ଅତିଥିଃ ପୂଜିତୋ ଯେନ ତ୍ରିଜଗତ୍ତେନ ପୂଜିତମ୍
ଯିଏ ଅତିଥିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରେ, ସେ ତିନି ଜଗତ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିଥାଏ।
ତୀର୍ଥାନ୍ଯତିଥିପାଦେଷୁ ଶଶ୍ଵତ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତି ନିଶ୍ଚିତମ୍
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ସଦା ଅତିଥିଙ୍କର ପାଦରେ ବସିଥାନ୍ତି।
ସ ସ୍ନାତଃ ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ସର୍ଵଯଜ୍ଞେଷୁ ଦୀକ୍ଷିତଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ଭଳି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ପରି ହୁଅନ୍ତି।
ମହାଦାନାନି ସର୍ଵାଣି କୃତାନି ତେନ ଭୂତଲେ
ସେ ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ ବଡ଼ ଦାନ କରିଛନ୍ତି।
ନାନାପ୍ରକାରପୁଣ୍ଯାନି ଵେଦୋକ୍ତାନି ଚ ଯାନି ଵୈ
ଏବଂ ବେଦରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ପୁଣ୍ୟ କଥା କହାଯାଇଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ।
ଅପୂଜିତୋଽତିଥିର୍ଯସ୍ଯ ଭଵନାଦ୍ଵିନିଵର୍ତ୍ତତେ
କିନ୍ତୁ ଯଦି ଅତିଥି ଅସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଘରୁ ଚାଲିଯାଆନ୍ତି—
ଯାନି କାନି ଚ ପାପାନି ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦିକାନି ଚ
ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ପାପ ଅଛି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ—
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ କ୍ଷୁତ୍ତୃଡ୍ଭ୍ଯାଂ ପୀଡିତୋ ମାତର୍ଵଚନଂ ଚ ଶ୍ରୁତୌ ଶ୍ରୁତମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ଭୁଖ ଓ ତ୍ରୁଷ୍ଣାରେ ପୀଡ଼ିତ, ମାଆଙ୍କର ଆଦେଶ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଶୁଣାଯାଇଛି—
ଵ୍ଯାଧିଯୁକ୍ତୋ ନିରାହାରୋ ଯଦା ଵାଽନଶନଵ୍ରତୀ
ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ, ଖାଦ୍ୟ ବିନା, କିମ୍ବା ଉପବାସରେ ଥିଲେ—
ପାର୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ ଦାସ୍ଯାମି ଭୋକ୍ତୁଂ ତ୍ଵାମଦ୍ଯ ମଜ୍ଜନ୍ମ ସଫଲଂ କୁରୁ
ପାର୍ବ୍ବତୀ କହିଲେ: ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ଖାଇବାକୁ ଦେବି; ମୋ ଜନ୍ମକୁ ସାର୍ଥକ କର।
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ ନାନାଵିଧଂ ମିଷ୍ଟମିଷ୍ଟଂ ଭୋକ୍ତୁଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସମାଗତଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମଧୁର ଓ ଇଚ୍ଛିତ ଖାଦ୍ୟ ମିଳିବ ବୋଲି ଶୁଣି, ମୁଁ ଆସିଛି।
ସୁଵ୍ରତେ ତଵ ପୁତ୍ରୋଽହମଗ୍ରେ ମାଂ ପୂଜଯିଷ୍ଯସି
ହେ ସୁବ୍ରତେ, ମୁଁ ତୁମର ପୁଅ; ଆଗକୁ ତୁମେ ମୋତେ ସମ୍ମାନ କରିବ।
ତାତାଃ ପଞ୍ଚଵିଧାଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ମାତରୋ ଵିଵିଧାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ବାପାଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର କୁହାଯାଇଛି; ମାଆଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ଵିଦ୍ଯାଦାତାଽନ୍ନଦାତା ଚ ଭଯତ୍ରାତା ଚ ଜନ୍ମଦଃ
ଯିଏ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ, ଖାଦ୍ୟ ଦେଇଥାଏ, ଭୟରୁ ରକ୍ଷା କରେ, ଓ ଜନ୍ମ ଦେଇଥାଏ—
ଗୁରୁପତ୍ନୀ ଗର୍ଭଧାତ୍ରୀ ସ୍ତନଦାତ୍ରୀ ପିତୁଃ ସ୍ଵସା
ଗୁରୁଙ୍କର ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ, ଗର୍ଭଧାରଣ କରୁଥିବା, ଦୁଧ ଦେଇଥିବା, ଓ ବାପାଙ୍କର ଭଉଣୀ—
ଭୃତ୍ଯଃ ଶିଷ୍ଯଶ୍ଚ ପୋଷ୍ଯଶ୍ଚ ଵୀର୍ଯ୍ଯଜଃ ଶରଣାଗତଃ
ଭୃତ୍ୟ, ଶିଷ୍ୟ, ଯାହାକୁ ପୋଷଣ କରାଯାଏ, ଶକ୍ତିରୁ ଜନ୍ମିଥିବା, ଓ ଶରଣ ନେଇଥିବା—
କ୍ଷୁତ୍ତୃଡ୍ଭ୍ଯାଂ ପୀଡିତୋ ମାତର୍ଵୃଦ୍ଧୋଽହଂ ଶରଣାଗତଃ
ଭୁଖ ଓ ତ୍ରୁଷ୍ଣାରେ ପୀଡ଼ିତ, ମାଆ, ମୁଁ ବୃଦ୍ଧ ଓ ଶରଣ ନେଇଛି।
ପିଷ୍ଟକଂ ପରମାନ୍ନଂ ଚ ସୁପକ୍ଵାନି ଫଲାନି ଚ
ପିଠା, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଖିର, ଏବଂ ଭଲ ଭାବେ ପକାଯାଇଥିବା ଫଳ—
ପକ୍ଵାନ୍ନଂ ସ୍ଵସ୍ତିକଂ କ୍ଷୀରମିକ୍ଷୁମିକ୍ଷୁଵିକାରଜମ୍
ପକା ଭାତ, ସ୍ୱସ୍ତିକ ପିଠା, ଖିର ଏବଂ ଇଖୁରୁ ତିଆରି ମିଠା ଖାଦ୍ୟ,
ଲଡ୍ଡୁକାନି ତିଲାନାଂ ଚ ମିଷ୍ଟାନ୍ନୈଃ ସଗୁଡାନି ଚ
ତିଳର ଲଡୁ ଏବଂ ଗୁଡ଼ ସହିତ ତିଆରି ମିଠା ଖାଦ୍ୟ,
ତାମ୍ବୂଲଂ ଚ ଵରଂ ରମ୍ଯଂ କର୍ପୂରାଦିସୁଵାସିତମ୍
କର୍ପୂର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧି ଲଗାଇଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ମନୋହର ତାମ୍ବୁଳ,
ଦ୍ରଵ୍ଯାଣି ଯାନି ଭୁକ୍ତ୍ଵା ମେ ଚାରୁ ଲମ୍ବୋଦରଂ ଭଵେତ୍
ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଗ କରିଲେ ମୋର ପେଟ ଆନନ୍ଦ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ହୁଏ,
ସ୍ଵାମୀ ତେ ତ୍ରିଜଗତ୍କର୍ତ୍ତା ପ୍ରଦାତା ସର୍ଵସମ୍ପଦାମ୍
ତୁମର ପ୍ରଭୁ ତିନି ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ସମସ୍ତ ଧନ-ସମ୍ପଦର ଦାତା,
ରତ୍ନସିଂହାସନଂ ରମ୍ଯମମୂଲ୍ଯଂ ରତ୍ନଭୂଷଣମ୍
ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଶୋଭାପୂର୍ଣ୍ଣ ସିଂହାସନ ଓ ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନ ଗହଣା,
ସୁଦୁର୍ଲଭଂ ହରେର୍ମନ୍ତ୍ରଂ ହରୌ ଭକ୍ତିଂ ଦୃଢାଂ ସତି
ହରିଙ୍କ ଦୁର୍ଲଭ ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ହରିଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି,
ଜ୍ଞାନଂ ମୃତ୍ଯୁଞ୍ଜଯଂ ନାମ ଦାତୃଶକ୍ତିଂ ସୁଖପ୍ରଦାମ୍
ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ନାମକ ଜ୍ଞାନ, ଦାନ କରିବାର ଶକ୍ତି ଏବଂ ସୁଖ ଦେଇଥିବା ଶକ୍ତି,
ମନଃ ସୁନିର୍ମଲଂ କୃତ୍ଵା ଧର୍ମେ ତପସି ସନ୍ତତମ୍
ମନକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଧ୍ଧ କରି ନିତ୍ୟ ଧର୍ମ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ହେବା ଉଚିତ,
ସ୍ଵକାମାତ୍କୁରୁତେ କର୍ମ କର୍ମଣୋ ଭୋଗ ଏଵ ଚ
ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ କାମ କରେ, କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଭୋଗ ମିଳେ,
ଦୁଃଖଂ ନ କସ୍ମାଦ୍ଭଵତି ସୁଖଂ ଵା ଜଗଦମ୍ବିକେ
ହେ ଜଗତ୍ଜନନୀ, କାହା ପାଇଁ ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ସୁଖ ହୁଏ ନାହିଁ?
କର୍ମ ନିର୍ମୂଲଯନ୍ତ୍ଯେଵ ସନ୍ତୋ ହି ସତତଂ ମୁଦା
ସଦା ଆନନ୍ଦରେ ଥିବା ସଜ୍ଜନମାନେ କର୍ମକୁ ସମୂଳ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତି,