ଵ୍ରଜ ତ୍ଵଂ ଶୂଦ୍ରଯୋନିଂ ଚ ଗାନ୍ଧର୍ଵୀଂ ତନୁମୁତ୍ସୃଜ ।। 1.13.
ତୁମେ ଏବେ ଶୂଦ୍ର ଜନ୍ମ ନେଉଥିବାକୁ ଯାଅ, ଗାନ୍ଧର୍ବୀ ଦେହକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ।
ଵିନା ଵିପତ୍ତେର୍ମହିମା ପୁଂସାଂ ନୈଵ ଭଵେତ୍ସୁତ
ବିପଦ ଛଡ଼ା, ପୁଅ, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେହି ମହାନ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଵିଧିରଗଚ୍ଛତ୍ପୁଷ୍କରାଦ୍ ଗୃହମ୍
ଏପରି କହି, ସେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପୁଷ୍କର ଠାରୁ ନିଜ ଘରକୁ ଚଲିଗଲେ।
ମୂଲାଧାରଂ ସ୍ଵାଧିଷ୍ଠାନଂ ମଣିପୂରମନାହତମ୍
ମୂଳାଧାର, ସ୍ୱାଧିଷ୍ଠାନ, ମଣିପୁର ଓ ଅନାହତ—
ଇଡାଂ ସୁଷୁମ୍ନାଂ ମେଧାଂ ଚ ପିଙ୍ଗଲାଂ ପ୍ରାଣହାରିଣୀମ୍
ଇଡ଼ା, ସୁଷୁମ୍ନା, ମେଧା ଓ ପିଙ୍ଗଳା, ଯାହା ପ୍ରାଣ ବହନ କରେ—
ଵିଶୁଦ୍ଧାଂ ଚ ନିରୁଦ୍ଧାଂ ଚ ଵାଯୁସଂଚାରିଣୀଂ ତଥା
ବିଶୁଦ୍ଧା, ନିରୁଦ୍ଧା ଓ ବାୟୁ ଚଳାଉଥିବା ନାଳୀ—
ବୁଦ୍ଧିସଂଚାରିଣୀଂ ଚୈଵ ଜ୍ଞାନଜୃମ୍ଭନକାରିଣୀମ୍
ବୁଦ୍ଧିକୁ ଚଳାଉଥିବା ଓ ଜ୍ଞାନ ବୃଦ୍ଧି କରୁଥିବା ନାଳୀ ମଧ୍ୟ—
ଏତାଃ ଷୋଡଶଧା ନାଡୀର୍ଭିତ୍ତ୍ଵା ଵୈ ହଂସମେଵ ଚ
ଏହି ଷୋଳ ନାଳୀ ଓ ହଂସକୁ ଭେଦି—
ସ୍ଥିତ୍ଵା ମୁହୂର୍ତମାତ୍ମାନମାତ୍ମନ୍ଯେଵ ଯୁଯୋଜ ହ
ସେ କିଛି ଖଣ୍ଡ ରହି, ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଆତ୍ମାରେ ଏକତ୍ର କଲେ।
ଵୀଣାଂ ତ୍ରିତନ୍ତ୍ରୀଂ ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ଯାଂ ଵାମସ୍କନ୍ଧେ ନିଧାଯ ଚ
ତିନି ତାର ବିଣା, ଯାହା ଦୁର୍ଲଭ, ବାମ କାନ୍ଧରେ ରଖି—
ସଂଜଲ୍ପନ୍ପରମଂ ବ୍ରହ୍ମ ଵେଦସାରଂ ପରାତ୍ପରମ୍ 1.13.
ସେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ, ବେଦର ସାର, ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
ପ୍ରାଚ୍ଯାଂ କୃତ୍ଵା ଶିରଃସ୍ଥାନଂ ପଶ୍ଚିମେ ଚରଣଦ୍ଵଯମ୍
ମୁଣ୍ଡକୁ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଓ ଦୁଇ ପାଉଁକୁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ରଖିଲେ।
ଗନ୍ଧର୍ଵରାଜସ୍ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭାର୍ଯ୍ଯଯା ସହ ତତ୍କ୍ଷଣମ୍
ଗାନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ରାଜା, ସେଥିରେ ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ଦେଖିଲେ।
ପତ୍ନ୍ଯଶ୍ଚ ବାନ୍ଧଵାଃ ସର୍ଵେ ଵିଲପ୍ଯ ରୁରୁଦୁର୍ଭୁଶମ୍
ସମସ୍ତ ପତ୍ନୀ ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ବିଲାପ କରି ଭାରି କନ୍ଦିଲେ।
ପଞ୍ଚାଶଦ୍ଯୋଷିତାଂ ମଧ୍ଯେ ପ୍ରଧାନା ମହିଷୀ ଚ ଯା
ପଞ୍ଚାଶି ଜଣ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଯିଏ ମୁଖ୍ୟ ରାଣୀ ଥିଲେ—
ଉଚ୍ଚୈ ରୁରୋଦ ସା ତୀଵ୍ରଂ କାନ୍ତଂ କୃତ୍ଵା ଚ ଵକ୍ଷସି
ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଛାତିରେ ଧରି, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଦୁଃଖରେ କନ୍ଦିଲେ।
ମାଲାଵତ୍ଯୁଵାଚ ଦର୍ଶନଂ ଦେହି ମାଂ ବନ୍ଧୋ ନିମଗ୍ନାଂ ଶୋକସାଗରେ
ମାଳାବତୀ କହିଲେ: 'ବନ୍ଧୁ, ମୋତେ ଦର୍ଶନ ଦିଅ, ମୁଁ ଶୋକ ସାଗରରେ ଡୁବିଯାଇଛି।'
ଵିସ୍ରମ୍ଭକେ ସୁଵସନେ ରମ୍ଯେ ଚନ୍ଦନକାନନେ
ସୁନ୍ଦର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ରମ୍ୟ ଚନ୍ଦନ ଜଙ୍ଗଲରେ, ସେ ନିଜସ୍ୱତାର ସ୍ଥାନରେ—
ଚନ୍ଦନାଚଲସାନ୍ନିଧ୍ଯେ ଚାରୁଚନ୍ଦନକାନନେ
ଚନ୍ଦନ ପାହାଡ଼ ନିକଟରେ, ସୁନ୍ଦର ଚନ୍ଦନ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ,
ଗନ୍ଧମାଦନଶୈଲୈକଦେଶେ ରମ୍ଯେ ନଦୀତଟେ
ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼ର ଏକ ଆନନ୍ଦମୟ ସ୍ଥାନରେ, ନଦୀ କୂଳରେ,
ଶ୍ରୀଶୈଲେ ଶ୍ରୀଵନେ ଦିଵ୍ଯେ ଶ୍ରୀନିଵାସନିଷେଵିତେ 1.13.
ପବିତ୍ର ପାହାଡ଼ ଉପରେ, ଦିବ୍ୟ ବନରେ, ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କର ସେବାରେ,
ପୁରା ଯା ଯା କୃତା କ୍ରୀଡା ଵସନ୍ତେ ରହସି ତ୍ଵଯା
ବସନ୍ତ ଋତୁରେ ତୁମେ ମୋ ସହ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ଯେଉଁ ଖେଳା କରିଥିଲେ, ସେ ସମସ୍ତ କଥା—
ସୁଧାତୁଲ୍ଯେନ ଵଚସା ସିକ୍ତାଽହଂ ଚ ପୁରା ତ୍ଵଯା
ପୂର୍ବେ ତୁମେ ମୋତେ ଅମୃତ ସମାନ ମିଠା କଥାରେ ଭିଜାଇଥିଲେ,
ସାଧୁନା ସହ ସଂସର୍ଗୋ ଵୈକୁଣ୍ଠାଦପି ଦୁର୍ଲଭଃ
ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସହ ସଙ୍ଗ ମିଳିବା, ଭଲେ ଭଲେ ବୈକୁଣ୍ଠ ମିଳିବାଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁର୍ଲଭ ।
ତସ୍ମାତ୍ତେଷାଂ ଚ ଵିଚ୍ଛେଦଃ ସାଧୁଶୋକକରଃ ପରଃ
ସେଥିପାଇଁ, ସେମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିବା ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବେଶି ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ ।
ତତୋଽପତ୍ଯଵିଯୋଗୋ ହି ମରଣାଦତିରିଚ୍ଯତେ
ସେହିପରି, ସନ୍ତାନ ବିୟୋଗ ମୃତ୍ୟୁଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ।
ଶଯନେ ଭୋଜନେ ସ୍ନାନେ ସ୍ଵପ୍ନେ ଜାଗରଣେଽପି ଚ
ଶୋଇବା, ଖାଇବା, ସ୍ନାନ କରିବା, ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିବା କିମ୍ବା ଜାଗିଥିବା ସମୟରେ,
ସର୍ଵଶୋକଂ ଵିସ୍ମରେତ୍ସ୍ତ୍ରୀ ସ୍ଵାମିସଂଯୋଗମାତ୍ରତଃ
ସ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହ ମିଳନ ମାତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖକୁ ଭୁଲିଯାଏ ।
ନାତୋ ଵିଶିଷ୍ଟଂ ପଶ୍ଯାମି ବାନ୍ଧଵଂ ସ୍ଵାମିନା ଵିନା
ମୋ ସ୍ୱାମୀ ଛାଡ଼ି, ମୁଁ କାହାକୁ ଏତେ ନିକଟ ଆତ୍ମୀୟ ଭାବେ ଦେଖୁନି ।
ହେ ଦିଗୀଶାଶ୍ଚ ଦିକ୍ପାଲା ହେ ଧର୍ମ ତ୍ଵଂ ପ୍ରଜାପତେ
ହେ ଦିଗ୍ବନ୍ଧୁମାନେ, ହେ ଧର୍ମ, ହେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା,