ଶତପୁତ୍ରସମଃ ସ୍ଵାମୀ ସାଧ୍ଵୀନାଂ ଚ ସୁରେଶ୍ଵରାଃ
ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ, ଏକ ସତୀ ନାରୀ ପାଇଁ ସ୍ୱାମୀ ଶତପୁତ୍ର ସମାନ।
ଭର୍ତୁର୍ଵଂଶଶ୍ଚ ତନଯଃ କେଵଲଂ ଭର୍ତୃମୂଲକଃ
ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ବଂଶ ଓ ପୁଅ, ଦୁହିଁଟି ମଧ୍ୟ କେବଳ ସ୍ୱାମୀ ଠାରୁ ଆସେ।
ଶ୍ରୀଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ ନଷ୍ଟେ ଧର୍ମେ ଚ ଧର୍ମିଷ୍ଠେ ସ୍ଵାମିନା କିଂ ସୁତେନ ଵା
ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ: ଯଦି ଧର୍ମ ହାରାଯାଏ, ଏବଂ ଧର୍ମିକ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମରେ ନଥାଏ, ତେବେ ପୁଅ କିମ୍ବା ସ୍ୱାମୀର କଣ ଉପକାର?
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ସତ୍ଯଂ ସଂକଲ୍ପିତଂ କର୍ମ ନ ତୁ ଭ୍ରଷ୍ଟଂ କୁରୁ ଵ୍ରତମ୍
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଯେ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରାଯାଇଛି, ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ସତ୍ୟ; ଯେଉଁ ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ ହୋଇନାହିଁ, ତାହାକୁ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ପାର୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ ତଦ୍ଯସ୍ଯାସ୍ତୀତି ସ ସ୍ଵାମୀ ଵେଦଜ୍ଞ ଶୃଣୁ ମଦ୍ଵଚଃ
ପାର୍ବ୍ବତୀ କହିଲେ: ଯାହାଠାରେ ସେ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ସ୍ୱାମୀ ହେଉଛନ୍ତି; ହେ ବେଦଜ୍ଞ, ମୋ କଥା ଶୁଣ।
ତସ୍ଯ ଦାତା ସଦା ସ୍ଵାମୀ ନ ଚ ସ୍ଵସ୍ଵାମିତାଂ ଲଭେତ୍
ଯିଏ ଦେଉଛି, ସେ ସଦା ସ୍ୱାମୀ; ନିଜେ ନିଜକୁ କେବେ ମାଲିକ ଭାବିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଧର୍ମ୍ମ ଉଵାଚ ଦମ୍ପତୀ ଧ୍ରୁଵମେକାଙ୍ଗୌ ଦ୍ଵଯୋର୍ଦାନେ ଦ୍ଵକୌ ସମୌ
ଧର୍ମ କହିଲେ: ଦମ୍ପତି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏକ ଦେହ; ଦୁହିଁଜଣଙ୍କୁ ଦେଇଲେ, ଦୁହିଁଜଣ ସମାନ।
ପାର୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ ନ ଶ୍ରୁତଂ ଵିପରୀତଂ ଚ ଶ୍ରୁତୌ ଶ୍ରୁତିପରାଯଣାଃ
ପାର୍ବ୍ବତୀ କହିଲେ: ଯାହା ଶୁଣାଯାଇନାହିଁ କିମ୍ବା ଶାସ୍ତ୍ରବିରୋଧୀ, ଶାସ୍ତ୍ରପ୍ରେମୀମାନେ ତାହା କେବେ ଶୁଣନ୍ତି ନାହିଁ।
ଦେଵା ଊଚୁଃ ଵେଦଜ୍ଞେ ଵେଦଵାଦେଷୁ କେ ଵା ତ୍ଵାଂ ଜେତୁମୀଶ୍ଵରାଃ
ଦେବତାମାନେ କହିଲେ: ବେଦଜ୍ଞ, ବେଦର ତର୍କରେ କେଉଁ ଦେବତା ତୁମକୁ ଜିତିପାରିବେ?
ନିରୂପିତା ପୁଣ୍ଯକେ ତୁ ଵ୍ରତେ ସ୍ଵାମୀ ଚ ଦକ୍ଷିଣା
ପୁଣ୍ୟ ଉପବାସରେ, ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କରାଯାଇଛି।
ପାର୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ ବଲଵାଁଲ୍ଲୌକିକୋ ଵେଦାଲ୍ଲୋକାଚାରଂ ଚ କସ୍ତ୍ଯଜେତ୍
ପାର୍ବ୍ବତୀ କହିଲେ: କିଏ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ବେଦକୁ ଛାଡ଼ି ଲୋକର ଚଳିତ ଆଚାରକୁ ଅନୁସରେ, କିମ୍ବା ଲୋକାଚାରକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ?
ଵେଦେ ପ୍ରକୃତିପୁଂସୋଶ୍ଚ ଗରୀଯାନ୍ପୁରୁଷୋ ଧ୍ରୁଵମ୍
ବେଦରେ, ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ ଓ ସ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟରେ, ପୁରୁଷ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ବୃହସ୍ପତିରୁଵାଚ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଶ୍ଚ ଦ୍ଵଯୋଃ ସ୍ରଷ୍ଟା ସମୌ ପ୍ରକୃତିପୂରୁଷୌ
ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ: ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା; ପ୍ରକୃତି ଓ ପୁରୁଷ, ଏହି ଦୁଇଁଜଣ ସହିତ ଅଛନ୍ତି।
ପାର୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ ପୁମାନ୍ଗରୀଯାନ୍ପ୍ରକୃତେସ୍ତଥୈଵ ନ ତତଶ୍ଚ ସା
ପାର୍ବତୀ କହିଲେ: ପୁରୁଷ ପ୍ରକୃତିଠାରୁ ବଡ଼, ଏବଂ ପ୍ରକୃତି ସେଠାରୁ ବଡ଼ ନୁହେଁ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ଦେଵା ମୁନଯସ୍ତତ୍ର ସଂସଦି
ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଦେବତାମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ ସେଠାରେ ସଭାରେ ବସିଥିଲେ।
ପାର୍ଷଦୈସ୍ସଂପରିଵୃତଂ ଯୁତଂ ଶ୍ଯାମୈଶ୍ଚତୁର୍ଭୁଜୈଃ ଅଵରୁହ୍ଯ ମୁଦା ଯାନାଦାଜଗାମ ସଭାତଲମ୍
ପାର୍ଷଦମାନେ ଓ ଚାରିଭୁଜା କଳା ଦେବମାନେ ସହିତ ଘିରିଥିବା, ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କର ଯାନରୁ ଅବତରି, ସେମାନେ ସଭାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତୁଷ୍ଟୁଵୁସ୍ତଂ ସୁରେନ୍ଦ୍ରାସ୍ତେ ଦେଵଂ ଵୈକୁଣ୍ଠଵାସିନମ୍
ସେଇ ସମସ୍ତ ଦେବତାଧିପତିମାନେ, ଭଗବାନ୍ ବୈକୁଣ୍ଠବାସୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଲକ୍ଷ୍ମୀସରସ୍ଵତୀକାନ୍ତଂ ଶାନ୍ତଂ ତଂ ସୁମନୋହରମ୍
ସେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଶାନ୍ତ ଓ ଅତି ଆକର୍ଷକ।
କୋଟିକନ୍ଦର୍ପଲାଵଣ୍ଯଂ କୋଟିଚନ୍ଦ୍ରସମପ୍ରଭମ୍
ସେ ଦଶ ମିଲିଅନ୍ କାମଦେବଙ୍କର ରୂପ ଓ ଦଶ ମିଲିଅନ୍ ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କ ପ୍ରଭା ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
ସେଵ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମାଦିଦେଵୈଶ୍ଚ ସେଵକୈଃ ସତତଂ ସ୍ତୁତମ୍
ସେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ସେଠି ତାଙ୍କର ପାର୍ଷଦମାନେ ସଦା ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି।
ଵାସଯାମାସ ତଂ ତେ ଚ ରତ୍ନସିଂହାସନେ ଵରେ
ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ମଣିମୟ ସିଂହାସନରେ ବସାଇଲେ।
ସମ୍ପୁଟାଞ୍ଜଲଯଃ ସର୍ଵେ ପୁଲକାଙ୍ଗାଶ୍ରୁଲୋଚନାଃ
ସମସ୍ତେ ହାତ ଜୋଡି ଦଣ୍ଡବତ୍ କରି, ଶରୀରରେ ରୋମାଞ୍ଚ ଓ ଚକ୍ଷୁରେ ଅଶ୍ରୁ ଭରିଥିଲେ।
ସସ୍ମିତସ୍ତାଂଶ୍ଚ ପପ୍ରଚ୍ଛ ସର୍ଵଂ ମଧୁରଯା ଗିରା
ସେ ହସି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମଧୁର କଥାରେ ପଚାରିଲେ।
ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ସର୍ଵେ ଶକ୍ତ୍ଯା ଯଯା ଵିଶ୍ଵେ ଶକ୍ତିମନ୍ତୋ ହି ଜୀଵିନଃ
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ସମସ୍ତ ଜୀବ ଏହି ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଛନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମାଦିତୃଣପର୍ଯ୍ଯନ୍ତଂ ସର୍ଵଂ ପ୍ରାକୃତିକଂ ଜଗତ୍
ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ଘାସ ପତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ପ୍ରକୃତିର।
ଆଵିର୍ଭୂତା ଚ ସା ମତ୍ତଃ ସୃଷ୍ଟୌ ଦେଵୀ ମଦିଚ୍ଛଯା
ସେ ଦେବୀ, ମୋ ଇଚ୍ଛାରେ, ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ମୋଠାରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ।
ପ୍ରକୃତିଃ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ରୀ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ଜନନୀ ପରା
ପ୍ରକୃତି ସମସ୍ତଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତ୍ରୀ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କର ମହାମାତା।
ସୁଚିରଂ ତପସା ତପ୍ତଂ ଶଂଭୁନା ଧ୍ଯାଯତା ଚ ମାମ୍
ଶମ୍ଭୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ମୋତେ ଧ୍ୟାନ କରି, କଠିନ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ଵ୍ରତଂ ଚ ଲୋକଶିକ୍ଷାର୍ଥମସ୍ଯା ନ ସ୍ଵାର୍ଥମେଵ ଚ
ଏହି ବ୍ରତ ତାଙ୍କର ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଶିଖ୍ୟା ଦେବା ପାଇଁ।
ମାଯଯା ମୋହିତାଃ ସର୍ଵେ କିମସ୍ଯା ଵାସ୍ତଵଂ ଵ୍ରତମ୍
ମାୟାରେ ସମସ୍ତେ ମୁହଁ ହୋଇଛନ୍ତି; ତାଙ୍କ ପାଇଁ କେଉଁଠି ସତ୍ୟ ବ୍ରତ ରହିପାରିବ?