ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପୁତ୍ରୋ ଗୃହୀତ୍ଵା ଶଙ୍କରଂ ମୁନେ
ଏହିପରି କହି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୁଅ ମୁନି, ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଧରିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶିଵଂ ଗୃହ୍ଯମାଣଂ କୁମାରେଣ ଚ ପାର୍ଵତୀ
ଶିବଙ୍କୁ ସେଇ ପିଲା ଧରିଥିବାକୁ ଦେଖି, ପାର୍ବତୀ—
ଵିଚିନ୍ତ୍ଯ ମନସା ସାଧ୍ଵୀତ୍ଯେଵମେଵ ଦୁରତ୍ଯଯମ୍
ସେ ଶୁଭ୍ରା ମନେ ଭାବିଲେ, 'ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ଅତି ଦୁର୍ଜୟ'।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ଦେଵାଃ ପାର୍ଵତୀସହିତାସ୍ତଦା
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ସେ ସମୟରେ, ଦେବତାମାନେ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ସହିତ—
କୋଟିସୂର୍ଯ୍ଯପ୍ରଭୋର୍ଧ୍ଵଂ ଚ ପ୍ରଜ୍ଵଲନ୍ତଂ ଦିଶୋ ଦଶ
କୋଟି କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏକ ତେଜ ଦଶ ଦିଗରେ ଚମକୁଥିବା ଦେଖିଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ ସୋଽଯଂ ତେ ଷୋଡଶାଂଶଶ୍ଚ କେ ଵଯଂ ଯୋ ମହାଵିରାଟ୍
ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ: 'ଏହେଁ, ଏହା ତୁମର ଷୋଡ଼ଶଂଶ; ଆମେ କିଏ, ସେ ମହାବିରାଟ୍ ସାମ୍ନାରେ?'
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ସ୍ତୋତୁଂ ତଦ୍ଵର୍ଣିତୁମହଂ ଶକ୍ତଃ କିଂ ସ୍ତୌମି ତତ୍ପରଃ
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: 'ମୁଁ କିପରି ତାଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କିମ୍ବା ସ୍ତୁତି କରିପାରିବି? ମୁଁ କିପରି ପରମକୁ ସ୍ତୁତି କରିପାରିବି?'
ଦେଵା ଉଚୁଃ ସ୍ତୋତୁଂ ନ ଶକ୍ତା ଵେଦା ଯଂ ନ ଚ ଶକ୍ତା ସରସ୍ଵତୀ
ଦେବତାମାନେ କହିଲେ: 'ଯାହାଙ୍କୁ ବେଦମାନେ ସ୍ତୁତି କରିପାରନାହାନ୍ତି, ସେଉଁଠି ସରସ୍ୱତୀ ମଧ୍ୟ ଅସମର୍ଥ।'
ମୁନଯ ଉଚୁଃ ସ୍ତୋତୁମୀଶା ନ ଵାଣୀ ଚ ତ୍ଵାଂ ଵାଙ୍ମନସଯୋଃ ପରମ୍
ମୁନିମାନେ କହିଲେ: 'ବାଣୀ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରିପାରେନାହିଁ, କାରଣ ତୁମେ ବାଣୀ ଓ ମନ ଉଭୟରୁ ପରେ।'
ସରସ୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ କିଞ୍ଚିନ୍ନ ଶକ୍ତା ତ୍ଵାଂ ସ୍ତୋତୁମହୋ ଵାଙ୍ମନସୋଃ ପରମ୍
ସରସ୍ୱତୀ କହିଲେ: 'ମୁଁ କିଛିମାତ୍ରେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରିପାରେନି, କାରଣ ତୁମେ ବାଣୀ ଓ ମନରୁ ପରେ।'
ସାଵିତ୍ର୍ଯୁଵାଚ କିଂ ସ୍ତୌମି ସ୍ତ୍ରୀସ୍ଵଭାଵେନ ସର୍ଵକାରଣକାରଣମ୍
ସାବିତ୍ରୀ କହିଲେ: 'ମୋ ନାରୀ ସ୍ୱଭାବରେ, ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣଙ୍କୁ କିପରି ସ୍ତୁତି କରିପାରିବି?'
ଲକ୍ଷ୍ମୀରୁଵାଚ କିଂ ସ୍ତୌମି ତ୍ଵତ୍କଲାସୃଷ୍ଟା ଜଗତାଂ ବୀଜକାରଣମ୍
ଲକ୍ଷ୍ମୀ କହିଲେ: 'ମୋର ଶକ୍ତି ଯାହାଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ସେଇ ସମସ୍ତ ଜଗତର ବୀଜ କାରଣଙ୍କୁ କିପରି ସ୍ତୁତି କରିପାରିବି?'
ହିମାଲଯ ଉଵାଚ ସ୍ତୋତୁଂ ସମୁଦ୍ଯତଂ କ୍ଷୁଦ୍ରଃ କିଂ ସ୍ତୌମି ସ୍ତୋତୁମକ୍ଷମଃ
ହିମାଳୟ କହିଲେ: 'ମୁଁ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲି, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତ ଅତି ଛୋଟ; ଏମିତି ଅସମର୍ଥ ଥିଲେ କିପରି ସ୍ତୁତି କରିପାରିବି?'
କ୍ରମେଣ ସର୍ଵେ ତଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ଦେଵା ଵିରରମୁର୍ମୁନେ
କ୍ରମେ କ୍ରମେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ସ୍ତୁତି କରି, ଶାନ୍ତ ହେଇଗଲେ, ମୁନି।
ଧୌତଵସ୍ତ୍ରା ଜଟାଭାରଂ ବିଭ୍ରତୀ ସୁଵ୍ରତା ଵ୍ରତେ
ଧୋଇଥିବା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଜଟା ଧାରଣ କରି, ସେ ନିଜ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ।
ଜ୍ଵଲଦଗ୍ନିଶିଖାରୂପା ତେଜୋମୂର୍ତିମତୀ ସତୀ
ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ତାଙ୍କର ଆକୃତି, ସେ ସତୀ ତେଜର ମୂର୍ତ୍ତି ଥିଲେ।
ପାର୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ କେ ଵା ଜାନନ୍ତି ଵେଦଜ୍ଞା ଵେଦା ଵା ଵେଦକାରକାଃ
ପାର୍ବ୍ବତୀ କହିଲେ — ବେଦ ଜଣାଥିବା ଲୋକେ ଜାଣନ୍ତି କି, ବେଦ ନିଜେ ଜାଣନ୍ତି କି, କିମ୍ବା ବେଦ ରଚନା କରିଥିବା ଲୋକେ ଜାଣନ୍ତି କି?
ତ୍ଵଦଂଶାସ୍ତ୍ଵାଂ ନ ଜାନନ୍ତି କଥଂ ଜ୍ଞାସ୍ଯନ୍ତି ତେ କଲାଃ
ତୁମର ନିଜ ଅଂଶମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ — ତେବେ ତୁମର ଅଂଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନେ କିପରି ତୁମକୁ ଜାଣିପାରିବେ?
ସୂକ୍ଷ୍ମାତ୍ସୂକ୍ଷ୍ମତମୋଽଵ୍ଯକ୍ତଃ ସ୍ଥୂଲାତ୍ସ୍ଥୂଲତମୋ ମହାନ୍
ତୁମେ ସବୁଠାରୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଅଦୃଶ୍ୟ; ସବୁଠାରୁ ବଡ଼, ସର୍ବୋଚ୍ଚ।
କାର୍ଯ୍ଯଂ ତ୍ଵଂ କାରଣଂ ତ୍ଵଂ ଚ କାରଣାନାଂ ଚ କାରଣମ୍
ତୁମେ କାର୍ଯ୍ୟ, ତୁମେ କାରଣ, ଏବଂ ସମସ୍ତ କାରଣଙ୍କର ମୂଳ କାରଣ।
ନିର୍ଲିପ୍ତୋ ନିର୍ଗୁଣଃ ସାକ୍ଷୀ ସ୍ଵାତ୍ମାରାମଃ ପରାତ୍ପରଃ ସଗୁଣସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରାକୃତିକଃ କଲଯା ସୃଷ୍ଟିହେତଵେ
ତୁମେ ଅସଙ୍ଗ, ଗୁଣରହିତ, ସାକ୍ଷୀ, ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଆନନ୍ଦିତ, ସମସ୍ତ ଉପରେ ଉତ୍ତମ; ତଥାପି, ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ତୁମେ ଗୁଣ ସହିତ ପ୍ରକୃତି ରୂପ ଧାରଣ କରିଥାଅ।
ପ୍ରକୃତିସ୍ତ୍ଵଂ ପୁମାଂସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ଵେଦାଽନ୍ଯୋ ନ କ୍ଵଚିଦ୍ଭଵେତ୍
ତୁମେ ପ୍ରକୃତି, ତୁମେ ପୁରୁଷ; ତୁମଠାରୁ ଭିନ୍ନ କୌଣସି ବେଦ ନାହିଁ।
କର୍ମ ତ୍ଵଂ କର୍ମବୀଜଂ ତ୍ଵଂ କର୍ମଣାଂ ଫଲଦାଯକଃ କେଚିଚ୍ଚତୁର୍ଭୁଜଂ ଶାନ୍ତଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଂ ମନୋହରମ୍
ତୁମେ କର୍ମ, କର୍ମର ବୀଜ, କର୍ମର ଫଳ ଦେଇଥିବା; କେହି କେହି ତୁମକୁ ଚାରିହସ୍ତ, ଶାନ୍ତ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ମନୋହର ରୂପରେ ଦେଖନ୍ତି।
ଵୈଷ୍ଣଵାଶ୍ଚୈଵ ସାକାରଂ କମନୀଯଂ ମନୋହରମ୍
ବୈଷ୍ଣବମାନେ ତୁମକୁ ଆକୃତି ସହିତ, ଆକର୍ଷକ ଏବଂ ମନୋହର ରୂପରେ ଦେଖନ୍ତି।
ଦ୍ଵିଭୁଜଂ କମନୀଯଂ ଚ କିଶୋରଂ ଶ୍ଯାମସୁନ୍ଦରମ୍
ଦୁଇଟି ହସ୍ତ, ସୁନ୍ଦର, ଯୁବକ, ଶ୍ୟାମ ଏବଂ ଆକର୍ଷକ ରୂପରେ।
ଏଵଂ ତେଜସ୍ଵିନଂ ଭକ୍ତାଃ ସେଵନ୍ତେ ସନ୍ତତଂ ମୁଦା ୧୩. ଆଵିର୍ଭୂତା ସୁରାଣାଂ ଚ ଵଧାଯ ବ୍ରହ୍ମଣା ସ୍ତୁତା
ଏଭଳି ତେଜସ୍ବୀ ତୁମକୁ ଭକ୍ତମାନେ ସଦା ଆନନ୍ଦରେ ସେବନ୍ତି; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତିତ, ଦେବତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ନାଶ ପାଇଁ ତୁମେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ।
ନିତ୍ଯା ତେଜସ୍ତ୍ଵରୂପାଽହଂ ଧୃତ୍ଵା ଵୈ ଵିଗ୍ରହଂ ଵିଭୋ
ମୁଁ ସଦା ତେଜର ମୂଳରେ ଅଛି; ଏହି ଦେହ ଧାରଣ କରିଛି, ହେ ପ୍ରଭୁ।
ମାଯଯା ତଵ ମାଯାଽହଂ ମୋହଯିତ୍ଵାଽସୁରାନ୍ପୁରା
ତୁମର ମାୟା ଦ୍ୱାରା, ମୁଁ ତୁମର ମାୟା; ପୂର୍ବେ ମୁଁ ଅସୁରମାନୋଁକୁ ମୋହିତ କରିଥିଲି।
ତତୋଽହଂ ସଂସ୍ତୁତା ଦେଵୈସ୍ତାରକାକ୍ଷେଣ ପୀଡିତୈଃ
ତାପରେ ମୁଁ ଦେବତାମାନେ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତିତ ହେଲି, ତାରକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ହେଇ।
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦେହଂ ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞେ ଶିଵାଽହଂ ଶିଵନିନ୍ଦଯା
ଡକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ଦେହ ଛାଡି, ଶିବଙ୍କ ନିନ୍ଦା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଶିବା ହେଲି।