ସର୍ଵାଶ୍ରମୈଃ ପରୋ ଵିପ୍ରୋ ନାସ୍ତି ଵିପ୍ରସମୋ ଗୁରୁଃ 1.11.
ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମାନ ଗୁରୁ କୌଣସି ନାହିଁ।
ସୂର୍ଯ୍ଯସ୍ଯ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭାରଦ୍ଵାଜୋ ନନାମ ତମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉକ୍ତି ଶୁଣି, ଭାରଦ୍ୱାଜ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
ପଶ୍ଚାଚ୍ଚ ତଵ ପୁତ୍ରୌ ଚ ଯଜ୍ଞଭାଜୌ ଭଵିଷ୍ଯତଃ
ପରେ, ତୁମର ଦୁଇ ପୁଅ ଯଜ୍ଞର ଅଂଶୀ ହେବେ।
ଜଗାମ ଗଙ୍ଗାଂ ସଂତ୍ରସ୍ତୋ ହରିସେଵନତତ୍ପରଃ
ସେ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ, ହରିଙ୍କ ସେବାରେ ଲାଗି, ଗଙ୍ଗାକୁ ଗଲେ।
ବଭୂଵତୁସ୍ତୌ ପୂଜ୍ଯୌ ଚ ଯଜ୍ଞଭାଜୌ ଦ୍ଵିଜାଶିଷା ଵିପ୍ରପାଦପ୍ରସାଦେନ ସର୍ଵତ୍ର ଵିଜଯୀ ଭଵେତ୍
ସେ ଦୁଇଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ପୂଜ୍ୟ ଏବଂ ଯଜ୍ଞର ଅଂଶୀ ହେଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଦ ପ୍ରସାଦରେ ସମସ୍ତଠାରେ ବିଜୟୀ ହୁଅଯାଏ।
ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ନମ ଇତି ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ଯଃ ପଠେତ୍
ଯିଏ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି ‘ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର’ ବୋଲି ପଢ଼େ,
ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଯାନି ତୀର୍ଥାନି ତାନି ତୀର୍ଥାନି ସାଗରେ
ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁମାନେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ସମୁଦ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଵିପ୍ରପାଦୋଦକଂ ପୀତ୍ଵା ଯାଵତ୍ତିଷ୍ଠତି ମେଦିନୀ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଦର ଜଳ ପିଇଲେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀ ଅଛି,
ଵିପ୍ରପାଦୋଦକଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତଶ୍ଚ ଯଃ ପିବେତ୍
ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତିଭାବରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଦର ଜଳ ପିଏ, ସେ ଅତି ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।
ମହାରୋଗୀ ଯଦି ପିବେଦ୍ଵିପ୍ରପାଦୋଦକଂ ଦ୍ଵିଜ
ଯଦି କେହି ଭୟଙ୍କର ରୋଗରେ ପୀଡିତ ଥାଏ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଦର ଜଳ ପିଏ, ତେବେ—
ଅଵିଦ୍ଯୋ ଵା ସଵିଦ୍ଯୋ ଵା ସଂଧ୍ଯାପୂତୋ ହି ଯୋ ଦ୍ଵିଜଃ 1.11.
ଅଜ୍ଞାନୀ ହେଉ କି ଜ୍ଞାନୀ, ସେଉଁଠି ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଧନ କରି ପବିତ୍ର ଥିବା ଦ୍ୱିଜ—
ଘ୍ନନ୍ତଂ ଵିପ୍ରଂ ଶପନ୍ତଂ ଵା ନ ହନ୍ଯାନ୍ନ ଚ ତଂ ଶପେତ୍। ଗୋଭ୍ଯଃ ଶତଗୁଣଂ ପୂଜ୍ଯୋ ହରିଭକ୍ତଶ୍ଚ ସ ସ୍ମୃତଃ
ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣ କିଛି କୁହେ କିମ୍ବା ଆଘାତ କରେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ମାଡ଼ିବା ନାହିଁ, ଶାପ ଦେବା ନାହିଁ। ଗାଈଠାରୁ ଶତଗୁଣ ଅଧିକ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ, ସେ ହରିଭକ୍ତ ଭାବରେ ମନାଯାଏ।
ପାଦୋଦକଂ ଚ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ଯୋ ଦ୍ଵିଜ
ଯେ ଦ୍ୱିଜ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଦଜଳ କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ନିବେଦିତ ଭୋଜନ ଭୋଗ କରେ—
ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ନ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଯୋ ନିତ୍ଯଂ କୃଷ୍ଣଂ ସମର୍ଚଯେତ୍
ଯିଏ ଏକାଦଶୀରେ ଭୋଜନ କରେନି ଏବଂ ସଦା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ—
ଯୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଭୋଜନୋଚ୍ଛିଷ୍ଟଂ ନିତ୍ଯଂ ନୈଵେଦ୍ଯଭୋଜନମ୍
ଯିଏ ସଦା ନିବେଦିତ ଭୋଜନର ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଭୋଗ କରେ—
ଅନ୍ନଂ ଵିଷ୍ଠା ପଯୋ ମୂତ୍ରଂ ଯଦ୍ଵିଷ୍ଣୋରନିଵେଦିତମ୍
ଯେଉଁ ଅନ୍ନ, ମଳ, ଦୁଧ କିମ୍ବା ମୁତ୍ର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରାଯାଇନାହିଁ—
ବ୍ରହ୍ମା ଚ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ଵିଷ୍ଣୁପରାଯଣାଃ
ବ୍ରହ୍ମା ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ସମସ୍ତେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଶରଣ କରିଥାନ୍ତି—
ପିତ୍ରୋର୍ମାତାମହାଦୀନାଂ ସଂସର୍ଗସ୍ଯ ଗୁରୋଶ୍ଚ ଵା
ପିତୃମାନେ, ମାମାମାନେ ଏବଂ ଗୁରୁଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ ବିଷୟରେ—
ସ କିଂଗୁରୁଃ ସ କିଂତାତଃ ସ କିଂପୁତ୍ରଃ ସ କିଂସଖା
ସେ କେମିତି ଗୁରୁ, କେମିତି ବାପା, କେମିତି ପୁଅ, କେମିତି ବନ୍ଧୁ—
ଅଵୈଷ୍ଣଵାଦ୍ଦ୍ଵିଜାଦ୍ଵିପ୍ର ଚଣ୍ଡାଲୋ ଵୈଷ୍ଣଵୋ ଵରଃ
ଯଦିଓ ସେ ଚଣ୍ଡାଳ, ତଥାପି ଯେ ବୈଷ୍ଣବ, ସେ ବୈଷ୍ଣବ ନୁହେଁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଠାରୁ ଉତ୍ତମ।
ସନ୍ଧ୍ଯାହୀନୋଽଶୁଚିର୍ନିତ୍ଯଂ କୃଷ୍ଣେ ଵା ଵିମୁଖୋ ଦ୍ଵିଜଃ 1.11.
ଯେ ଦ୍ୱିଜ ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଧନ କରେନି, ସଦା ଅପବିତ୍ର ରହେ କିମ୍ବା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରେ—
ଗୁରୁଵକ୍ତ୍ରାଦ୍ଵିଷ୍ଣୁମଂତ୍ରୋ ଯସ୍ଯ କର୍ଣେ ପ୍ରଵିଶ୍ଯତି
ଯାହାର କାନରେ ଗୁରୁଙ୍କ ମୁଖରୁ ବିଷ୍ଣୁମନ୍ତ୍ର ପ୍ରବେଶ କରେ—
ପୁଂସାଂ ମାତାମହାଦୀନାଂ ଶତୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ହରେଃ ପଦମ୍
ସେ, ଶତଶତ ପୂର୍ବଜ ଏବଂ ମାମାମାନେ ସହିତ, ହରିଙ୍କ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ବ୍ରହ୍ମକ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯଵିଟ୍ଶୂଦ୍ରାଶ୍ଚତସ୍ରୋ ଜାତଯୋ ଯଥା
ଯେପରି ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଏବଂ ଶୂଦ୍ର—ଏହି ଚାରିଟି ଜାତି ଅଛି—
ଧ୍ଯାଯନ୍ତି ଵୈଷ୍ଣଵାଃ ଶଶ୍ଵଦ୍ଗୋଵିନ୍ଦପଦପଙ୍କଜମ୍
ବୈଷ୍ଣବମାନେ ସଦା ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ପଦକମଳରେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି।
ସୁଦର୍ଶନଂ ସଂନିଯୋଜ୍ଯ ଭକ୍ତାନାଂ ରକ୍ଷଣାଯ ଚ
ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ରକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରି—
ଶୌନକ ଉଵାଚ ଉପାଲମ୍ଭେନ ପ୍ରସ୍ତାଵାତ୍କୌତୁକେନ ଶ୍ରୁତା ମଯା
ଶୌନକ କହିଲେ — ନିନ୍ଦା, ଆରମ୍ଭ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟବଶତଃ ମୁଁ ଏହି କଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣିଛି।
ପ୍ରଜା ଵା ସସୃଜୁଃ କେ ଵା ଊର୍ଧ୍ଵରେତାଶ୍ଚ କଶ୍ଚନ
କିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ? ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେତା ତପସ୍ବୀ ଥିଲେ?
ପିତୁଃ ଶାପେନ ପୁତ୍ରସ୍ଯ କିଂ ବଭୂଵ ଵିରୋଧତଃ
ପିତାଙ୍କ ଶାପରେ ପୁଅଙ୍କ ସହ ବିରୋଧରେ କଣ ଘଟିଲା?
ସୌତିରୁଵାଚ ଅପାନ୍ତରତମାଶ୍ଚୈଵ ସନକାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ଶୌନକ
ସୂତ କହିଲେ — ଶୌନକ, ଅପାନ୍ତରତମ ଓ ସନକାଦି ମୁନିମାନେ ଥିଲେ।