ଵିପ୍ରୋ ରୋଷେଣ ତତ୍ଯାଜ ତଂ ଚ ପୁତ୍ରଂ ସ୍ଵକାମିନୀମ୍ 1.10.
ବ୍ରାହ୍ମଣ ରାଗରେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଓ ପ୍ରିୟାକୁ ଛାଡିଦେଲେ।
ପୁତ୍ରଂ ଚିକିତ୍ସାଶାସ୍ତ୍ରଂ ଚ ପାଠଯାମାସ ଯତ୍ନତଃ
ସେ ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ଯତ୍ନରେ ଚିକିତ୍ସା ଶିକ୍ଷା ପଢ଼ାଇଲେ।
ଵିପ୍ରଶ୍ଚ ଵେତନାଜ୍ଯୋତିର୍ଗଣନାଚ୍ଚ ନିରନ୍ତରମ୍
ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସଦା ବେତନ ଗଣନା ଓ ଜ୍ୟୋତିଷ ଗଣନାରେ ଲାଗିଥିଲେ।
ଲୋଭୀ ଵିପ୍ରଶ୍ଚ ଶୂଦ୍ରାଣାମଗ୍ରେ ଦାନଂ ଗୃହୀତଵାନ୍
ଲୋଭୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
କଶ୍ଚିତ୍ପୁମାନ୍ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞେ ଯଜ୍ଞକୁଣ୍ଡାତ୍ସମୁତ୍ଥିତଃ
ଏକ ଲୋକ ବ୍ରହ୍ମୟଜ୍ଞ ସମୟରେ ଯଜ୍ଞ କୁଣ୍ଡରୁ ଉଠିଆସିଲେ।
ପୁରାଣଂ ପାଠଯାମାସ ତଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମା କୃପାନିଧିଃ
ଦୟାର ସମୁଦ୍ର ବ୍ରହ୍ମା ସେଠି ପୁରାଣ ପଢ଼ାଇଲେ।
ଵୈଶ୍ଯାଯାଂ ସୂତଵୀର୍ଯ୍ଯେଣ ପୁମାନେକୋ ବଭୂଵ ହ
ଏକ ବୈଶ୍ୟା ମହିଳାଙ୍କୁ ସୂତର ଶକ୍ତିରେ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଏଵଂ ତେ କଥିତଃ କିଂଚିତ୍ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଜାତିନିର୍ଣଯ
ଏଭଳି ଭାବେ ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ବିଷୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ କିଛି କହିଲି।
ସବନ୍ଧୋ ଯେଷୁ ଯେଷାଂ ଯଃ ସର୍ଵଜାତିଷୁ ସର୍ଵତଃ
ସମସ୍ତ ଜାତିରେ, ସମସ୍ତଠାରେ କିଏ କାହା ସହିତ କିପରି ସମ୍ପର୍କିତ, ତାହା ଏଭଳି।
ପିତା ତାତସ୍ତୁ ଜନକୋ ଜନ୍ମଦାତା ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ
ପିତା, ଯାହାକୁ 'ତାତ' କୁହାଯାଏ, ସେ ଜନ୍ମଦାତା ଭାବେ ପରିଚିତ।
ପିତାମହଃ ପିତୃପିତା ତତ୍ପିତା ପ୍ରପିତାପହଃ 1.10.
ପିତାମହ ହେଉଛନ୍ତି ପିତାଙ୍କର ପିତା, ତାଙ୍କର ପିତାକୁ ପ୍ରପିତାମହ କୁହାଯାଏ।
ମାତାମହଃ ପିତା ମାତୁଃ ପ୍ରମାତାମହ ଏଵ ଚ
ମାତାମହ ହେଉଛନ୍ତି ମାଆଙ୍କର ପିତା, ଏବଂ ମାଆଙ୍କର ପିତାଙ୍କ ପିତାକୁ ପ୍ରମାତାମହ କୁହାଯାଏ।
ପିତାମହୀ ପିତୁର୍ମାତା ତଚ୍ଛ୍ଵଶ୍ରୂଃ ପ୍ରପିତାମହୀ
ପିତାମହୀ ହେଉଛନ୍ତି ପିତାଙ୍କର ମାଆ, ତାଙ୍କର ଶ୍ୱଶୁରୀକୁ ପ୍ରପିତାମହୀ କୁହାଯାଏ।
ମାତାମହୀ ମାତୃମାତା ମାତୃତୁଲ୍ଯା ଚ ପୂଜିତା
ମାତାମହୀ ହେଉଛନ୍ତି ମାଆଙ୍କର ମାଆ, ଏବଂ ମାଆ ସମାନ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଏ।
ଵୃଦ୍ଧମାତାମହୀ ଜ୍ଞେଯା ପତ୍ପିତୁଃ କାମିନୀ ତଥା
ବୟସ୍କ ମାମୁଁ ଓ ପିତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ, ଏହିମାନେ ଏପରି ଭାବରେ ବୁଝିବା ଉଚିତ।
ପିତୃଷ୍ଵସା ପିତୁର୍ମାତୃଷ୍ଵସା ମାତୁସ୍ସ୍ଵସା ସ୍ମୃତା
ପିତାଙ୍କର ଭଉଣୀ, ମାଆଙ୍କର ଭଉଣୀ, ଏବଂ ମାଆଙ୍କର ନିଜ ଭଉଣୀ—ଏମାନେ ଏଭଳି ମନେ ରଖାଯାନ୍ତି।
ଧନଭାଗ୍ଵୀର୍ଯ୍ଯଜଶ୍ଚୈଵ ପୁଂସି ଜନ୍ଯେ ଚ ଵର୍ତ୍ତତେ
ଧନବାନ, ପୁରୁଷ ସନ୍ତାନ ଓ ପୁରୁଷ ଜନ୍ମରେ ଏମାନେ ବଂଶରେ ଅଛନ୍ତି।
ପୁତ୍ରପତ୍ନୀ ଵଧୂ ଜ୍ଞେଯା ଜାମାତା ଦୁହିତୁଃ ପତିଃ
ପୁଅର ପତ୍ନୀକୁ ବଧୁ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ଝିଅର ସ୍ୱାମୀକୁ ଜାମାତା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଦେଵରଃ ସ୍ଵାମିନୋ ଭ୍ରାତା ନନାଂଦା ସ୍ଵାମିନଃ ସ୍ଵସା
ଦେବର ହେଉଛନ୍ତି ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ଭାଇ, ଏବଂ ନନନ୍ଦ ହେଉଛନ୍ତି ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ଭଉଣୀ।
ଭାର୍ଯ୍ଯା ଜାଯା ପ୍ରିଯା କାନ୍ତା ସ୍ତ୍ରୀ ଵ ପତ୍ନୀ ପ୍ରକୀର୍ତିତା
ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଜାୟା, ପ୍ରିୟା, କାନ୍ତା, ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀ—ଏସବୁ ଶବ୍ଦ ଭାର୍ଯ୍ୟା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।
ପତ୍ନୀମାତା ତଥା ଶ୍ଵଶ୍ରୂସ୍ତତ୍ପିତା ଶ୍ଵଶୁରଃ ସ୍ମୃତଃ 1.10.
ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କର ମାଆକୁ ଶ୍ୱଶ୍ରୁ ଏବଂ ତାଙ୍କର ବାପାକୁ ଶ୍ୱଶୁର ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଭଗିନୀଜୋ ଭାଗିନେଯୋ ଭ୍ରାତୃଜୋ ଭ୍ରାତୃପୁତ୍ରକଃ
ଭଉଣୀର ପୁଅ, ଭାଇର ପୁଅ, ଏବଂ ଭାଇର ପୁଅର ପୁଅ—ଏମାନେ ଏଭଳି ଚିହ୍ନଟ ହୁଅନ୍ତି।
ଶ୍ଯାଲୀପତିସ୍ତୁ ଭ୍ରାତା ଚ ଶ୍ଵଶୁରୈକତ୍ଵହେତୁନା
ଶ୍ୟାଳୀଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ଓ ଭାଇ, ଏମାନେ ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକତା ଥିବାରୁ ଏଭଳି ମନେ କରାଯାନ୍ତି।
ଅନ୍ନଦାତା ଭଯତ୍ରାତା ପତ୍ନୀତାତସ୍ତଥୈଵ ଚ
ଅନ୍ନ ଦେଉଥିବା, ଭୟରୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଏବଂ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କର ବାପା—ଏମାନେ ଏଭଳି ଗଣ୍ୟ।
ଅନ୍ନଦାତୁଶ୍ଚ ଯା ପତ୍ନୀ ଭଗିନୀ ଗୁରୁକାମିନୀ ମାତା ଚ ତତ୍ସପତ୍ନୀ ଚ କନ୍ଯା ପୁତ୍ରପ୍ରିଯା ତଥା
ଅନ୍ନ ଦେଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ପତ୍ନୀ, ଭଉଣୀ, ଗୁରୁଙ୍କର ପତ୍ନୀ, ମାଆ, ତାଙ୍କର ସହପତ୍ନୀ, କନ୍ୟା ଏବଂ ପୁଅଙ୍କର ପ୍ରିୟା—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଗଣ୍ୟ।
ମାତୁର୍ମାତା ପିତୁର୍ମାତା ଶ୍ଵଶ୍ରୂପିତ୍ରୋଃ ସ୍ଵସା ତଥା
ମାଆଙ୍କର ମାଆ, ପିତାଙ୍କର ମାଆ ଏବଂ ଶ୍ୱଶୁର-ଶ୍ୱଶ୍ରୁଙ୍କର ଭଉଣୀ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଗଣ୍ୟ।
ପୌତ୍ରସ୍ତୁ ପୁତ୍ରପୁତ୍ରେ ଚ ପ୍ରପୌତ୍ରସ୍ତତ୍ସୁତେଽପି ଚ
ପଉତ୍ର ହେଉଛି ପୁଅର ପୁଅ, ପ୍ରପଉତ୍ର ହେଉଛି ସେଇ ପୁଅର ପୁଅ।
କନ୍ଯାପୁତ୍ରଶ୍ଚ ଦୌହିତ୍ରସ୍ତତ୍ପୁତ୍ରାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ବାଂଧଵାଃ
କନ୍ୟାର ପୁଅ, କନ୍ୟାର ଝିଅ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସନ୍ତାନମାନେ ବାନ୍ଧବ।
ଭ୍ରାତୃପୁତ୍ରସ୍ଯ ପୁତ୍ରାଦ୍ଯାସ୍ତେ ପୁନର୍ଜ୍ଞାତଯଃ ସ୍ମୃତାଃ
ଭାଇର ପୁଅର ପୁଅ ଓ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନମାନେ ପୁନି ବାନ୍ଧବ ଭାବେ ମନାଯାନ୍ତି।
ଗୁରୁକନ୍ଯା ଚ ଭଗିନୀ ପୋଷ୍ଯା ମାତୃସମା ମୁନେ
ଗୁରୁଙ୍କର କନ୍ୟା, ଭଉଣୀ ଏବଂ ପୋଷ୍ୟା କନ୍ୟା—ଏମାନେ ମାଆ ସମାନ ଭାବିବା ଉଚିତ, ମୁନି।