ନାରଦ ଉଵାଚ ନିପୀତଂ ଚ ମହାଖ୍ଯାନଂ ତ୍ଵନ୍ମୁଖେନ୍ଦୁଵିନିସୃତମ୍
ନାରଦ କହିଲେ: ତୁମ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ମୁହଁରୁ ବହିଥିବା ଏହି ମହାକଥାକୁ ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।
ଅଧୁନା ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି କିମୁଵାଚ ବୃହସ୍ପତିଃ
ଏବେ ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ: ବୃହସ୍ପତି କଣ କହିଥିଲେ?
ଜଗତ୍କର୍ତା ଵିଧାତା ଚ କିଂ ଵା ତଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ସଃ
ସେ ସଂସାରର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଏବଂ ବ୍ୟବସ୍ଥାପକଙ୍କୁ କଣ କହିଥିଲେ?
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ପ୍ରଣମ୍ଯ ତସ୍ଥୌ ପୁରତୋ ଲଜ୍ଜାଵନତକନ୍ଧରଃ
ନାରାୟଣ କହିଲେ: ପ୍ରଣାମ କରି, ସେ ଲଜ୍ଜାରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗୁରୁସୁତଂ ଶମ୍ଭୁରୁଦତିଷ୍ଠତ୍କୁଶାସନାତ୍
ଗୁରୁଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶମ୍ଭୁ କୁଶା ଆସନରୁ ଉଠିଲେ।
ସ୍ଵାସନେ ଵାସଯିତ୍ଵା ଵୈ ପପ୍ରଚ୍ଛ କୁଶଲଂ ଵଚଃ
ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଆସନରେ ବସାଇ, ଶମ୍ଭୁ ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଶ୍ରୀଶଙ୍କର ଉଵାଚ ସାଶ୍ରୁନେତ୍ରୋ ଲଜ୍ଜିତଶ୍ଚ ଭ୍ରାତସ୍ତତ୍କାରଣଂ ଵଦ
ଶ୍ରୀଶଙ୍କର କହିଲେ: ଲଜ୍ଜାରେ ଅଂଶୁଭରା ଆଖିରେ, ଭାଇ, ଏହାର କାରଣ କହ।
କିଂ ଵା ତପସ୍ଯା ହୀନା ତେ ସନ୍ଧ୍ଯା ହୀନାଽଥଵା ମୁନେ
ତୁମର ତପସ୍ୟା କମ୍ ହୋଇଛି କି, କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଧନ ଛାଡିଦେଇଛ କି, ମୁନି?
କିଂ ଵା ଗୁରୌ ଭକ୍ତିହୀନୋଽଭୀଷ୍ଟଦେଵେଽଥଵା ଗୁରୌ
ନାହିଁ କି ତୁମେ ଗୁରୁଙ୍କୁ କିମ୍ବା ନିଜ ପ୍ରିୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁନାହାଁତ?
କିଂ ଵାଽତିଥିସ୍ତେ ଵିମୁଖଃ କିଂ ଵା ପୋଷ୍ଯା ବୁଭୁକ୍ଷିତାଃ 2.60.୧
କି ତୁମ ଅତିଥି ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚିଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ଯେଉଁମାନେ ତୁମେ ପାଳନ କରୁଛ, ସେମାନେ ଭୁକ୍ତିରେ ଅଛନ୍ତି?
ସୁଶାସିତୋ ନ ଶିଷ୍ଯୋ ଵା କିଂ ଭୃତ୍ଯାଶ୍ଚୋତ୍ତରପ୍ରଦାଃ
ଭଲଭାବେ ଶିଖିଲେ ମଧ୍ୟ ଶିଷ୍ୟ ଶୁଣୁନାହାଁନ୍ତି କି, କିମ୍ବା ଚାକରମାନେ ଆଦେଶ ମାନୁନାହାଁନ୍ତି?
ଗରିଷ୍ଠଶ୍ଚ ଵରିଷ୍ଠଶ୍ଚ ଶଶ୍ଵତ୍ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ମାନସ
ଯେଉଁମାନେ ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ ଓ ବଡ଼, ସେମାନେ ସଦା ମନରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହନ୍ତି।
କିଂ ଵା ରୁଷ୍ଟୋଽଭୀଷ୍ଟଦେଵଃ କିଂ ଵା ରୁଷ୍ଟାଶ୍ଚ ଵାଡଵାଃ
କି ତୁମ ପ୍ରିୟ ଦେବତା କ୍ରୁଧିତ, କିମ୍ବା ତୁମ ଘୋଡ଼ାମାନେ ରାଗିଛନ୍ତି?
କିଂ ଵା ତେ ବନ୍ଧୁଵିଚ୍ଛେଦୋ ଵିଗ୍ରହୋ ବଲିନା ସହ
କି ତୁମେ ବନ୍ଧୁମାନେଠାରୁ ଅଲଗା ହୋଇଯାଇଛ, କିମ୍ବା କୌଣସି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସହିତ ବିରୋଧ ହେଇଛି?
କେନ ତେ ଵା କୃତା ନିନ୍ଦା ଖଲୈର୍ଵା ପାପିଭିର୍ମୁନେ
ମୁନି, କିଏ ତୁମକୁ ନିନ୍ଦା କରିଛି—ଦୁଷ୍ଟମାନେ କିମ୍ବା ପାପୀମାନେ?
ବନ୍ଧୁସ୍ତ୍ଯକ୍ତସ୍ତ୍ଵଯା କିଂ ଵା ଵୈରାଗ୍ଯେଣ କ୍ରୁଧାଽଥଵା
ତୁମେ କି କୌଣସି ବନ୍ଧୁକୁ ବିରକ୍ତି କିମ୍ବା କ୍ରୋଧରେ ଛାଡ଼ିଦେଇଛ?
ଗୁରୁନିନ୍ଦା ବନ୍ଧୁନିନ୍ଦା ଖଲଵକ୍ତ୍ରାଚ୍ଛ୍ରୁତାଽଥଵା
ତୁମେ କି ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକଙ୍କ ମୁଁହରୁ ଗୁରୁ କିମ୍ବା ବନ୍ଧୁଙ୍କ ନିନ୍ଦା ଶୁଣିଛ?
ଅସଦ୍ଵଂଶପ୍ରଜାତାନାଂ ଖଲାନାଂ ନିନ୍ଦନଂ ତଥା
ଅସଦ୍ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଓ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଉପରେ ନିନ୍ଦା କରିବା ମଧ୍ୟ ଏହିପରି।
ପରପ୍ରଶଂସକାଃ ସନ୍ତଃ ପୁଣ୍ଯଵନ୍ତୋ ହି ଭାରତେ
ଏଠାରେ ଅନ୍ୟମାନେ ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁଣ୍ୟବାନ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ପୁତ୍ରେ ଯଶସି ତୋଯେ ଚ ସମୃଦ୍ଧେ ଚ ପରାକ୍ରମେ 2.60.
ପୁଅ, କୀର୍ତ୍ତି, ପାଣି, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରତାପରେ—
ଵଚନେଷୁ ଚ ବୁଦ୍ଧୌ ଚ ସ୍ଵଭାଵେ ଚ ଚରିତ୍ରତଃ
କଥା, ବୁଦ୍ଧି, ସ୍ୱଭାବ ଓ ଚରିତ୍ରରେ—
ଯାଦୃଗ୍ଯେଷାଂ ଚ ହଦଯେ ତାଦୃକ୍ତେଷାଂ ଚ ମଂଗଲମ୍
ଯେପରି ତାଙ୍କର ହୃଦୟ, ସେପରି ତାଙ୍କର ଭାଗ୍ୟ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ମହାଦେଵୋ ଵିରରାମ ସ୍ଵସଂସଦି
ଏପରି କହି ମହାଦେବ ନିଜ ସଭାରେ ଶାନ୍ତ ହେଲେ।
ବୃହସ୍ପତିରୁଵାଚ ଲୋକାଃ କର୍ମଵଶାନ୍ନିତ୍ଯଂ ନାନାଜନ୍ମସୁ ଯତ୍କୃତମ୍
ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ: ଲୋକମାନେ କର୍ମରେ ବନ୍ଧା, ବିଭିନ୍ନ ଜନ୍ମରେ କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ସଦାଭାବେ ଭୋଗ କରନ୍ତି।
ସ୍ଵକର୍ମଣାଂ ଫଲଂ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଜନ୍ତୁର୍ଜନ୍ମନି ଜନ୍ମନି
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଣୀ ନିଜ କର୍ମର ଫଳ ପ୍ରତିଜନ୍ମରେ ଭୋଗ କରେ।
କେଚିଦ୍ଵଦନ୍ତି ଦୈଵେନ ସ୍ଵଭାଵେନେତି କେଚନ
କେହି କହନ୍ତି ଏହା ଭାଗ୍ୟଦ୍ୱାରା, ଆଉ କେହି କହନ୍ତି ନିଜ ସ୍ୱଭାବରୁ।
ସ୍ଵଯଂ ଚ କର୍ମଜନକଃ କର୍ମ ଵୈ ଦୈଵକାରଣମ୍
କାର୍ଯ୍ୟ ନିଜେ କାର୍ଯ୍ୟର ମୂଳ କାରଣ ଅଟୁଟ ଭାବେ ଦୈବ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ।
ସ୍ଵକର୍ମଣାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ଜନ୍ତୂନାଂ ପ୍ରତିଜନ୍ମନି
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ପ୍ରତିଜନ୍ମରେ ତାଙ୍କର ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ଭାଗ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରେ।
ସ୍ଵକର୍ମଫଲଭୋକ୍ତା ଚ ଜୀଵୋ ହି ସଗୁଣଃ ସଦା 2.60.
ଜୀବ ସଦା ଗୁଣସହିତ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଭୋଗ କରେ।
ସ ଏଵାତ୍ମା ସର୍ଵସେଵ୍ଯଃ ସର୍ଵେଷାଂ ଚ ଫଲପ୍ରଦଃ
ସେଇ ଆତ୍ମା ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେବାଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।