ସମର୍ଚ୍ଯ ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁମହେଶ୍ଵରାନ୍
ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭକ୍ତିରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ଵହ୍ନିଶୁଦ୍ଧୈସ୍ସୁଵସ୍ତ୍ରୈଶ୍ଚ ସଦ୍ରତ୍ନୈର୍ଭୂଷଣୈସ୍ତଥା ସମାରେଭେ ଵ୍ରତଂ ଦେଵୀ ସ୍ଵସ୍ତିଵାଚନପୂର୍ଵକମ୍
ଅଗ୍ନିରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ବସ୍ତ୍ର ଓ ମଣିର ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି, ଦେବୀ ଶୁଭ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ବ୍ରତ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଆଵାହ୍ଯାଭୀଷ୍ଟଦେଵଂ ତଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଂ ମଂଗଲେ ଘଟେ
ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ଦେବତା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ ଘଟରେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ।
ଯାନି ଵ୍ରତେ ଵିଧେଯାନି ଦେଯାନି ଵିଵିଧାନି ଚ
ବ୍ରତରେ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦାନ ଦେବାକୁ ହୁଏ, ସେସବୁ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ କରିଥିଲେ।
ଵ୍ରତୋକ୍ତମୁପହାରଂ ଚ ଦୁର୍ଲଭଂ ଭୁଵନତ୍ରଯେ
ବ୍ରତରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଯେଉଁ ଦୁର୍ଲଭ ଉପହାର ତିନି ଜଗତରେ ମିଳେନାହିଁ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଦେଇଥିଲେ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ଦ୍ରଵ୍ଯାଣି ସର୍ଵାଣି ଵେଦମନ୍ତ୍ରେଣ ସା ସତୀ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଭୋଜଯାମାସ ପୂଜଯିତ୍ଵାଽତିଥୀଂସ୍ତଥା
ସତୀ ବେଦ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ, ପ୍ରଥମେ ଅତିଥିମାନେକୁ ପୂଜା କରି, ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଭୋଜନ କରାଇଥିଲେ।
ଭୋଜଯାମାସ ସା ଦେଵୀ ସୁଵ୍ରତେ ସୁଵ୍ରତା ସତୀ
ସେ ସତୀ ଓ ସୁବ୍ରତା ମହିଳା, ଭଲ ପାଳନ କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଆଦରରେ ଖାଇବା ଦେଲେ।
ସମାପ୍ତିଦିଵସେ ଵିପ୍ରସ୍ତମୁଵାଚ ପୁରୋହିତଃ
ସମାପ୍ତିର ଦିନରେ ପୁରୋହିତ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଇତି ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଲପ୍ଯ ସୁରସଂସଦି
ସେଇ କଥା ଶୁଣି, ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ସଭାରେ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିଲେ।
ତାଂ ଚ ତେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରହସ୍ଯ ମୁନିପୁଂଗଵାଃ
ସେଉଁଠାରେ ସେ ଅଚେତନ ହୋଇପଡ଼ିଥିବାକୁ ଦେଖି, ମହାମୁନିମାନେ ହସିଲେ।
ସଂପ୍ରାର୍ଥିତଃ ସଭାସଦ୍ଭିଃ ଶିଵାଂ ବୋଧଯିତୁଂ ତଦା
ସଭାରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଅନୁରୋଧ କରି, ତାଙ୍କୁ ଶିବାଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିବାକୁ କହିଲେ।
ଶ୍ରୀମହାଦେଵ ଉଵାଚ ସାମ୍ପ୍ରତଂ ଚେତନଂ କୃତ୍ଵା ମଦୀଯଂ ଵଚନଂ ଶୃଣୁ
ଶ୍ରୀମହାଦେବ କହିଲେ: ଏବେ ତୁମେ ସଚେତନ ହେଇ, ମୋର କଥା ଶୁଣ।
ଶିଵଃ ଶିଵାଂ ତାମିତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଶୁଷ୍କକଣ୍ଠୌଷ୍ଠତାଲୁକାମ୍
ଶିବ ଶିବାଙ୍କୁ ଏପରି କହି, ତାଙ୍କର କଣ୍ଠ, ଓଠ ଓ ମୁହଁ ଶୁଖିଗଲା।
ହିତଂ ସତ୍ଯଂ ମିତଂ ସର୍ଵଂ ପରିଣାମସୁଖାଵହମ୍
ଯେଉଁ କଥା ଉପକାରୀ, ସତ୍ୟ ଓ ମାପିଥିବା, ସେଠାରେ ଶେଷରେ ସୁଖ ମିଳେ।
ଶୃଣୁ ଦେଵି ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଦ୍ଵେଦେନ ନିରୂପିତମ୍
ଶୁଣ, ଦେବୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି, ଯାହା ବେଦରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ସର୍ଵେଷାଂ କର୍ମ୍ମଣାଂ ଦେଵି ସାରଭୂତା ଚ ଦକ୍ଷିଣା
ଦେବୀ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ମୂଳ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଦକ୍ଷିଣା।
ଦୈଵଂ ଵା ପୈତୃକଂ ଵାଽପି ନିତ୍ଯଂ ନୈମିତ୍ତିକଂ ପ୍ରିଯେ ଦାତା ଚ କର୍ମ୍ମଣା ତେନ କାଲସୂତ୍ରଂ ଵ୍ରଜେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ପ୍ରିୟେ, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ, ପିତୃମାନେ ପାଇଁ, ନିତ୍ୟ କିମ୍ବା ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ ଯେଉଁହେଉ, ଦାତା ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କାଳର ସୂତ୍ରକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଅଥାନ୍ତେ ଦୈନ୍ଯମାପ୍ନୋତି ଶତ୍ରୁଣା ପରିପୀଡିତଃ
ଶେଷରେ, ସେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଯାଏ।
ତନ୍ମୁହୂର୍ତେ ଵ୍ଯତୀତେ ତୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦ୍ଵିଗୁଣା ଭଵେତ୍
ସେ ସମୟ ଚାଲିଗଲେ, ଦକ୍ଷିଣା ଦୁଇଗୁଣା ଦେବା ଉଚିତ।
ମାସେ ପଞ୍ଚଶତଘ୍ନା ସ୍ଯାତ୍ଷଣ୍ମାସେ ତଚ୍ଚତୁର୍ଗୁଣା
ଏକ ମାସ ପରେ, ପାଞ୍ଚଶତ ଗୁଣା ଦେବା ଉଚିତ; ଛଅ ମାସରେ, ତାହାର ଚାରିଗୁଣା।
ଦାତା ଚ ନରକଂ ଯାତି ଯାଵଦ୍ଵର୍ଷସହସ୍ରକମ୍ ଧର୍ମୋ ନଷ୍ଟୋ ଭଵେତ୍ତସ୍ଯ ଧର୍ମ୍ମହୀନେ ଚ କର୍ମ୍ମଣି
ଦାତା ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକକୁ ଯାଏ; ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ଓ ଯେଉଁଠାରେ ପୁଣ୍ୟ ନାହିଁ, ସେଠାରେ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ଧର୍ମେ ନଷ୍ଟେ ଚ ଧର୍ମଜ୍ଞେ ତସ୍ଯ କର୍ତା ଵିନଶ୍ଯତି
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ଓ ଧର୍ମକୁ ଜାଣୁଥିବା ନାହିଁ ହେଲେ, କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
ଧର୍ମ ଉଵାଚ ମଯି ସ୍ଥିତେ ମହାସାଧ୍ଵି ସର୍ଵଂ ଭଦ୍ରଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଧର୍ମ କହିଲେ: ମୁଁ ରହିଲେ, ମହାସାଧ୍ବୀ, ସବୁ କିଛି ଭଲ ହେବ।
ଦେଵା ଊଚୁଃ ଵଯଂ ତଵ ଵ୍ରତେ ପୂର୍ଣେ କୁର୍ମସ୍ତ୍ଵାଂ ପୂର୍ଣମାନସାମ୍
ଦେବତାମାନେ କହିଲେ: ତୁମର ବ୍ରତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ସହ, ଆମେ ତୁମକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନରେ ଅନୁଭବ କରୁଛୁ।
ମୁନଯ ଊଚୁଃ ସ୍ଥିତେଷ୍ଵସ୍ମାସୁ ଧର୍ମଜ୍ଞେ କିମଭଦ୍ରଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ମୁନିମାନେ କହିଲେ: ଆମେ ଧର୍ମକୁ ଜାଣୁଥିବା ସମୟରେ, ଯଦି ଆମେ ଏଠାରେ ଅଛୁ, ତେବେ କିପରି କିଛି ଅଶୁଭ ଘଟିପାରିବ?
ସନତ୍କୁମାର ଉଵାଚ ସୁଚିରଂ ସଂଚିତସ୍ଯାପି ସ୍ଵାତ୍ମନସ୍ତପସଃ ଫଲମ୍
ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ: ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ସଞ୍ଚିତ ହୋଇଥିବା ନିଜର ତପସ୍ୟାର ଫଳ—
କର୍ମଣ୍ଯଦକ୍ଷିଣେ ସାଧ୍ଵି ଯାଗସ୍ଯାହଂ ତୁ ତତ୍ଫଲମ୍
ହେ ସତୀ, ଯଦି କୌଣସି ଯଜ୍ଞ ଦକ୍ଷିଣା ବିନା କରାଯାଏ, ତେବେ ମୁଁ କହୁଛି, ଏହାର ଫଳ କେବଳ ଯଜ୍ଞକୁ ମିଳେ।
ପାର୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ କିଂ ପୁତ୍ରେଣ ଚ ଧର୍ମେଣ ଯତ୍ର ଭର୍ତ୍ତା ଚ ଦକ୍ଷିଣା
ପାର୍ବ୍ବତୀ କହିଲେ: ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ୱାମୀ ନିଜେ ଦକ୍ଷିଣା ହେଉଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ପୁଅ କିମ୍ବା ଧର୍ମର କଣ ଉପକାର?
ଵୃକ୍ଷାର୍ଚନେ ଫଲଂ କିଂ ଵୈ ଯଦି ଭୂମିର୍ନ ଚାର୍ଚ୍ଯତେ
ମାଟିକୁ ସମ୍ମାନ ନଦେଇ, ଗଛକୁ ପୂଜିଲେ କଣ ଫଳ ମିଳିବ?
ପ୍ରାଣାସ୍ତ୍ଯକ୍ତାଃ ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା ଚେଦ୍ଦେହୈସ୍ସ୍ଯାତ୍କିଂ ପ୍ରଯୋଜନମ୍
ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଯଦି ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଦିଆଯାଏ, ତେବେ ଶରୀରର କଣ ଦରକାର?