ସର୍ଵେଷାମୀଶ୍ଵରଃ କୃଷ୍ଣ ଇତି ଜ୍ଞାନଂ ପରାତ୍ପରମ୍
ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନ ହେଉଛି କୃଷ୍ଣ ସମସ୍ତଙ୍କ ମାଳିକ।
ଦେଵାନାଂ ଚୈଵ ସର୍ଵେଷାଂ ସାରଃ କୃଷ୍ଣ ଇତି ସ୍ମୃତଃ
ଦେବତାମାନେ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୃଷ୍ଣକୁ ମୂଳ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ପଵିତ୍ରାଣି ଚ ତୀର୍ଥାନି ତଦ୍ଭକ୍ତସ୍ପର୍ଶଵାଯୁନା
ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଓ ତୀର୍ଥ ତାଙ୍କର ଭକ୍ତଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୁଏ।
ମନ୍ତ୍ରଗ୍ରହଣମାତ୍ରେଣ ନରୋ ନାରାଯଣୋ ଭଵେତ୍
ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ମାତ୍ରେ ଏକ ମଣିଷ ନାରାୟଣ ହେଇଯାଏ।
ମାତାମହାନାଂ ଶତକଂ ପିତୄଣାଂ ଚ ସହସ୍ରକମ୍
ମାତାମାଙ୍କ ଶତ ଓ ପିତୃପକ୍ଷର ହଜାର।
ଇଦଂ ଜ୍ଞାନଂ ସାରଭୂତଂ କଥିତଂ ତେ ନରାଧିପ
ଏହି ମୂଳ ଜ୍ଞାନ ତୁମକୁ କହିଦିଆଯାଇଛି, ରାଜା।
ଅହଂ ଯମନୁଗୃହ୍ଣାମି ତସ୍ମୈ ଦାସ୍ଯାମି ନିର୍ମଲାମ୍ 2.65.
ଯାହାକୁ ମୁଁ କୃପା କରେ, ସେଠିକୁ ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧତା ଦେଇଥାଏ।
କରୋମି ଵଞ୍ଚନାଂ ଯଂ ଯଂ ତେଭ୍ଯୋ ଦାସ୍ଯାମି ସମ୍ପଦମ୍
ଯାହାକୁ ମୁଁ ଭ୍ରମ କରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ସମ୍ପଦ ଦେଇନଥାଏ।
ଇତି ତେ କଥିତଂ ଜ୍ଞାନଂ ଗଚ୍ଛ ଵତ୍ସ ଯଥାସୁଖମ୍
ଏହି ଜ୍ଞାନ ତୁମକୁ କହିଦିଆଯାଇଛି; ଯାଉ, ଶିଶୁ, ଇଚ୍ଛାମତେ।
ରାଜା ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ରାଜ୍ଯଂ ଚ ନତ୍ଵା ତାଂ ପ୍ରଯଯୌ ଗୃହମ୍
ରାଜା ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ, ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମଵୈଵର୍ତ୍ତେ ମହାପୁରାଣେ ଦ୍ଵିତୀଯେ ପ୍ରକୃତିଖଣ୍ଡେ ନାରଦନାରାଯଣସଂଵାଦେ ଦୁର୍ଗୋପାଖ୍ଯାନେ ପ୍ରକୃତିସୁରଥସଂଵାଦେ ଜ୍ଞାନକଥନଂ ନାମ ପଞ୍ଚଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ମହାପୁରାଣର ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରକୃତିଖଣ୍ଡରେ, ନାରଦ ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ସଂବାଦ, ଦୁର୍ଗା ଉପାଖ୍ୟାନ, ପ୍ରକୃତି ଓ ସୁରଥଙ୍କ ସଂବାଦରେ 'ଜ୍ଞାନ କଥନ' ନାମକ ପଞ୍ଚଷଷ୍ଠି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ନାରଦ ଉଵାଚ ପ୍ରକୃତେଃ କଵଚଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ବ୍ରୂହି ମେ ମୁନିସତ୍ତମ
ନାରଦ କହିଲେ— ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପ୍ରକୃତିଙ୍କର କବଚ ଓ ସ୍ତୋତ୍ର ମୋତେ କହିଦିଅ।
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ସଂପୂଜ୍ଯ ମଧୁମାସେ ଚ ସଂପ୍ରୀତେ ରାସମଣ୍ଡଲେ
ନାରାୟଣ କହିଲେ— ମଧୁମାସରେ ଭକ୍ତିସହିତ ରାସମଣ୍ଡଳରେ ପୂଜା କରିବା ପରେ,
ତତ୍ରୈଵ କାଲେ ସା ଦୁର୍ଗା ବ୍ରହ୍ମଣା ପ୍ରାଣସଙ୍କଟେ
ସେହି ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଭୟରେ ପଡିଥିବାବେଳେ,
ପୁରା ତ୍ରିପୁରଯୁଦ୍ଧେ ଚ ମହାଘୋରତରେ ମୁନେ
ପୂର୍ବେ ତ୍ରିପୁର ଯୁଦ୍ଧରେ, ଅତି ଭୟାନକ ଦୃଶ୍ୟରେ,
ଶକ୍ରେଣ ସର୍ଵଦେଵୈଶ୍ଚ ଘୋରେ ଚ ପ୍ରାଣସଙ୍କଟେ
ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାଣସଙ୍କଟରେ ପଡିଥିଲେ,
ସଂସ୍ତୁତା ପୂଜିତା ସା ଚ କଲ୍ପେ କଲ୍ପେ ପରାତ୍ପରା ସୁଖଦଂ ମୋକ୍ଷଦଂ ସାରଂ ଭଵସନ୍ତାରକାରଣମ୍
ସେ ପରାପରା ପ୍ରକୃତି ପ୍ରତି ଯୁଗ ଯୁଗରେ ପୂଜିତ ଓ ସ୍ତୁତିତ, ସେ ଶୁଭ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଏହି ଗୁଣ ଭବସାଗର ଉତ୍ତୀରଣର କାରଣ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ ତ୍ଵମେଵାଦ୍ଯା ସୃଷ୍ଟିଵିଧୌ ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା ତ୍ରିଗୁଣାତ୍ମିକା
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ— ତୁମେ ଏକା, ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ତିନି ଗୁଣର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ।
କାର୍ଯ୍ଯାର୍ଥେ ସଗୁଣା ତ୍ଵଂ ଚ ଵସ୍ତୁତୋ ନିର୍ଗୁଣା ସ୍ଵଯମ୍
କାମ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଗୁଣମୟ ହେଉଛ, ତଥାପି ତୁମେ ନିଜରେ ନିର୍ଗୁଣ।
ତେଜସ୍ସ୍ଵରୂପା ପରମା ଭକ୍ତାନୁଗ୍ରଵିଗ୍ରହା
ତୁମେ ତେଜର ମୂର୍ତ୍ତି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟାର ଅବତାର।
ସର୍ଵବୀଜସ୍ଵରୂପା ଚ ସର୍ଵପୂଜ୍ଯା ନିରାଶ୍ରଯା 2.66.
ତୁମେ ସମସ୍ତ ବୀଜର ମୂଳ, ସମସ୍ତଙ୍କର ପୂଜ୍ୟ, ଏବଂ ନିଜେ ନିର୍ଭର।
ସର୍ଵବୁଦ୍ଧିସ୍ଵରୂପା ଚ ସର୍ଵଶକ୍ତିସ୍ଵରୂପିଣୀ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ବୁଦ୍ଧିର ମୂର୍ତ୍ତି, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ଅବତାର।
ତ୍ଵଂ ସ୍ଵାହା ଦେଵଦାନେ ଚ ପିତୃଦାନେ ସ୍ଵଧା ସ୍ଵଯମ୍
ଦେବମାନଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବାବେଳେ ତୁମେ 'ସ୍ୱାହା', ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବାବେଳେ ତୁମେ 'ସ୍ୱଧା'।
ନିଦ୍ରା ତ୍ଵଂ ଚ ଦଯା ତ୍ଵଂ ଚ ତୃଷ୍ଣା ତ୍ଵଂ ଚାତ୍ମନଃ ପ୍ରିଯା
ତୁମେ ନିଦ୍ରା, ତୁମେ ଦୟା, ତୁମେ ତୃଷ୍ଣା, ଏବଂ ଆତ୍ମାର ପ୍ରିୟ।
ଶ୍ରଦ୍ଧା ପୁଷ୍ଟିଶ୍ଚ ତନ୍ଦ୍ରା ଚ ଲଜ୍ଜା ଶୋଭା ଦଯା ତଥା
ତୁମେ ଶ୍ରଦ୍ଧା, ପୁଷ୍ଟି, ତନ୍ଦ୍ରା, ଲଜ୍ଜା, ଶୋଭା ଓ ଦୟା।
ପ୍ରୀତିରୂପା ପୁଣ୍ଯଵତାଂ ପାପିନାଂ କଲହାଙ୍କୁରା
ପୁଣ୍ୟବାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରେମର ମୂର୍ତ୍ତି, ପାପୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଲହର ମୂଳ।
ଦେଵେଭ୍ଯଃ ସ୍ଵପଦୋ ଦାତ୍ରୀ ଧାତୁର୍ଧାତ୍ରୀ କୃପାମଯୀ
ଦେବମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଲୋକ ଦେଇଥିବା, ଧାତୁମାନଙ୍କୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଦୟାର ଅବତାର।
ଯୋଗିନିଦ୍ରା ଯୋଗରୂପା ଯୋଗଦାତ୍ରୀ ଚ ଯୋଗିନାମ୍
ତୁମେ ଯୋଗିମାନଙ୍କର ନିଦ୍ରା, ଯୋଗର ମୂର୍ତ୍ତି, ଏବଂ ଯୋଗିମାନଙ୍କୁ ଯୋଗ ଦେଇଥିବା।
ବ୍ରହ୍ମାଣୀ ମାହେଶ୍ଵରୀ ଚ ଵିଷ୍ଣୁମାଯା ଚ ଵୈଷ୍ଣଵୀ
ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମାଣୀ, ମାହେଶ୍ୱରୀ, ବିଷ୍ଣୁମାୟା ଏବଂ ବୈଷ୍ଣବୀ ଅଟୁଟ ଭାବରେ ଅଛି।
ଗ୍ରାମେ ଗ୍ରାମେ ଗ୍ରାମଦେଵୀ ଗୃହଦେଵୀ ଗୃହେ ଗୃହେ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗ୍ରାମରେ ତୁମେ ଗ୍ରାମଦେବୀ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରରେ ତୁମେ ଘରଦେବୀ ଭାବେ ବସିଛ।