ନେଯଂ ଯୋଜଯାମାସ ସମରେ ନୃପପୁଂଗଵଃ
ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଗ୍ନିଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କଲେ।
ନୃପେନ୍ଦ୍ରୋ ଵାରୁଣାସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଚିକ୍ଷେପ ସମରେ ମୁନୌ
ରାଜାଧିରାଜ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁନିଙ୍କ ଉପରେ ବରୁଣଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ।
ଵାଯଵ୍ଯାସ୍ତ୍ରଂ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠଶ୍ଚିକ୍ଷେପ ସମରେ ତଦା
ତାପରେ, ରାଜାଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାୟୁଅସ୍ତ୍ର ମୁକ୍ତ କଲେ।
ନାଗାସ୍ତ୍ରଂ ଚ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠଶ୍ଚିକ୍ଷେପ ରଣମୂର୍ଦ୍ଧନି
ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଯୁଦ୍ଧମଝିରେ ନାଗଅସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ିଲେ।
ମାହେଶ୍ଵରଂ ମହାସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଶତସୂର୍ଯ୍ଯସମପ୍ରଭମ୍
ସେ ମହାନ ମାହେଶ୍ୱର ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କଲେ, ଯାହା ଶତସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ଵୈଷ୍ଣଵାସ୍ତ୍ରେଣ ଦିଵ୍ଯେନ ତ୍ରିଲୋକଵ୍ଯାପକେନ ଚ
ତିନି ଲୋକକୁ ବ୍ୟାପିଥିବା ଦିବ୍ୟ ବୈଷ୍ଣବଅସ୍ତ୍ର ସହିତ—
ମୁନିର୍ନାରାଯଣାସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଚିକ୍ଷିପେ ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ଵକମ୍
ମୁନି ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ବକ ନାରାୟଣଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ।
ଊର୍ଧ୍ଵଂ ଚ ଭ୍ରମଣଂ କୃତ୍ଵା କ୍ଷଣଂ ଦୀପ୍ତ୍ଵା ଦିଶୋ ଦଶ
ଏହିଅସ୍ତ୍ର ଉପରକୁ ଘୂରି, ଦଶ ଦିଗରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଜଳନ୍ତ ହୋଇ ରହିଲା—
ଜୃମ୍ଭଣାସ୍ତ୍ରଂ ଚ ସ ମୁନିଶ୍ଚିକ୍ଷେପ ରଣମୂର୍ଦ୍ଧନି
ମୁନି ଯୁଦ୍ଧମଝିରେ ଜ୍ରୁମ୍ଭଣଅସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନୃପଂ ନିଦ୍ରିତଂ ତଂ ଚାର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ରେଣ ତତ୍କ୍ଷଣମ୍
ରାଜାଙ୍କୁ ନିଦ୍ରାବସ୍ଥାରେ ଦେଖି, ସେ ତୁରନ୍ତ ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କଲେ।
ମୁକୁଟଂ ଚ କ୍ଷୁରପ୍ରେଣ ଚ୍ଛତ୍ରଂ ସନ୍ନାହମେଵ ଚ
ସେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରରେ ରାଜାଙ୍କର ମୁକୁଟ, ଛତ୍ର ଓ କବଚ କାଟିଦେଲେ।
ମୁନିସ୍ତତ୍ସଚିଵାନ୍ସର୍ଵାନ୍ନାଗାସ୍ତ୍ରେଣୈଵ ଲୀଲଯା
ମୁନି ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନଙ୍କ ସହ ନାଗାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସହଜରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବଶ କଲେ।
ମୁନିସ୍ତଂ ବୋଧଯାମାସ ସୁମନ୍ତ୍ରେଣୈଵ ଲୀଲଯା
ମୁନି ସୁମନ୍ତୁଙ୍କର ମନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରି ସହଜରେ ତାଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିଦେଲେ।
ଦର୍ଶଯିତ୍ଵା ନୃପଂ ତାଂଶ୍ଚ ମୋଚଯାମାସ ତତ୍କ୍ଷଣମ୍
ମୁନି ରାଜା ଓ ତାଙ୍କ ସାଥିମାନେଙ୍କୁ ଦେଖାଇ, ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ।
ରାଜା କୋପାତ୍ସମୁତ୍ଥାଯ ଶୂଲମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ଯତ୍ନତଃ
ରାଜା କ୍ରୋଧରେ ଉଠି, ସାବଧାନରେ ତାଙ୍କର ଶୂଳ ଉଠାଇଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ବ୍ରହ୍ମା ସମାଗତ୍ଯ ରଣସ୍ଥଲମ୍
ଏହି ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ମୁନିର୍ନନାମ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ସନ୍ତୁଷ୍ଟଶ୍ଚ ରଣସ୍ଥଲେ
ମୁନି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ବ୍ରହ୍ମା ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
ମୁନିର୍ଯଯୌ ସ୍ଵାଶ୍ରମଂ ଚ ସ୍ଵ ଲୋକଂ କମଲୋଦ୍ଭଵଃ
ମୁନି ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଚଲିଗଲେ, ଓ କମଳୋଦ୍ଭବ ତାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଫେରିଗଲେ।
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଆଜଗାମ ମହାରଣ୍ଯେ ଜମଦଗ୍ନ୍ଯାଶ୍ରମଂ ପୁନଃ
ନାରାୟଣ କହିଲେ: ସେ ପୁଣି ମହାବନରେ ଥିବା ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ।
ରଥାନାଂ ଚ ଚତୁର୍ଲକ୍ଷଂ ରଥିନାଂ ଦଶଲକ୍ଷକମ୍
ସେଠାରେ ଚାରି ଲକ୍ଷ ରଥ ଓ ଦଶ ଲକ୍ଷ ରଥୀ ଥିଲେ।