ଵିଷଣ୍ଣମାନସଃ ପୂର୍ଵଂ ଶୁଷ୍କକଣ୍ଠୌଷ୍ଠତାଲୁକଃ
ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କର ମନ ଦୁଃଖିତ ଥିଲା, ଗଳା, ଠୋଡ଼ ଓ ମୁହଁ ଶୁଖି ଥିଲା।
ଶନେଶ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟିମାତ୍ରେଣ ଚିଚ୍ଛିଦେ ମସ୍ତକଂ ମୁନେ
ମୁନି, ଶନିଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିବା ସହିତ, ଶିଶୁର ମୁଣ୍ଡ କଟିଯାଇଲା।
ତସ୍ଥୌ ଚ ପାର୍ଵତୀକ୍ରୋଡେ ତତ୍ସର୍ଵାଙ୍ଗଂ ସଲୋହିତମ୍
ସମସ୍ତ ଦେହ ରକ୍ତରେ ଭା ହୋଇ, ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଗୋଦିରେ ରହିଗଲା।
ମୂର୍ଚ୍ଛା ସଂପ୍ରାପ ସା ଦେଵୀ ଵିଲପ୍ଯ ଚ ଭୃଶଂ ମୁହୁଃ
ସେ ଦେବୀ ଅଚେତ ହେଇପଡ଼ିଲେ, ଦୁଃଖରେ ବାରମ୍ବାର କାନ୍ଦିଲେ।
ଵିସ୍ମିତାସ୍ତେ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ଚିତ୍ରପୁତ୍ତଲିକା ଯଥା
ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆଶ୍ଚର୍ୟଚକିତ ହେଇଗଲେ, ଚିତ୍ରିତ ପୁତଳିକା ପରି।
ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ମୂର୍ଚ୍ଛିତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵାରୁହ୍ଯ ଗରୁଡଂ ହରିଃ
ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଚେତ ଦେଖି, ହରି ଗରୁଡ଼ରେ ଚଢ଼ିଲେ।
ପୁଷ୍ପଭଦ୍ରାନଦୀତୀରେ ହ୍ଯପଶ୍ଯତ୍କାନନେ ସ୍ଥିତମ୍
ପୁଷ୍ପଭଦ୍ରା ନଦୀର କୂଳରେ, ଜଙ୍ଗଲରେ ଏକା ଦେଖିଲେ।
ତଥୋଦକ୍ଛିରସଂ ରମ୍ଯଂ ମୂର୍ଚ୍ଛିତଂ ସୁରତଶ୍ରମାତ୍
ସେଠାରେ, ଜଳରେ ମୁଣ୍ଡ ରଖି, ରମ୍ୟ ହାତୀ ମନ୍ତ୍ରଣା ଦୁଃଖରେ ଅଚେତ ହୋଇଥିଲା।
ଶୀଘ୍ରଂ ସୁଦର୍ଶନେନୈଵ ଚିଚ୍ଛିଦେ ତଚ୍ଛିରୋ ମୁଦା
ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ରରେ ଶୀଘ୍ର ଓ ଆନନ୍ଦରେ ହାତୀର ମୁଣ୍ଡ କଟିଦେଲେ।
ଗଜଚ୍ଛିନ୍ନାଙ୍ଗଵିକ୍ଷେପାତ୍ପ୍ରବୋଧଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ହସ୍ତିନୀ ରୁରୋଦ ଶାଵକୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ସା ଵିଲପ୍ଯ ଶୁଚାତୁରା
ହାତୀର ଅଙ୍ଗ କଟିଯିବାରେ ହସ୍ତିନୀ ସଚେତ ହେଇ, ତାଙ୍କ ଶାବକମାନେ ସହିତ ଦୁଃଖରେ ବାରମ୍ବାର କାନ୍ଦିଲେ।
ତୁଷ୍ଟାଵ କମଲାକାନ୍ତଂ ଶାନ୍ତଂ ସସ୍ମିତମୀଶ୍ଵରମ୍ ଗରୁଡସ୍ଥଂ ଜଗତ୍କାନ୍ତଂ ଭ୍ରାମଯନ୍ତଂ ସୁଦର୍ଶନମ୍
ସେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଶାନ୍ତ ଏବଂ ହସୁଥିବା ଭଗବାନଙ୍କୁ, ଯିଏ ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ବସିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆନନ୍ଦ ଓ ଯଶସ୍ବୀ, ଏବଂ ଯିଏ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଘୁଞ୍ଚାଉଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ସ୍ତୁତି କଲେ।
ନିଷେକଂ ଖଣ୍ଡିତୁଂ ଶକ୍ତଂ ନିଷେକଜନକଂ ଵିଭୁମ୍
ଯିଏ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭ ଭାଙ୍ଗିପାରନ୍ତି ଏବଂ ସେଇ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ କାରଣ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭଗବାନ।
ପ୍ରଭୁସ୍ତତ୍ସ୍ତଵନାତ୍ତୁଷ୍ଟସ୍ତସ୍ଯୈ ଵିପ୍ର ଵରଂ ଦଦୌ
ସେଇ ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ଏକ ବର ଦେଲେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ଜୀଵଯାମାସ ତଂ ତତ୍ର ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନେନ ସର୍ଵଵିତ୍
ସେଠାରେ, ସମସ୍ତ କଥା ଜଣା ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ପୁଣି ଜୀବନ ଦେଲେ।
ତ୍ଵଂ ଜୀଵାକଲ୍ପପର୍ଯ୍ଯନ୍ତଂ ପରିଵାରୈଃ ସମଂ ଗଜ
ହେ ହାତୀ, ତୁମେ ତୁମର ସହଚରମାନେ ସହିତ ଜୀବମାନଙ୍କ ଯୁଗ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚିବ।
ଆହୃତ୍ଯ ପାର୍ଵତୀହସ୍ତାଦ୍ବାଲଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵଵକ୍ଷସି
ପାର୍ବତୀଙ୍କ ହାତରୁ ଶିଶୁଟିକୁ ନେଇ, ସେ ନିଜ ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ରଖିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵରୂପୋ ଭଗଵାନ୍ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନେନ ଲୀଲଯା
ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ୱରୂପ ଭଗବାନ, ସେ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନ ଓ ଲୀଳା ଦ୍ୱାରା—
ପାର୍ଵତୀଂ ବୋଧଯିତ୍ଵା ତୁ କୃତ୍ଵା କ୍ରୋଡେ ଚ ତଂ ଶିଶୁମ୍
ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ବୁଝାଇ, ଶିଶୁଟିକୁ ତାଙ୍କ ଆଂକ ଉପରେ ରଖିଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ ଜଗଦ୍ବୁଦ୍ଧିସ୍ଵରୂପାଽସି ତ୍ଵଂ ନ ଜାନାସି କିଂ ଶିଵ
ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ: ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ବୁଦ୍ଧିର ସ୍ୱରୂପ, ଏହି କଥା ତୁମେ ଜାଣନାହାଁ କି, ହେ ଶିବ?
କଲ୍ପକୋଟିଶତଂ ଭୋଗୀ ଜୀଵିନାଂ ତତ୍ସ୍ଵକର୍ମଣା
କୋଟି କୋଟି କଲ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବ ନିଜ କର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଭୋଗ କରେ।
ଇନ୍ଦ୍ରଃ ସ୍ଵକର୍ମଣା କୀଟଯୋନୌ ଜନ୍ମ ଲଭେତ୍ସତି
ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ନିଜ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା କୀଟ ପ୍ରଜାତିରେ ଜନ୍ମ ନେଇପାରନ୍ତି।
ସିଂହୋଽପି ମକ୍ଷିକାଂ ହନ୍ତୁମକ୍ଷମଃ ପ୍ରାକ୍ତନଂ ଵିନା
ସିଂହ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବ କାରଣ ଛଡ଼ା ଏକ ମକି ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ସୁଖଂ ଦୁଃଖ ଭଯଂ ଶୋକମାନନ୍ଦଂ କର୍ମଣଃ ଫଲମ୍
ସୁଖ, ଦୁଃଖ, ଭୟ, ଶୋକ ଓ ଆନନ୍ଦ—ସବୁ କର୍ମର ଫଳ।
ଇହୈଵ କର୍ମଣୋ ଭୋଗଃ ପରତ୍ର ଚ ଶୁଭାଶୁଭୈଃ
ଏଠି ଏବଂ ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ, ଭଲ ଓ ଖରାପ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଭୋଗ ମିଳେ।
କର୍ମଣଃ ଫଲଦାତା ଚ ଵିଧାତା ଚ ଵିଧେରପି
ସେ କର୍ମର ଫଳ ଦେଇଥିବା ଏବଂ ନିୟମକୁ ମଧ୍ୟ ନିୟମ କରୁଥିବା।
ସଂହର୍ତୁରପି ସଂହର୍ତ୍ତା ପାତୁଃ ପାତା ପରାତ୍ପରଃ
ସେ ସଂହାରକୁ ମଧ୍ୟ ସଂହାର କରନ୍ତି, ରକ୍ଷକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଉପରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଵଯଂ ଯସ୍ଯ କଲାଃ ପୁଂସୋ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁମହେଶ୍ଵରାଃ
ଆମେ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱର, ସେଇ ପୁରୁଷଙ୍କର କେବଳ ଅଂଶ।
କଲାଂଶାଃ କେଽପି ତଦ୍ଧର୍ମେ କଲାଶାଂଶାଶ୍ଚ କେଚନ
ଅନେକେ ତାଙ୍କର ଅଂଶର ଅଂଶ, ଆଉ କେହି କେହି ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ଅଂଶର ଅଂଶ ଅଟୁଟ ଅନୁସୃତିରେ ଅଛନ୍ତି।
ଶ୍ରୀଵିଷ୍ଣୋର୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପରିତୁଷ୍ଟା ଚ ପାର୍ଵତୀ
ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ପାର୍ବତୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଲେ।
ତୁଷ୍ଟାଵ ପାର୍ଵତୀ ତୁଷ୍ଟା ପ୍ରେରିତା ଶଂକରେଣ ଚ
ଶିବଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ଖୁସି ହୋଇ ପାର୍ବତୀ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।