ପାର୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ ବଲଵାଁଲ୍ଲୌକିକୋ ଵେଦାଲ୍ଲୋକାଚାରଂ ଚ କସ୍ତ୍ଯଜେତ୍
ପାର୍ବ୍ବତୀ କହିଲେ: କିଏ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ବେଦକୁ ଛାଡ଼ି ଲୋକର ଚଳିତ ଆଚାରକୁ ଅନୁସରେ, କିମ୍ବା ଲୋକାଚାରକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ?
ଵେଦେ ପ୍ରକୃତିପୁଂସୋଶ୍ଚ ଗରୀଯାନ୍ପୁରୁଷୋ ଧ୍ରୁଵମ୍
ବେଦରେ, ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ ଓ ସ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟରେ, ପୁରୁଷ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ବୃହସ୍ପତିରୁଵାଚ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଶ୍ଚ ଦ୍ଵଯୋଃ ସ୍ରଷ୍ଟା ସମୌ ପ୍ରକୃତିପୂରୁଷୌ
ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ: ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା; ପ୍ରକୃତି ଓ ପୁରୁଷ, ଏହି ଦୁଇଁଜଣ ସହିତ ଅଛନ୍ତି।
ପାର୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ ପୁମାନ୍ଗରୀଯାନ୍ପ୍ରକୃତେସ୍ତଥୈଵ ନ ତତଶ୍ଚ ସା
ପାର୍ବତୀ କହିଲେ: ପୁରୁଷ ପ୍ରକୃତିଠାରୁ ବଡ଼, ଏବଂ ପ୍ରକୃତି ସେଠାରୁ ବଡ଼ ନୁହେଁ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ଦେଵା ମୁନଯସ୍ତତ୍ର ସଂସଦି
ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଦେବତାମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ ସେଠାରେ ସଭାରେ ବସିଥିଲେ।
ପାର୍ଷଦୈସ୍ସଂପରିଵୃତଂ ଯୁତଂ ଶ୍ଯାମୈଶ୍ଚତୁର୍ଭୁଜୈଃ ଅଵରୁହ୍ଯ ମୁଦା ଯାନାଦାଜଗାମ ସଭାତଲମ୍
ପାର୍ଷଦମାନେ ଓ ଚାରିଭୁଜା କଳା ଦେବମାନେ ସହିତ ଘିରିଥିବା, ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କର ଯାନରୁ ଅବତରି, ସେମାନେ ସଭାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତୁଷ୍ଟୁଵୁସ୍ତଂ ସୁରେନ୍ଦ୍ରାସ୍ତେ ଦେଵଂ ଵୈକୁଣ୍ଠଵାସିନମ୍
ସେଇ ସମସ୍ତ ଦେବତାଧିପତିମାନେ, ଭଗବାନ୍ ବୈକୁଣ୍ଠବାସୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଲକ୍ଷ୍ମୀସରସ୍ଵତୀକାନ୍ତଂ ଶାନ୍ତଂ ତଂ ସୁମନୋହରମ୍
ସେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଶାନ୍ତ ଓ ଅତି ଆକର୍ଷକ।
କୋଟିକନ୍ଦର୍ପଲାଵଣ୍ଯଂ କୋଟିଚନ୍ଦ୍ରସମପ୍ରଭମ୍
ସେ ଦଶ ମିଲିଅନ୍ କାମଦେବଙ୍କର ରୂପ ଓ ଦଶ ମିଲିଅନ୍ ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କ ପ୍ରଭା ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
ସେଵ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମାଦିଦେଵୈଶ୍ଚ ସେଵକୈଃ ସତତଂ ସ୍ତୁତମ୍
ସେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ସେଠି ତାଙ୍କର ପାର୍ଷଦମାନେ ସଦା ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି।
ଵାସଯାମାସ ତଂ ତେ ଚ ରତ୍ନସିଂହାସନେ ଵରେ
ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ମଣିମୟ ସିଂହାସନରେ ବସାଇଲେ।
ସମ୍ପୁଟାଞ୍ଜଲଯଃ ସର୍ଵେ ପୁଲକାଙ୍ଗାଶ୍ରୁଲୋଚନାଃ
ସମସ୍ତେ ହାତ ଜୋଡି ଦଣ୍ଡବତ୍ କରି, ଶରୀରରେ ରୋମାଞ୍ଚ ଓ ଚକ୍ଷୁରେ ଅଶ୍ରୁ ଭରିଥିଲେ।
ସସ୍ମିତସ୍ତାଂଶ୍ଚ ପପ୍ରଚ୍ଛ ସର୍ଵଂ ମଧୁରଯା ଗିରା
ସେ ହସି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମଧୁର କଥାରେ ପଚାରିଲେ।
ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ସର୍ଵେ ଶକ୍ତ୍ଯା ଯଯା ଵିଶ୍ଵେ ଶକ୍ତିମନ୍ତୋ ହି ଜୀଵିନଃ
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ସମସ୍ତ ଜୀବ ଏହି ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଛନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମାଦିତୃଣପର୍ଯ୍ଯନ୍ତଂ ସର୍ଵଂ ପ୍ରାକୃତିକଂ ଜଗତ୍
ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ଘାସ ପତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ପ୍ରକୃତିର।
ଆଵିର୍ଭୂତା ଚ ସା ମତ୍ତଃ ସୃଷ୍ଟୌ ଦେଵୀ ମଦିଚ୍ଛଯା
ସେ ଦେବୀ, ମୋ ଇଚ୍ଛାରେ, ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ମୋଠାରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ।
ପ୍ରକୃତିଃ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ରୀ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ଜନନୀ ପରା
ପ୍ରକୃତି ସମସ୍ତଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତ୍ରୀ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କର ମହାମାତା।
ସୁଚିରଂ ତପସା ତପ୍ତଂ ଶଂଭୁନା ଧ୍ଯାଯତା ଚ ମାମ୍
ଶମ୍ଭୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ମୋତେ ଧ୍ୟାନ କରି, କଠିନ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ଵ୍ରତଂ ଚ ଲୋକଶିକ୍ଷାର୍ଥମସ୍ଯା ନ ସ୍ଵାର୍ଥମେଵ ଚ
ଏହି ବ୍ରତ ତାଙ୍କର ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଶିଖ୍ୟା ଦେବା ପାଇଁ।
ମାଯଯା ମୋହିତାଃ ସର୍ଵେ କିମସ୍ଯା ଵାସ୍ତଵଂ ଵ୍ରତମ୍
ମାୟାରେ ସମସ୍ତେ ମୁହଁ ହୋଇଛନ୍ତି; ତାଙ୍କ ପାଇଁ କେଉଁଠି ସତ୍ୟ ବ୍ରତ ରହିପାରିବ?
ସୁରେଶ୍ଵରା ମଦଂଶାଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମଶକ୍ତିମହେଶ୍ଵରାଃ
ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ, ମଦର ଅଂଶ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ମହାଦେବମାନେ—
ମୃଦା ଵିନା ଘଟଂ କର୍ତ୍ତୁଂ କୁଲାଲଶ୍ଚ ଯଥାଽକ୍ଷମଃ
ଯେପରି ମାଟି ଛାଡ଼ି କୁମ୍ଭାର କୁମ୍ଭ ବନେଇପାରେନାହିଁ,
ଵିନା ଶକ୍ତ୍ଯା ତଥାଽହଂ ଚ ସ୍ଵସୃଷ୍ଟିଂ କର୍ତୁମକ୍ଷମଃ
ସେପରି ଶକ୍ତି ବିନା ମୁଁ ମୋର ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେନାହିଁ।
ଅହମାତ୍ମା ହି ନିର୍ଲିପ୍ତୋଽଦୃଶ୍ଯଃ ସାକ୍ଷୀ ଚ ଦେହିନାମ୍
ମୁଁ ଆତ୍ମା, ସର୍ବଦା ଅଲିପ୍ତ, ଅଦୃଶ୍ୟ ଓ ଦେହୀମାନଙ୍କର ସାକ୍ଷୀ।
ଅହଂ ନିତ୍ଯଃ ଶରୀରୀ ଚ ଭାନୁଵିଗ୍ରହଵିଗ୍ରହଃ
ମୁଁ ଚିରନ୍ତନ, ଶରୀରଧାରୀ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆକୃତିରେ ଅଛି।
ଅହମାତ୍ମା ମନୋ ବ୍ରହ୍ମା ଜ୍ଞାନରୂପୋ ମହେଶ୍ଵରଃ
ମୁଁ ଆତ୍ମା, ମନ, ବ୍ରହ୍ମା, ଜ୍ଞାନର ରୂପ ଓ ମହାଦେବ।
ମେଧା ନିଦ୍ରାଦଯଶ୍ଚୈତାଃ ସର୍ଵାଶ୍ଚ ପ୍ରକୃତେଃ କଲାଃ
ବୁଦ୍ଧି, ନିଦ୍ରା ଓ ଏହି ସମସ୍ତ—ସବୁ ପ୍ରକୃତିର ଶକ୍ତି।
ଅହଂ ଗୋଲୋକନାଥଶ୍ଚ ଵୈକୁଣ୍ଠେଶଃ ସନାତନଃ ଚତୁର୍ଭୁଜୋଽତ୍ର ଦେଵେଶୋ ଲକ୍ଷ୍ମୀଶଃ ପାର୍ଷଦୈର୍ଵୃତଃ
ମୁଁ ଗୋଲୋକର ନାଥ, ଚିରନ୍ତନ ବୈକୁଣ୍ଠର ପ୍ରଭୁ, ଏଠାରେ ଚାରିହାତ ଥିବା ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ପତି, ପାର୍ଷଦମାନେ ଯାହାକୁ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି।
ଊର୍ଧ୍ଵ ପରଶ୍ଚ ଵୈକୁଣ୍ଠାତ୍ପଞ୍ଚାଶତ୍କୋଟିଯୋଜନେ
ବୈକୁଣ୍ଠ ଉପରେ ଏବଂ ଦୂରେ, ପଞ୍ଚାଶି କୋଟି ଯୋଜନା ଦୂରରେ,
ଵ୍ରତାରାଧ୍ଯସ୍ସ ଦ୍ଵିଭୁଜଃ ସ ଚ ତତ୍ଫଲଦାଯକଃ
ଯିଏ ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଦୁଇଟି ହାତ ଥାଏ ଓ ସେଇ ବ୍ରତର ଫଳ ଦେଇଥାଏ।