ହରେଃ ପାଦଂ ଧ୍ଯାଯମାନଂ ପଶ୍ଯନ୍ତୀ ମଦମୋହିତା
ମୁଁ ହରିଙ୍କ ପାଦରେ ଧ୍ୟାନ ଲଗାଇଥିବାକୁ ଦେଖି, ସେ ମୋହିତ ହୋଇଗଲେ।
ଶଶାପ ମାମପଶ୍ଯନ୍ତମୃତୁନାଶାଚ୍ଚ କୋପତଃ
ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲି ନାହିଁବୋଲି, ସେ କ୍ରୋଧରେ ମୋତେ ଶାପ ଦେଲେ, ତାହାରେ ଋତୁ ନାଶ ହେଲା।
ନ ଦୃଷ୍ଟାଽହଂ ତ୍ଵଯା ଯେନ ନ କୃତଂ ହ୍ଯୃତୁରକ୍ଷଣମ୍ ତ୍ଵଯା ଦୃଷ୍ଟଂ ଚ ଯଦ୍ଵସ୍ତୁ ମୂଢ ସର୍ଵଂ ଵିନଶ୍ଯତି
ମୁଁ ତୋତେ ଦେଖିନଥିଲି, ତେଣୁ ତୁ ଯଥାସମୟରେ ଗର୍ଭଧାରଣ କରିନଥିଲୁ। ଏବଂ ତୁ ଯାହାକୁ ଦେଖୁଛୁ, ମୂଡ଼, ସେ ସବୁ କଥା ନଷ୍ଟ ହେଇଯାଏ।
ଅହଂ ଚ ଵିରତୋ ଧ୍ଯାନାତ୍ତୋଷଯଂସ୍ତାଂ ତଦା ସତୀମ୍
ମୁଁ ଧ୍ୟାନରୁ ହଟି, ସେ ସତୀ ନାରୀକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଥିଲି।
ତେନ ମାତର୍ନ ପଶ୍ଯାମି କିଞ୍ଚିଦ୍ଵସ୍ତୁ ସ୍ଵଚକ୍ଷୁଷା
ଏହି କାରଣରୁ, ମା, ମୁଁ ମୋ ଚକ୍ଷୁରେ କିଛି ଦେଖୁନି।
ଶନୈଶ୍ଚରଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚାହସତ୍ପାର୍ଵତୀ ମୁନେ
ଶନିଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ପାର୍ବତୀ ହସିଲେ, ମୁନି।
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଈଶ୍ଵରେଚ୍ଛାଵଶୀଭୂତଂ ଜଗଦେଵେତ୍ଯୁଵାଚ ହ
ନାରାୟଣ କହିଲେ — ଭଗବାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ଚାଲିଛି, ଏହିପରି କଥା କହିଲେ।
ସା ଚ ଦେଵୀ ଦୈଵଵଶା ଶନିଂ ପ୍ରୋଵାଚ କୌତୁକାତ୍
ସେ ଦେବୀ, ଦେବତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ, ଆଗ୍ରହରେ ଶନିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ପାର୍ଵତ୍ଯା ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶନିର୍ମେନେ ହୃଦା ସ୍ଵଯମ୍ ଯଦି ବାଲୋ ମଯା ଦୃଷ୍ଟସ୍ତସ୍ଯ ଵିଘ୍ନୋ ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ପାର୍ବତୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଶନି ମନରେ ଭାବିଲେ — 'ଯଦି ମୁଁ ଏହି ଶିଶୁକୁ ଦେଖିବି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚିତ ଅସୁବିଧା ହେବ।'
ଅନ୍ଯଥା ସୁପ୍ରଶସ୍ତଂ ଚ ପୁରତଃ ସ୍ଵାତ୍ମରକ୍ଷଣମ୍ ବାଲଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ମନଶ୍ଚକ୍ରେ ନ ତୁ ତନ୍ମାତରଂ ଶନିଃ
ଅନ୍ୟଥା, ଆଗରୁ ନିଜକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ଉତ୍ତମ। ଶନି ଶିଶୁକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ମାକୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।
ଵିଷଣ୍ଣମାନସଃ ପୂର୍ଵଂ ଶୁଷ୍କକଣ୍ଠୌଷ୍ଠତାଲୁକଃ
ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କର ମନ ଦୁଃଖିତ ଥିଲା, ଗଳା, ଠୋଡ଼ ଓ ମୁହଁ ଶୁଖି ଥିଲା।
ଶନେଶ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟିମାତ୍ରେଣ ଚିଚ୍ଛିଦେ ମସ୍ତକଂ ମୁନେ
ମୁନି, ଶନିଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିବା ସହିତ, ଶିଶୁର ମୁଣ୍ଡ କଟିଯାଇଲା।
ତସ୍ଥୌ ଚ ପାର୍ଵତୀକ୍ରୋଡେ ତତ୍ସର୍ଵାଙ୍ଗଂ ସଲୋହିତମ୍
ସମସ୍ତ ଦେହ ରକ୍ତରେ ଭା ହୋଇ, ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଗୋଦିରେ ରହିଗଲା।
ମୂର୍ଚ୍ଛା ସଂପ୍ରାପ ସା ଦେଵୀ ଵିଲପ୍ଯ ଚ ଭୃଶଂ ମୁହୁଃ
ସେ ଦେବୀ ଅଚେତ ହେଇପଡ଼ିଲେ, ଦୁଃଖରେ ବାରମ୍ବାର କାନ୍ଦିଲେ।
ଵିସ୍ମିତାସ୍ତେ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ଚିତ୍ରପୁତ୍ତଲିକା ଯଥା
ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆଶ୍ଚର୍ୟଚକିତ ହେଇଗଲେ, ଚିତ୍ରିତ ପୁତଳିକା ପରି।
ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ମୂର୍ଚ୍ଛିତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵାରୁହ୍ଯ ଗରୁଡଂ ହରିଃ
ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଚେତ ଦେଖି, ହରି ଗରୁଡ଼ରେ ଚଢ଼ିଲେ।
ପୁଷ୍ପଭଦ୍ରାନଦୀତୀରେ ହ୍ଯପଶ୍ଯତ୍କାନନେ ସ୍ଥିତମ୍
ପୁଷ୍ପଭଦ୍ରା ନଦୀର କୂଳରେ, ଜଙ୍ଗଲରେ ଏକା ଦେଖିଲେ।
ତଥୋଦକ୍ଛିରସଂ ରମ୍ଯଂ ମୂର୍ଚ୍ଛିତଂ ସୁରତଶ୍ରମାତ୍
ସେଠାରେ, ଜଳରେ ମୁଣ୍ଡ ରଖି, ରମ୍ୟ ହାତୀ ମନ୍ତ୍ରଣା ଦୁଃଖରେ ଅଚେତ ହୋଇଥିଲା।
ଶୀଘ୍ରଂ ସୁଦର୍ଶନେନୈଵ ଚିଚ୍ଛିଦେ ତଚ୍ଛିରୋ ମୁଦା
ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ରରେ ଶୀଘ୍ର ଓ ଆନନ୍ଦରେ ହାତୀର ମୁଣ୍ଡ କଟିଦେଲେ।
ଗଜଚ୍ଛିନ୍ନାଙ୍ଗଵିକ୍ଷେପାତ୍ପ୍ରବୋଧଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ହସ୍ତିନୀ ରୁରୋଦ ଶାଵକୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ସା ଵିଲପ୍ଯ ଶୁଚାତୁରା
ହାତୀର ଅଙ୍ଗ କଟିଯିବାରେ ହସ୍ତିନୀ ସଚେତ ହେଇ, ତାଙ୍କ ଶାବକମାନେ ସହିତ ଦୁଃଖରେ ବାରମ୍ବାର କାନ୍ଦିଲେ।
ତୁଷ୍ଟାଵ କମଲାକାନ୍ତଂ ଶାନ୍ତଂ ସସ୍ମିତମୀଶ୍ଵରମ୍ ଗରୁଡସ୍ଥଂ ଜଗତ୍କାନ୍ତଂ ଭ୍ରାମଯନ୍ତଂ ସୁଦର୍ଶନମ୍
ସେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଶାନ୍ତ ଏବଂ ହସୁଥିବା ଭଗବାନଙ୍କୁ, ଯିଏ ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ବସିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆନନ୍ଦ ଓ ଯଶସ୍ବୀ, ଏବଂ ଯିଏ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଘୁଞ୍ଚାଉଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ସ୍ତୁତି କଲେ।
ନିଷେକଂ ଖଣ୍ଡିତୁଂ ଶକ୍ତଂ ନିଷେକଜନକଂ ଵିଭୁମ୍
ଯିଏ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭ ଭାଙ୍ଗିପାରନ୍ତି ଏବଂ ସେଇ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ କାରଣ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭଗବାନ।
ପ୍ରଭୁସ୍ତତ୍ସ୍ତଵନାତ୍ତୁଷ୍ଟସ୍ତସ୍ଯୈ ଵିପ୍ର ଵରଂ ଦଦୌ
ସେଇ ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ଏକ ବର ଦେଲେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ଜୀଵଯାମାସ ତଂ ତତ୍ର ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନେନ ସର୍ଵଵିତ୍
ସେଠାରେ, ସମସ୍ତ କଥା ଜଣା ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ପୁଣି ଜୀବନ ଦେଲେ।
ତ୍ଵଂ ଜୀଵାକଲ୍ପପର୍ଯ୍ଯନ୍ତଂ ପରିଵାରୈଃ ସମଂ ଗଜ
ହେ ହାତୀ, ତୁମେ ତୁମର ସହଚରମାନେ ସହିତ ଜୀବମାନଙ୍କ ଯୁଗ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚିବ।
ଆହୃତ୍ଯ ପାର୍ଵତୀହସ୍ତାଦ୍ବାଲଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵଵକ୍ଷସି
ପାର୍ବତୀଙ୍କ ହାତରୁ ଶିଶୁଟିକୁ ନେଇ, ସେ ନିଜ ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ରଖିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵରୂପୋ ଭଗଵାନ୍ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନେନ ଲୀଲଯା
ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ୱରୂପ ଭଗବାନ, ସେ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନ ଓ ଲୀଳା ଦ୍ୱାରା—
ପାର୍ଵତୀଂ ବୋଧଯିତ୍ଵା ତୁ କୃତ୍ଵା କ୍ରୋଡେ ଚ ତଂ ଶିଶୁମ୍
ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ବୁଝାଇ, ଶିଶୁଟିକୁ ତାଙ୍କ ଆଂକ ଉପରେ ରଖିଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ ଜଗଦ୍ବୁଦ୍ଧିସ୍ଵରୂପାଽସି ତ୍ଵଂ ନ ଜାନାସି କିଂ ଶିଵ
ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ: ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ବୁଦ୍ଧିର ସ୍ୱରୂପ, ଏହି କଥା ତୁମେ ଜାଣନାହାଁ କି, ହେ ଶିବ?
କଲ୍ପକୋଟିଶତଂ ଭୋଗୀ ଜୀଵିନାଂ ତତ୍ସ୍ଵକର୍ମଣା
କୋଟି କୋଟି କଲ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବ ନିଜ କର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଭୋଗ କରେ।