ଵିଵେଚିକା ଚାଵରଣୀ ଶକ୍ତେଃ ଶକ୍ତିର୍ଦ୍ଵିଧା ନୃପ
ହେ ରାଜା, ଶକ୍ତିର ଶକ୍ତି ଦୁଇ ପ୍ରକାର: ବିବେକ ଏବଂ ଆବରଣ।
ସତ୍ଯସ୍ଵରୂପଃ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣସ୍ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵଂ ଚ ନଶ୍ଵରମ୍
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସତ୍ୟର ମୂର୍ତ୍ତି; ତେଣୁ ଅନ୍ୟ ସବୁ କ୍ଷଣିକ ଓ ନଶ୍ୱର।
ନିତ୍ଯରୂପା ମମେଯଂ ଶ୍ରୀରିତି ଚାଵରଣୀ ଚ ଧୀଃ
ଏହି ଶ୍ରୀ ମୋର ନିଜ ଅଂଶ ଓ ନିତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପା, ସେ ବୁଦ୍ଧିକୁ ଆବୃତ କରିଥିବା ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି।
ଅହଂ ପ୍ରଚେତସଃ ପୁତ୍ରଃ ପୌତ୍ରଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ନୃପ
ହେ ରାଜା, ମୁଁ ପ୍ରଚେତସଙ୍କର ପୁଅ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ନାତି।
ଗଚ୍ଛ ରାଜନ୍ନଦୀତୀରଂ ଭଜ ଦୁର୍ଗାଂ ସନାତନୀମ୍
ହେ ରାଜା, ତୁମେ ନଦୀ କୂଳକୁ ଯାଅ ଓ ସନାତନୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ପୂଜା କର।
ନିଷ୍କାମାଯ ଚ ଵୈଶ୍ଯାଯ ଵୈଷ୍ଣଵାଯ ଚ ଵୈଷ୍ଣଵୀ
ଅନିର୍ମୋହୀ ବଣିକ ଓ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତିରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ଦେବୀ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଦଦୌ ତାଭ୍ଯାଂ କୃପାନିଧିଃ ।। 2.62.
ଏପରି କହି, ସେ ମହାମୁନି ଦୟାର ସାଗର, ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ।
ଵୈଶ୍ଯୋ ମୁକ୍ତିଂ ଚ ସଂପ୍ରାପ ତାଂ ନିଷେଵ୍ଯ କୃପାମଯୀମ୍
ବଣିକ ଦୟାମୟୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ସେବନ କରି ମୁକ୍ତି ଲାଭ କଲେ।
ଇତ୍ଯେଵଂ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ ଦୁର୍ଗୋପାଖ୍ଯାନମୁତ୍ତମମ୍
ଏଭଳି ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ତମ କଥା କହାଯାଇଛି।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମଵୈଵର୍ତ୍ତେ ମହାପୁରାଣେ ଦ୍ଵିତୀଯେ ପ୍ରକୃତି ଖଣ୍ଡେ ନାରଦନାରାଯଣସଂଵାଦେ ଦୁର୍ଗୋପାଖ୍ଯାନେ ସୁରଥମେଧସ୍ସଂଵାଦେ ସୁରଥଵୈଶ୍ଯଯୋରଭିଲଷିତସିଦ୍ଧିର୍ନାମ ଦ୍ଵିଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ମହାପୁରାଣର ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରକୃତିଖଣ୍ଡରେ ନାରଦ ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ସଂବାଦ, ଦୁର୍ଗା କଥା, ସୁରଥ ଓ ବଣିକଙ୍କ ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ ନାମକ ବାଉଠିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ନାରଦ ଉଵାଚ ରାଜା କେନ ପ୍ରକାରେଣ ସିଷେଵେ ପ୍ରକୃତିଂ ପରାମ୍
ନାରଦ ପଚାରିଲେ: ରାଜା କିପରି ଉପାୟରେ ପରମ ପ୍ରକୃତିଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ?
ସମାଧିର୍ନାମ ଵୈଶ୍ଯୋ ଵା ନିଷ୍କାମଂ ନିର୍ଗୁଣଂ ଵିଭୁମ୍
ସମାଧି ନାମକ ବଣିକ ନିର୍ମୋହ ହୋଇ ଗୁଣହୀନ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ।
କିଂ ଵା ପୂଜାଵିଧାନଂ ଚ ଧ୍ଯାନଂ ଵା ମନୁରେଵ ଚ
କେଉଁ ପୂଜା ପ୍ରଣାଳୀ ଥିଲା, କିମ୍ବା ଧ୍ୟାନ କିମ୍ବା କୌଣସି ମନ୍ତ୍ର ଥିଲା କି?
ଵୈଶ୍ଯାଯ ପ୍ରକୃତିସ୍ତସ୍ମୈ କିଂ ଵା ଜ୍ଞାନଂ ଦଦୌ ପରମ୍
ଦେବୀ ସେ ବଣିକଙ୍କୁ କେଉଁ ପରମ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିଲେ?
ଜ୍ଞାନଂ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଵୈଶ୍ଯଶ୍ଚ କିଂ ପଦଂ ପ୍ରାପ ଦୁର୍ଲଭମ୍
ବଣିକ ଜ୍ଞାନ ପାଇଲାପରେ କେଉଁ ଦୁର୍ଲଭ ପଦବୀକୁ ଲାଭ କଲେ?
ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଚ କଵଚଂ ଦେଵ୍ଯା ଧ୍ଯାନଂ ଚୈଵ ପୁରସ୍କ୍ରିଯାମ୍
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ସେ ଦେବୀଙ୍କ ଷ୍ଟୋତ୍ର, କବଚ, ଧ୍ୟାନ ଓ ନିୟମିତ କ୍ରିୟା କଲେ।
ସ୍ନାତ୍ଵା ତ୍ରିକାଲଂ ଵର୍ଷଂ ଚ ତତଃ ଶୁଦ୍ଧୋ ବଭୂଵ ସଃ
ସେ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଦିନରେ ତିନିଥର ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ।
ରାଜ୍ଞେ ଦଦୌ ରାଜ୍ଯଵରଂ ମନୁତ୍ଵଂ ଵାଞ୍ଛିତଂ ସୁଖମ୍
ଦେବୀ ରାଜାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଓ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ସୁଖ ଦେଲେ।
ଯଦ୍ଦତ୍ତଂ ଶୂଲିନେ ପୂର୍ଵଂ କୃଷ୍ଣେନ ପରମାତ୍ମନା
ଯାହା କୃଷ୍ଣ ପୂର୍ବରୁ ଶିବଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ସେଇ ଦେଲେ।
ରୁରୋଦ କୃତ୍ଵା କ୍ରୋଡେ ତମଚେଷ୍ଟଂ ଶ୍ଵାସଵର୍ଜିତମ୍ 2.63.
ସେ ତାଙ୍କୁ କୋଳରେ ଧରି, ନିର୍ଜୀବ ଓ ଶ୍ୱାସ ନଥିବା ଦେଖି କାନ୍ଦିଲେ।
ଚେତନାଂ ଚ ଦଦୌ ତସ୍ମୈ ସ୍ଵଯଂ ଚୈତନ୍ଯରୂପିଣୀ
ସେ ନିଜେ ଚେତନାର ରୂପ ଥିବା ଦେବୀ, ତାଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ଓ ସଚେତନତା ଦେଲେ।
ତମୁଵାଚ ପ୍ରସନ୍ନାଽସୌ କୃପଯାଽତିକୃପାମଯୀ
ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କୃପାମୟୀ ଦେବୀ, ଦୟାଭାବରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଶ୍ରୀପ୍ରକୃତିରୁଵାଚ ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵମମରତ୍ଵଂ ଵା ତତୋ ଵାଽତିସୁଦୁର୍ଲଭମ୍
ଶ୍ରୀପ୍ରକୃତି କହିଲେ: ବ୍ରହ୍ମା ହେବା, କିମ୍ବା ଅମରତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତି, କିମ୍ବା ଅତି ଦୁର୍ଲଭ କିଛି—
ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ଵଂ ଵା ମନୁତ୍ଵଂ ଵା ସର୍ଵସିଦ୍ଧତ୍ଵମେଵ ଚ
ଇନ୍ଦ୍ର ହେବା, କିମ୍ବା ମନୁ ହେବା, କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ—
ଵୈଶ୍ଯ ଉଵାଚ ତତୋଽତିଦୁର୍ଲଭଂ କିଂ ଵା ନ ଜାନେ ତଦଭୀପ୍ସିତମ୍
ବୈଶ୍ୟ କହିଲେ: ତେବେ, ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁର୍ଲଭ କ’ଣ ଅଛି? ମୁଁ କ’ଣ ଚାହିଁବି, ଜାଣିନି।
ତ୍ଵଯ୍ଯେଵ ଶରଣାପନ୍ନୋ ଦେହି ଯଦ୍ଵାଞ୍ଛିତଂ ତଵ
ମୁଁ ତୁମ ପାଖରେ ଶରଣ ନେଇଛି; ତୁମେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କର, ମୋତେ ଦିଅ।
ପ୍ରକୃତିରୁଵାଚ ଯତୋ ଯାସ୍ଯସି ଗୋଲୋକଂ ପଦମେଵ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍
ପ୍ରକୃତି କହିଲେ: ତେଣୁ, ତୁମେ ଗୋଲୋକ—ଏହି ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ପରମ ଧାମକୁ ଯିବ।
ସର୍ଵସାରଂ ଚ ଯଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ସୁରର୍ଷୀଣାଂ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍
ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ସାର, ଯାହା ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ।
ସ୍ମରଣଂ ଵନ୍ଦନଂ ଧ୍ଯାନମର୍ଚନଂ ଗୁଣକୀର୍ତ୍ତନମ୍
ସ୍ମରଣ, ସ୍ତୁତି, ଧ୍ୟାନ, ପୂଜା ଓ ଗୁଣଗାନ—
ଏତଦେଵଂ ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ନଵଧା ଭକ୍ତିଲକ୍ଷଣମ୍ 2.63.
ଏହିଭଳି, ଏହା ହେଉଛି ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କର ନବଧା ଭକ୍ତିର ଲକ୍ଷଣ।