ଵ୍ରତଂ ସମାପ୍ଯ ସା ଦୁର୍ଗା ଦତ୍ତ୍ଵା ଦାନାନି ସସ୍ମିତା
ବ୍ରତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଦୁର୍ଗା ହସି ହସି ଦାନ ଦେଲେ।
ତାମ୍ବୂଲଂ ଚ ଵରଂ ରମ୍ଯଂ କର୍ପୂରାଦିସୁଵାସିତମ୍
ସେ ତାମ୍ବୁଳ ମଧ୍ୟ ଦେଲେ, ଯାହା କପୂର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧିରେ ମନୋହର ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଥିଲା।
ପଯଃଫେନନିଭାଂ ଶଯ୍ଯାଂ ରମ୍ଯାଂ ସଦ୍ରତ୍ନମଞ୍ଚକେ ରହସି ସ୍ଵାମିନା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ସୁଷ୍ଵାପ ପରମେଶ୍ଵରୀ
ଦୁଧର ଝାଗ ଭଳି ଧଳା ଏବଂ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ସଜିଥିବା ଏକ ସୁନ୍ଦର ଶଯ୍ୟାରେ, ପରମେଶ୍ୱରୀ ତାଙ୍କର ପତିଙ୍କ ସହ ଗୁପ୍ତରେ ଶୁଇଥିଲେ।
କୈଲାସସ୍ଯୈକଦେଶେ ଚ ରମ୍ଯେ ଚନ୍ଦନକାନନେ
କୈଳାସ ପର୍ବତର ଏକ ଆନନ୍ଦମୟ ଅଂଶରେ, ଚନ୍ଦନ ଗଛର ଦେଉଳି ମଧ୍ୟରେ,
ଭ୍ରମରଧ୍ଵନିସଂଯୁକ୍ତେ ପୁଂସ୍କୋକିଲରୁତାଶ୍ରଯେ
ଯେଉଁଠାରେ ମଧୁମକ୍ଷୀ ଗୁଞ୍ଜନ ଏବଂ ପୁରୁଷ କୋଇଲିଙ୍କର ଡାକ ଭରିଥିଲା,
ରେତଃପତନକାଲେ ଚ ସ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵିଷ୍ଣୁମାଯଯା
ବୀର୍ୟ ପତନ ସମୟରେ, ବିଷ୍ଣୁ ନିଜ ମାୟାରେ,
ଜଟାଵନ୍ତଂ ଵିନା ତୈଲଂ କୁଚୈଲଂ ଭିକ୍ଷୁକଂ ମୁନେ
ମୁନି, ତେଣୁ ତେଲ ବିନା ଜଟା ଧାରଣ କରିଥିବା, ମେଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ଏକ ଭିକ୍ଷୁକ ଭଳି ଦେଖାଦେଲେ,
ଅତୀଵ କୃଶଗାତ୍ରଂ ଚ ବିଭ୍ରତ୍ତିଲକମୁଜ୍ଜ୍ଵଲମ୍
ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୀର୍ଣ୍ଣ ଦେହ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତିଳକ ଲାଗିଥିଲା,
ଆଜୁହାଵ ମହାଦେଵମତିଵୃଦ୍ଧୋଽନ୍ନଯାଚକଃ
ସେ ଅତି ବୃଦ୍ଧ ଭିକ୍ଷା ଚାହିଁଥିବା ମଣିଷ ଭଳି ମହାଦେବଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ ସପ୍ତରାତ୍ରିଵ୍ରତେଽତୀତେ ପାରଣାକାଂକ୍ଷିଣଂ କ୍ଷୁଧା
ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ସାତ ରାତିର ବ୍ରତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ମୁଁ ପାରଣ କରିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ଏବଂ ଭୁଖା।
କିଂ କରୋଷି ମହାଦେଵ ହେ ତାତ କରୁଣାନିଧେ
ମହାଦେବ, ଆପଣ କଣ କରୁଛନ୍ତି? ହେ ତାତ, ଦୟାର ସାଗର!
ମାତରୁତ୍ତିଷ୍ଠ ମେଽନ୍ନଂ ତ୍ଵଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛାଦ୍ଯ ଶିଵଂ ଜଲମ୍
ମା, ଉଠ! ଆଜି ମୋତେ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅ, ଏବଂ ହେ ଶିବ, ମୋତେ ପାଣି ଦିଅ।
ମାତର୍ମାତର୍ଜଗନ୍ମାତରେହି ନାହଂ ସ୍ଥିତୋ ବହିଃ
ମା, ମା, ଜଗତ୍ ଜନନୀ, ଆସ! ମୁଁ ବାହାରେ ଦଢ଼ି ନାହିଁ।
ଇତି କାକୁସ୍ଵରଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶିଵସ୍ଯୋତ୍ତିଷ୍ଠତୋ ମୁନେ
ଏହି କାନ୍ଦୁଥିବା ସ୍ୱର ଶୁଣି, ଶିବ ଉଠୁଥିବାବେଳେ, ହେ ମୁନି,
ଉତ୍ତସ୍ଥୌ ପାର୍ଵତୀ ତ୍ରସ୍ତା ସୂକ୍ଷ୍ମଵସ୍ତ୍ରଂ ପିଧାଯ ଚ
ପାର୍ବତୀ ଭୟରେ ଉଠିଲେ ଏବଂ ଏକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଲେ।
ଦଦର୍ଶ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଦୀନଂ ଜରଯା ପରିପୀଡିତମ୍
ସେ ଜରାକ୍ଲିଷ୍ଟ ଏବଂ ଦୁଃଖିତ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ତପସ୍ଵିନମଶାନ୍ତଂ ଚ ଶୁଷ୍କକଣ୍ଠୌଷ୍ଠତାଲୁକମ୍
ଏକ ତପସ୍ବୀ, ଅଶାନ୍ତ, ଶୁଖିଲା କଣ୍ଠ, ଓଠ ଏବଂ ତାଳୁ ଥିଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଦ୍ଵଚନଂ ତତ୍ର ନୀଲକଣ୍ଠଃ ସୁଧୋପମମ୍
ସେଠାରେ ସେଇ କଥା ଶୁଣି, ନୀଳକଣ୍ଠ ମଧୁର କଣ୍ଠରେ କହିଲେ,
ଶଂକର ଉଵାଚ କିନ୍ନାମ ଭଵତଃ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଜ୍ଞାତୁମିଚ୍ଛାମି ସାମ୍ପ୍ରତମ୍
ଶଙ୍କର କହିଲେ: ଆପଣ କଣ ଚାହୁଁଛନ୍ତି? ମୁଁ ଏହି କ୍ଷଣରେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ।
ପାର୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ ଅଦ୍ଯ ମେ ସଫଲଂ ଜନ୍ମ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ମଦ୍ଗୃହେଽତିଥିଃ
ପାର୍ବତୀ କହିଲେ: ଆଜି ମୋର ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ ହେଲା—ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋ ଘରକୁ ଅତିଥି ଭାବେ ଆସିଛନ୍ତି।
ଅତିଥିଃ ପୂଜିତୋ ଯେନ ତ୍ରିଜଗତ୍ତେନ ପୂଜିତମ୍
ଯିଏ ଅତିଥିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରେ, ସେ ତିନି ଜଗତ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିଥାଏ।
ତୀର୍ଥାନ୍ଯତିଥିପାଦେଷୁ ଶଶ୍ଵତ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତି ନିଶ୍ଚିତମ୍
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ସଦା ଅତିଥିଙ୍କର ପାଦରେ ବସିଥାନ୍ତି।
ସ ସ୍ନାତଃ ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ସର୍ଵଯଜ୍ଞେଷୁ ଦୀକ୍ଷିତଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ଭଳି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ପରି ହୁଅନ୍ତି।
ମହାଦାନାନି ସର୍ଵାଣି କୃତାନି ତେନ ଭୂତଲେ
ସେ ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ ବଡ଼ ଦାନ କରିଛନ୍ତି।
ନାନାପ୍ରକାରପୁଣ୍ଯାନି ଵେଦୋକ୍ତାନି ଚ ଯାନି ଵୈ
ଏବଂ ବେଦରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ପୁଣ୍ୟ କଥା କହାଯାଇଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ।
ଅପୂଜିତୋଽତିଥିର୍ଯସ୍ଯ ଭଵନାଦ୍ଵିନିଵର୍ତ୍ତତେ
କିନ୍ତୁ ଯଦି ଅତିଥି ଅସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଘରୁ ଚାଲିଯାଆନ୍ତି—
ଯାନି କାନି ଚ ପାପାନି ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦିକାନି ଚ
ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ପାପ ଅଛି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ—
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ କ୍ଷୁତ୍ତୃଡ୍ଭ୍ଯାଂ ପୀଡିତୋ ମାତର୍ଵଚନଂ ଚ ଶ୍ରୁତୌ ଶ୍ରୁତମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ଭୁଖ ଓ ତ୍ରୁଷ୍ଣାରେ ପୀଡ଼ିତ, ମାଆଙ୍କର ଆଦେଶ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଶୁଣାଯାଇଛି—
ଵ୍ଯାଧିଯୁକ୍ତୋ ନିରାହାରୋ ଯଦା ଵାଽନଶନଵ୍ରତୀ
ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ, ଖାଦ୍ୟ ବିନା, କିମ୍ବା ଉପବାସରେ ଥିଲେ—
ପାର୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ ଦାସ୍ଯାମି ଭୋକ୍ତୁଂ ତ୍ଵାମଦ୍ଯ ମଜ୍ଜନ୍ମ ସଫଲଂ କୁରୁ
ପାର୍ବ୍ବତୀ କହିଲେ: ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ଖାଇବାକୁ ଦେବି; ମୋ ଜନ୍ମକୁ ସାର୍ଥକ କର।