ଵିଷ୍ଣୁଦେହା ଯଥା ଗାଵୋ ଵିଷ୍ଣୁଦେହସ୍ତଥା ଶିଵଃ
ଯେପରି ଗାଈମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆକୃତିରେ, ସେପରି ଶିବ ମଧ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆକୃତିରେ।
ଯଜ୍ଞପତ୍ନୀଂ ଯଥା ଦାତୁଂ କ୍ଷମଃ ସ୍ଵାମୀ ସଦୈଵ ତୁ
ଯେପରି ଗୃହସ୍ୱାମୀ ସଦା ଯଜ୍ଞପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଦେଇପାରନ୍ତି,
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସ ସଭାମଧ୍ଯେ ତତ୍ରୈଵାନ୍ତରଧୀଯତ
ଏପରି କହି ସେ ସଭାମଧ୍ୟରେ ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
କୃତ୍ଵା ଶିଵା ପୂର୍ଣହୋମଂ ସା ଶିଵଂ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦଦୌ
ଶିବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋମ କରି, ଶିବଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଲେ।
ଉଵାଚ ଦୁର୍ଗା ସଂତ୍ରସ୍ତା ଶୁଷ୍କକଣ୍ଠୌଷ୍ଠତାଲୁକା
ଦୁର୍ଗା, ଭୟରେ ଗଳା, ଠোঁଟ ଓ ତାଳୁ ଶୁଖିଗଲା, କହିଲେ।
ପାର୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ ଗଵାଂ ଲକ୍ଷଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛାମି ଦେହି ମତ୍ସ୍ଵାମିନଂ ଦ୍ଵିଜ
ପାର୍ବତୀ କହିଲେ: ମୁଁ ଏକ ଲକ୍ଷ ଗାଈ ଦେବି; ମୋ ପତିକୁ ଦିଅ, ଦ୍ୱିଜ।
ତଦା ଦାସ୍ଯାମି ଵିପ୍ରେଭ୍ଯୋ ଦାନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ
ତାପରେ ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ବିଭିନ୍ନ ଦାନ ଦେବି।
ସନତ୍କୁମାର ଉଵାଚ ଦତ୍ତସ୍ଯାମୂଲ୍ଯ ରତ୍ନସ୍ଯ ଗଵାଂ ପ୍ରତ୍ଯର୍ପଣେନ ଚ
ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ: ଅମୂଲ୍ୟ ମଣି ଦେଇ ଓ ଗାଈ ଦାନ କରି—
ସ୍ଵସ୍ଯ ସ୍ଵସ୍ଯ ସ୍ଵଯଂ ଦାତା ଲୋକଃ ସର୍ଵୋ ଜଗତ୍ତ୍ରଯେ
ତିନି ଜଗତରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଣୀ ନିଜ ପାଇଁ ନିଜେ ଦାତା ଅଟୁଟ ଭାବେ ଅଛନ୍ତି।
ଦିଗମ୍ବରଂ ପୁରଃ କୃତ୍ଵା ଭ୍ରମିଷ୍ଯାମି ଜଗତ୍ତ୍ରଯମ୍
ମୁଁ ଆକାଶକୁ ମୋର ଏକମାତ୍ର ପୋଶାକ କରି, ସମସ୍ତ ତିନି ଜଗତରେ ଘୁଞ୍ଚିବି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପୁତ୍ରୋ ଗୃହୀତ୍ଵା ଶଙ୍କରଂ ମୁନେ
ଏହିପରି କହି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୁଅ ମୁନି, ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଧରିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶିଵଂ ଗୃହ୍ଯମାଣଂ କୁମାରେଣ ଚ ପାର୍ଵତୀ
ଶିବଙ୍କୁ ସେଇ ପିଲା ଧରିଥିବାକୁ ଦେଖି, ପାର୍ବତୀ—
ଵିଚିନ୍ତ୍ଯ ମନସା ସାଧ୍ଵୀତ୍ଯେଵମେଵ ଦୁରତ୍ଯଯମ୍
ସେ ଶୁଭ୍ରା ମନେ ଭାବିଲେ, 'ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ଅତି ଦୁର୍ଜୟ'।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ଦେଵାଃ ପାର୍ଵତୀସହିତାସ୍ତଦା
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ସେ ସମୟରେ, ଦେବତାମାନେ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ସହିତ—
କୋଟିସୂର୍ଯ୍ଯପ୍ରଭୋର୍ଧ୍ଵଂ ଚ ପ୍ରଜ୍ଵଲନ୍ତଂ ଦିଶୋ ଦଶ
କୋଟି କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏକ ତେଜ ଦଶ ଦିଗରେ ଚମକୁଥିବା ଦେଖିଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ ସୋଽଯଂ ତେ ଷୋଡଶାଂଶଶ୍ଚ କେ ଵଯଂ ଯୋ ମହାଵିରାଟ୍
ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ: 'ଏହେଁ, ଏହା ତୁମର ଷୋଡ଼ଶଂଶ; ଆମେ କିଏ, ସେ ମହାବିରାଟ୍ ସାମ୍ନାରେ?'
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ସ୍ତୋତୁଂ ତଦ୍ଵର୍ଣିତୁମହଂ ଶକ୍ତଃ କିଂ ସ୍ତୌମି ତତ୍ପରଃ
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: 'ମୁଁ କିପରି ତାଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କିମ୍ବା ସ୍ତୁତି କରିପାରିବି? ମୁଁ କିପରି ପରମକୁ ସ୍ତୁତି କରିପାରିବି?'
ଦେଵା ଉଚୁଃ ସ୍ତୋତୁଂ ନ ଶକ୍ତା ଵେଦା ଯଂ ନ ଚ ଶକ୍ତା ସରସ୍ଵତୀ
ଦେବତାମାନେ କହିଲେ: 'ଯାହାଙ୍କୁ ବେଦମାନେ ସ୍ତୁତି କରିପାରନାହାନ୍ତି, ସେଉଁଠି ସରସ୍ୱତୀ ମଧ୍ୟ ଅସମର୍ଥ।'
ମୁନଯ ଉଚୁଃ ସ୍ତୋତୁମୀଶା ନ ଵାଣୀ ଚ ତ୍ଵାଂ ଵାଙ୍ମନସଯୋଃ ପରମ୍
ମୁନିମାନେ କହିଲେ: 'ବାଣୀ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରିପାରେନାହିଁ, କାରଣ ତୁମେ ବାଣୀ ଓ ମନ ଉଭୟରୁ ପରେ।'
ସରସ୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ କିଞ୍ଚିନ୍ନ ଶକ୍ତା ତ୍ଵାଂ ସ୍ତୋତୁମହୋ ଵାଙ୍ମନସୋଃ ପରମ୍
ସରସ୍ୱତୀ କହିଲେ: 'ମୁଁ କିଛିମାତ୍ରେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରିପାରେନି, କାରଣ ତୁମେ ବାଣୀ ଓ ମନରୁ ପରେ।'
ସାଵିତ୍ର୍ଯୁଵାଚ କିଂ ସ୍ତୌମି ସ୍ତ୍ରୀସ୍ଵଭାଵେନ ସର୍ଵକାରଣକାରଣମ୍
ସାବିତ୍ରୀ କହିଲେ: 'ମୋ ନାରୀ ସ୍ୱଭାବରେ, ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣଙ୍କୁ କିପରି ସ୍ତୁତି କରିପାରିବି?'
ଲକ୍ଷ୍ମୀରୁଵାଚ କିଂ ସ୍ତୌମି ତ୍ଵତ୍କଲାସୃଷ୍ଟା ଜଗତାଂ ବୀଜକାରଣମ୍
ଲକ୍ଷ୍ମୀ କହିଲେ: 'ମୋର ଶକ୍ତି ଯାହାଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ସେଇ ସମସ୍ତ ଜଗତର ବୀଜ କାରଣଙ୍କୁ କିପରି ସ୍ତୁତି କରିପାରିବି?'
ହିମାଲଯ ଉଵାଚ ସ୍ତୋତୁଂ ସମୁଦ୍ଯତଂ କ୍ଷୁଦ୍ରଃ କିଂ ସ୍ତୌମି ସ୍ତୋତୁମକ୍ଷମଃ
ହିମାଳୟ କହିଲେ: 'ମୁଁ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲି, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତ ଅତି ଛୋଟ; ଏମିତି ଅସମର୍ଥ ଥିଲେ କିପରି ସ୍ତୁତି କରିପାରିବି?'
କ୍ରମେଣ ସର୍ଵେ ତଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ଦେଵା ଵିରରମୁର୍ମୁନେ
କ୍ରମେ କ୍ରମେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ସ୍ତୁତି କରି, ଶାନ୍ତ ହେଇଗଲେ, ମୁନି।
ଧୌତଵସ୍ତ୍ରା ଜଟାଭାରଂ ବିଭ୍ରତୀ ସୁଵ୍ରତା ଵ୍ରତେ
ଧୋଇଥିବା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଜଟା ଧାରଣ କରି, ସେ ନିଜ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ।
ଜ୍ଵଲଦଗ୍ନିଶିଖାରୂପା ତେଜୋମୂର୍ତିମତୀ ସତୀ
ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ତାଙ୍କର ଆକୃତି, ସେ ସତୀ ତେଜର ମୂର୍ତ୍ତି ଥିଲେ।
ପାର୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ କେ ଵା ଜାନନ୍ତି ଵେଦଜ୍ଞା ଵେଦା ଵା ଵେଦକାରକାଃ
ପାର୍ବ୍ବତୀ କହିଲେ — ବେଦ ଜଣାଥିବା ଲୋକେ ଜାଣନ୍ତି କି, ବେଦ ନିଜେ ଜାଣନ୍ତି କି, କିମ୍ବା ବେଦ ରଚନା କରିଥିବା ଲୋକେ ଜାଣନ୍ତି କି?
ତ୍ଵଦଂଶାସ୍ତ୍ଵାଂ ନ ଜାନନ୍ତି କଥଂ ଜ୍ଞାସ୍ଯନ୍ତି ତେ କଲାଃ
ତୁମର ନିଜ ଅଂଶମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ — ତେବେ ତୁମର ଅଂଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନେ କିପରି ତୁମକୁ ଜାଣିପାରିବେ?
ସୂକ୍ଷ୍ମାତ୍ସୂକ୍ଷ୍ମତମୋଽଵ୍ଯକ୍ତଃ ସ୍ଥୂଲାତ୍ସ୍ଥୂଲତମୋ ମହାନ୍
ତୁମେ ସବୁଠାରୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଅଦୃଶ୍ୟ; ସବୁଠାରୁ ବଡ଼, ସର୍ବୋଚ୍ଚ।
କାର୍ଯ୍ଯଂ ତ୍ଵଂ କାରଣଂ ତ୍ଵଂ ଚ କାରଣାନାଂ ଚ କାରଣମ୍
ତୁମେ କାର୍ଯ୍ୟ, ତୁମେ କାରଣ, ଏବଂ ସମସ୍ତ କାରଣଙ୍କର ମୂଳ କାରଣ।